حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با اشاره به دستاوردهای تربیتی مکتب امام خمینی(ره) گفت: امام راحل با بهره‌گیری از این دستگاه تربیتی که از قرآن کریم و سیره پیامبر اعظم(ص) آموخته بود، انسان‌هایی را که از فطرت‌های پاک برخوردار بودند، بیدار کرد و زمینه تحول و تعالی آنان را فراهم ساخت.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین حمید ملکی قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم، در مراسم رونمایی از محصولات جدید معاونت تهذیب و تربیت حوزه‌های علمیه که امروز در سالن جلسات مرکز رسانه و فضای مجازی حوزه‌های علمیه در قم برگزار شد، با اشاره به مبانی قرآنی و روایی تربیت انسان در اندیشه امام خمینی(ره)، اظهار کرد: هنگامی که آثار امام راحل(ره)، به‌ویژه کتاب «جهاد اکبر» را مطالعه می‌کنیم، درمی‌یابیم که ایشان بر اساس برداشت عمیق از قرآن کریم و روایات اهل‌بیت(ع)، مسئله بیدارکنندگی و تحول درونی انسان را مورد توجه قرار داده‌اند.
ببینید:
قائم مقام مدیر حوزه علمیه قم افزود: تربیت انسان در منظومه فکری امام خمینی(ره) بر مبنای آموزه‌های وحیانی شکل گرفته است و اگر به آثار و نتایج این مکتب تربیتی توجه کنیم، درمی‌یابیم که شخصیت‌هایی همچون شهید آیت‌الله مدنی، شهید آیت‌الله بهشتی و رهبر شهید، از جمله ثمرات این جریان فکری و تربیتی بوده‌اند.
قرآن کریم؛ نقطه آغاز بیداری و تحول انسان
وی با استناد به آیه ۵۷ سوره مبارکه یونس، خاطرنشان کرد: خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءَتْکُمْ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ وَ شِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ وَ هُدًی وَ رَحْمَةٌ لِلْمُؤْمِنِینَ»؛ بر اساس این آیه شریفه، قرآن کریم موعظه‌ای از جانب پروردگار، شفابخش آن چیزی است که در سینه‌ها و دل‌های انسان‌ها قرار دارد و همچنین مایه هدایت و رحمت برای مؤمنان است.
قائم مقام مدیر حوزه علمیه قم ادامه داد: خداوند در آیه بعد، پیامبر اکرم(ص) را مأمور می‌کند که به مردم بگوید: «قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذَٰلِکَ فَلْیَفْرَحُوا هُوَ خَیْرٌ مِمَّا یَجْمَعُونَ»؛ یعنی به فضل و رحمت خداوند، که همان موعظه، شفابخشی، هدایت و رحمت قرآن کریم است، باید شادمان بود؛ چراکه این نعمت از تمام آنچه انسان‌ها در دنیا گردآوری می‌کنند، ارزشمندتر است.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با بیان اینکه قرآن کریم برای انسان‌سازی مراحل و مراتب مشخصی را ترسیم کرده است، گفت: نخستین مرحله در این مسیر، بیدار کردن انسان از خواب غفلت است. قرآن با موعظه و کلام الهی، انسان را متوجه حقیقت وجودی خود می‌کند و او را از حالت غفلت و سکون خارج می‌سازد تا به مرحله قیام و حرکت برسد.
امام خمینی(ره)؛ احیاگر جریان انسان‌سازی قرآنی
وی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) در تربیت نسل انقلابی و شکل‌گیری شخصیت‌های بزرگ معنوی، تصریح کرد: شهدا محصول همین قیامی بودند که امام خمینی(ره) آن را از قرآن کریم آموخته و خود نیز به آن عمل کرده بود. امام راحل با بهره‌گیری از این شیوه تربیتی، انسان‌هایی را پرورش داد که به مراتب بالایی از کمال و معرفت دست یافتند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم با اشاره به تأثیرگذاری وصیت‌نامه‌های شهدا در مسیر خودسازی و تهذیب نفس افزود: قدرت این دستگاه انسان‌ساز به اندازه‌ای بود که امام خمینی(ره) حتی به برخی علما و شخصیت‌هایی که حدود ۷۰ سال در مسیر خودسازی و سیر و سلوک معنوی تلاش کرده بودند، توصیه می‌کردند وصیت‌نامه‌های شهدا را مطالعه کنند.
