از حذف نان و برنج سفید تا خرید دستگاه‌های پایش مداوم قندخون؛ فضای مجازی برای همه نسخه‌ای واحد پیچیده است: مراقب جهش قند خون باشید! توصیه‌هایی که گاهی با هشدار درباره آکنه، نوسانات خلقی و اختلالات هورمونی همراه می‌شوند و این تصور را ایجاد می‌کنند که هر افزایش قندخون، زنگ خطری برای سلامتی و ابتلا به دیابت است. اما متخصصان می‌گویند بالا رفتن قندخون پس از غذا خوردن، در افراد سالم واکنشی طبیعی است و لزوما به‌معنای بیماری نیست.
هر جهش قندخون خطرناک نیست
آدریان براون، دانشیار تغذیه و رژیم‌غذایی دانشگاه کالج لندن، می‌گوید: بزرگ‌ترین تصور غلط این است که هر افزایش ناگهانی قندخون مضر باشد. در افراد سالم، قندخون معمولا حدود یک ساعت پس از غذا به اوج می‌رسد و طی 2ساعت به سطح پایه بازمی‌گردد. چنین تغییری بخشی از عملکرد طبیعی بدن است و به‌تنهایی جای نگرانی ندارد.
اما اگر قند خون برای مدتی طولانی‌تر از حد انتظار بالا بماند، ممکن است نشانه اختلال در تنظیم گلوکز و مقاومت به انسولین باشد. این وضعیت می‌تواند با افزایش خطر پیش‌دیابت و دیابت نوع ۲ همراه شود. قندخون کنترل‌نشده در مبتلایان به دیابت نیز خطر عوارضی مانند آسیب‌های عصبی و چشمی، بیماری‌های قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد.
با این حال، هنوز شواهد کافی برای اثبات این ادعا وجود ندارد که افزایش قند خون به‌تنهایی و مستقیما باعث مقاومت به انسولین می‌شود.
چه بخوریم تا قندخون متعادل بماند؟
البته با وجود طبیعی بودن افزایش قندخون پس از غذا، انتخاب موادغذایی مناسب می‌تواند به کنترل بهتر آن کمک کند. غلات کامل و غذاهای پروتئین‌دار معمولا احساس سیری طولانی‌تری ایجاد می‌کنند، درحالی‌که کربوهیدرات‌های ساده مانند نان‌سفید و برنج سفید سریع‌تر جذب می‌شوند.
ترتیب خوردن غذاها نیز می‌تواند مؤثر باشد؛ به‌طوری‌که مصرف سبزیجات و پروتئین پیش از کربوهیدرات‌ها ممکن است افزایش قندخون پس از وعده غذایی را کاهش دهد.
پیام اصلی متخصصان هم این است که هر نوسان قند خون نشانه بیماری نیست. به‌جای ترس از هر لقمه نان و برنج یا پایش وسواس‌گونه قند خون، باید به الگوی غذایی متعادل و ارزیابی پزشکی درصورت وجود عوامل خطر توجه کرد.