باشگاه خبرنگاران جوان؛ فلاحتی ـ هنر کهن «موتابی» که تا چندی پیش در غبار فراموشی روزگار می‌گذراند، این روز‌ها با درخشش در عرصه‌های ملی و بین‌المللی، فصلی نو از حیات اقتصادی و فرهنگی خود را تجربه می‌کند.
ثبت ملی این هنر اصیل در تیرماه ۱۴۰۳ و درخشش «حبیب‌الله موتاب بفروئی» در ششمین نمایشگاه بین‌المللی توانمندی‌های روستایی و عشایر، نشان از خیزش دوباره این صنعت بومی برای تبدیل‌شدن به قطب اقتصادی منطقه دارد.
موتابی یا هنر تابیدن موی بز، تنها یک پیشه سنتی نیست، بلکه دانشی بومی با کارکرد‌های مهندسی‌شده است. حبیب‌الله موتاب بفروئی، از پیشکسوتان این هنر در شهر بفروئیه شهرستان میبد، ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد محصولات موتابی را تشریح کرد.
وی با اشاره به کاربرد راهبردی این الیاف در بافت سیاه‌چادر‌های عشایری اظهار داشت: سیاه‌چادر‌های مویی، به دلیل خاصیت انبساطی موی بز در گرما، محیطی خنک را برای عشایر فراهم می‌کنند و در مقابل، هنگام بارش باران، با انقباض الیاف، سدی نفوذناپذیر در برابر آب ایجاد می‌کنند. علاوه بر این، مقاومت بالای این الیاف در برابر حرارت و دیرسوز بودن آنها، ایمنی بالایی به این سازه‌های سنتی بخشیده است.
این هنرمند صنایع‌دستی با اشاره به کاربرد‌های متنوع این محصول فراتر از بافت چادر، افزود: از نخ‌های تابیده‌شده در موتابی، علاوه بر تولید طناب‌های بسیار مستحکم مورد استفاده در زندگی روستایی، در صنایع خاصی نظیر تولید تور‌های ماهیگیری استفاده می‌شود. حتی در برخی حوزه‌های آتش‌نشانی نیز از پودر موی بز برای مهار آتش بهره گرفته می‌شود که این نشان‌دهنده ظرفیت‌های پنهان این هنر سنتی در صنایع نوین است.
موتاب بفروئی با تأکید بر ظرفیت صادراتی این محصول تصریح کرد: «تولیدات هنرمندان بفروئیه هم‌اکنون علاوه بر تامین نیاز داخلی در استان‌های سیستان و بلوچستان و سمنان، به عنوان مواد اولیه و ریس‌های کاربردی در بافت سیاه‌چادر‌های عشایر پاکستان نیز استفاده می‌شود که بیانگر سازگاری بالای این محصول با اقلیم‌های متنوع گرم و مرطوب است.
فراتر از صیانت؛ گامی به سوی توسعه پایدار
ثبت رسمی بفروئیه به عنوان «شهر ملی موتابی» در سوم تیرماه ۱۴۰۳، نقطه عطفی در حفاظت از این میراث ناملموس بود، اما نگاه کارشناسان بر عبور از مرحله «صیانت صرف» و حرکت به سمت «بهره‌برداری راهبردی» تأکید دارد.
امروز موتابی بفروئیه به عنوان یک پیشران در اشتغال‌زایی و توسعه اقتصادی محلی شناخته می‌شود که می‌تواند با پیوند میان گردشگری و صنایع‌دستی، سهم مؤثری در اقتصاد این منطقه ایفا کند.
موفقیت حبیب‌الله موتاب بفروئی در نمایشگاه بین‌المللی توانمندی‌های روستایی، تنها یک افتخار فردی نیست، بلکه فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های این هنر-صنعت به سرمایه‌گذاران و علاقه‌مندان حوزه گردشگری است.
احیای موتابی اکنون مسیری رو به رشد را طی می‌کند که نیازمند استمرار در آموزش، مستندسازی، بازاریابی هدفمند و ارتقای استاندارد‌های تولید برای حضور فعال در بازار‌های جهانی است؛ مسیری که نویدبخش آینده‌ای روشن برای هویت فرهنگی و اقتصادی دیار بفروئیه است.
هنر صنایع‌دستی، بخشی از فرهنگ و هویت محلی مردم یزد
سیدمحمد رستگاری مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان یزد گفت: صنایع‌دستی، بخشی از فرهنگ و هویت محلی را به نسل‌های امروز منتقل می‌کنند.
وی بیان کرد:گردشگری روستایی می‌تواند در کنار ایجاد فرصت‌های اقتصادی، به حفظ مشاغل و مهارت‌های بومی، تقویت صنایع‌دستی، افزایش انگیزه برای حفاظت از بنا‌های تاریخی و ماندگاری جمعیت در روستا‌ها کمک کند. در همین نقطه است که گردشگری از یک فعالیت اقتصادی فراتر می‌رود و به ابزاری برای حفاظت از فرهنگ و زندگی محلی تبدیل می‌شود.