وی ادامه داد: این مسئله نشان می‌دهد که یک جوان ۱۵ یا ۱۶ ساله، تحت تأثیر تربیت صحیح قرآنی و معنوی، می‌تواند به مرتبه‌ای از رشد و کمال برسد که حتی از جایگاه معنوی فردی با ۷۰ یا ۸۰ سال عمر و تجربه سیر و سلوک نیز بالاتر باشد.
وصیت‌نامه‌های شهدا آثاری انسان‌سازند
حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با تأکید بر اینکه وصیت‌نامه‌های شهدا صرفاً نوشته‌هایی احساسی و عاطفی نیستند، اظهار کرد: وصیت‌نامه‌های شهدا آثاری انسان‌ساز هستند. برخی افراد به دلیل آشنایی نداشتن با عمق این متون، تصور می‌کردند مطالب مطرح‌شده در آنها صرفاً برآمده از احساسات و هیجانات است؛ در حالی که حقیقت این است که این نوشته‌ها نتیجه باور عمیق و تحول درونی شهدا بود.
وی در ادامه خاطرنشان کرد: این باور عمیق زمانی در وجود آن جوانان شکل گرفت که بیدار شدند و حقیقت وجودی خود را شناختند. آنان با بیداری معنوی، به درک تازه‌ای از زندگی، مسئولیت، بندگی و ارتباط با خداوند رسیدند و همین معرفت، در وصیت‌نامه‌هایشان جلوه‌گر شد.
قرآن‌کریم، انسان را با دردهای درونی خود آشنا می‌کند
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم با تشریح مرحله نخست و دوم انسان‌سازی در قرآن کریم گفت: قرآن کریم ابتدا انسان را بیدار می‌کند تا متوجه شود در درون و وجود او چه آسیب‌ها و بیماری‌هایی وجود دارد؛ آسیب‌هایی همچون شرک، ریا، حجاب‌های معنوی، تکبر، خودبینی، منیت و غرور که مانع رشد و تعالی انسان می‌شوند.
وی افزود: هنگامی که انسان از خواب غفلت بیدار می‌شود، این بیماری‌ها را در وجود خود تشخیص می‌دهد و درد آنها را احساس می‌کند. در این مرحله است که قرآن کریم مسیر درمان را پیش روی انسان قرار می‌دهد؛ چنان‌که خداوند در ادامه آیه می‌فرماید: «وَ شِفَاءٌ لِمَا فِی الصُّدُورِ».
قرآن کریم شفابخش بیماری‌های درونی انسان است
حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی با بیان اینکه قرآن کریم شفابخش بیماری‌های درونی انسان است، تصریح کرد: خداوند به‌واسطه قرآن کریم، آنچه را در سینه‌ها و دل‌های انسان‌هاست، شفا می‌بخشد و دل‌ها را از آلودگی‌ها پاک، صیقلی و نورانی می‌کند. بنابراین، انسان پس از بیداری و شناخت دردهای درونی خود، وارد مرحله درمان و اصلاح می‌شود.
وی با اشاره به نمونه‌های عینی این تحول در دوران امام خمینی(ره) و سال‌های دفاع مقدس اظهار کرد: ما آثار این تحول را در جبهه‌های جنگ به‌روشنی مشاهده کردیم. جوانانی که با ناله‌ها، گریه‌ها، مناجات‌ها و توسل‌های خالصانه به درگاه خداوند متعال روی می‌آوردند، مسیری را که ممکن بود در شرایط عادی ۷۰ یا ۸۰ سال به طول بینجامد، در مدت یک یا دو ماه طی می‌کردند و به مراتب بالایی از رشد و تعالی معنوی می‌رسیدند و در نهایت به مقام شهادت نائل می‌شدند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم این ظرفیت را از ویژگی‌های شگفت‌انگیز تربیت قرآنی دانست و افزود: این دستگاه تربیتی، قدرتی عجیب در متحول کردن انسان دارد و می‌تواند در مدت‌زمانی کوتاه، زمینه رشد معنوی و رسیدن انسان به درجات عالی بندگی را فراهم کند.
از موعظه و بیداری تا هدایت و رحمت الهی
وی با اشاره به محتوای کتاب «جهاد اکبر» امام خمینی(ره) بیان کرد: امام راحل در این کتاب با بیانی تکان‌دهنده و هشداردهنده، انسان را به بیداری دعوت می‌کنند؛ به‌گونه‌ای که فرد ابتدا از خواب غفلت خارج شود، سپس دردها و بیماری‌های درونی خود را بشناسد و پس از آن، با بهره‌گیری از درمان الهی، مسیر هدایت را طی کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی ادامه داد: این همان مسیری است که قرآن کریم در آیه شریفه ترسیم کرده است؛ ابتدا موعظه و بیداری، سپس شفای بیماری‌های درونی، پس از آن هدایت و در نهایت برخورداری از رحمت خاص الهی. در حقیقت، انسان از مرحله آگاهی و شناخت اولیه عبور می‌کند و به هدایت حقیقی و تحول عمیق درونی می‌رسد.
وی با اشاره به واژه «فَرَح» در آیه ۵۸ سوره یونس خاطرنشان کرد: واژه فرح در بسیاری از آیات قرآن کریم با بار معنایی منفی به کار رفته و گاهی بیانگر شادی‌های غافلانه و سرمستی ناشی از تعلقات دنیوی است؛ اما در این آیه، معنایی مثبت و ارزشمند دارد و به شادی و سرور معنوی انسان از برخورداری از فضل و رحمت الهی اشاره می‌کند.
قائم‌مقام مدیر حوزه علمیه قم افزود: انسان باید به‌خاطر برخورداری از چنین نعمت بزرگی، یعنی قرآن کریم و هدایت الهی، شادمان باشد؛ چراکه اگر فردی تحت تربیت و موعظه قرآن قرار گیرد، بیماری‌های درونی‌اش درمان شود و به مسیر هدایت برسد، به جایگاهی دست می‌یابد که از تمام دارایی‌ها و اندوخته‌های دنیوی ارزشمندتر است.
تربیت قرآنی؛ زمینه‌ساز پرورش انسان‌های بزرگ و اثرگذار
وی با اشاره به دستاوردهای تربیتی مکتب امام خمینی(ره) گفت: امام راحل با بهره‌گیری از این دستگاه تربیتی که از قرآن کریم و سیره پیامبر اعظم(ص) آموخته بود، انسان‌هایی را که از فطرت‌های پاک برخوردار بودند، بیدار کرد و زمینه تحول و تعالی آنان را فراهم ساخت.
حجت‌الاسلام والمسلمین ملکی تأکید کرد: در این مسیر، هر انسانی می‌تواند با شناخت گرفتاری‌ها و آسیب‌های وجودی خود، برای اصلاح و درمان آنها اقدام کند و با بهره‌مندی از لطف و عنایت الهی، به انسانی متحول و برخوردار از مراتب عالی معنوی تبدیل شود.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از شخصیت‌های برجسته تربیت‌یافته در مکتب انقلاب اسلامی و دفاع مقدس اظهار کرد: ثمره چنین تربیتی را می‌توان در شخصیت‌هایی همچون شهید حاج‌حسین همت، شهید علی چیت‌سازیان، شهید حسین همدانی، شهید محسن حججی و سردار شهید حاج قاسم سلیمانی مشاهده کرد؛ شخصیت‌هایی که هرکدام جلوه‌ای از ایمان، اخلاص، خودسازی، بصیرت و تربیت عمیق معنوی بودند.
