جریمه طرح زوج و فرد ویژه که از در منزل اجرا می‌شود، ۴۰۰ هزار تومان است

فرارو- طرح زوج‌وفرد از درِ منزل در تهران دوباره به اجرا درآمده و حالا چند روزی است رانندگان برای تردد در سطح شهر باید رقم آخر پلاک خودروی خود را در نظر بگیرند. این محدودیت به‌صورت شبانه‌روزی اجرا می‌شود و متخلفان با جریمه ۴۰۰ هزار تومانی روبه‌رو خواهند شد. حتی مجوز سالانه طرح ترافیک نیز رانندگان را از رعایت این محدودیت معاف نمی‌کند.

به گزارش فرارو، بازگشت زوج‌وفرد از درِ منزل در پی تشدید آلودگی هوای تهران و با هدف کاهش تردد خودروهای شخصی انجام شده است. این تصمیم در کنار دیگر محدودیت‌ها، از جمله توقف فعالیت برخی صنایع و معادن آلاینده، محدودیت تردد کامیون‌ها و ممنوعیت فعالیت‌های عمرانی اجرا می‌شود. آثار این تصمیم اما فقط به کاهش تردد خودروها محدود نیست و هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی متفاوتی برای شهروندان، به‌ویژه رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، پیک‌ها و مشاغل وابسته به خودرو در پی دارد.

جریمه ورود به طرح ترافیک

رانندگان تهرانی در روزهای آلودگی هوا با چند نوع هزینه و جریمه روبه‌رو هستند. یک مورد به عوارض ورود به محدوده‌های ترافیکی در شرایط عادی مربوط است و مورد دیگر، جریمه تردد غیرمجاز در زمان اجرای زوج‌وفرد اضطراری.

در شرایط عادی، ورود به محدوده اصلی طرح ترافیک برای خودروهای شخصی رایگان نیست و نیاز به پرداخت عوارض دارد. طبق تعرفه‌های سال ۱۴۰۵، حتی ورود بدون رزرو می‌تواند هزینه قابل توجهی برای راننده داشته باشد.

نوع تردد / خودرو

مبلغ

ورود با معاینه فنی برتر

۲۷۸ هزار و ۴۰۰ تومان

ورود با معاینه فنی عادی

۲۴۸ هزار تومان

ورود بدون رزرو

۵۲۲ هزار تومان

تردد غیرمجاز در زوج‌وفرد اضطراری

۴۰۰ هزار تومان جریمه

پس راننده‌ای که بدون رزرو وارد محدوده اصلی طرح ترافیک شود، مشمول عوارض مربوط خواهد شد اما اگر در روز اجرای زوج‌وفرد اضطراری برخلاف رقم پلاک خود تردد کند، جریمه ۴۰۰ هزار تومانی هم برای او در نظر گرفته می‌شود.

نقشه طرح ترافیک

سهمیه رایگان طرح کنترل آلودگی هوا چقدر است؟

هزینه تردد در محدوده دوم تهران نیز قواعد جداگانه‌ای دارد. خودروهای دارای پلاک تهران در هر فصل ۲۰ روز و خودروهای دارای پلاک شهرستان ۱۵ روز سهمیه تردد رایگان در محدوده کنترل آلودگی هوا دارند. استفاده از این سهمیه به داشتن معاینه فنی معتبر و ثبت‌نام در سامانه مورد تایید شهرداری وابسته است.

اگر راننده بیشتر از سهمیه تعیین‌شده در این محدوده تردد کند، باید عوارض پرداخت کند. مبلغ عوارض تردد مازاد نیز معادل ۵۰ درصد عوارض ورود به محدوده اصلی طرح ترافیک محاسبه می‌شود. سهمیه استفاده‌نشده هر فصل هم به فصل بعد انتقال پیدا نمی‌کند.

محدوده طرح ترافیک تهران کجاست؟

برای فهم محدودیت‌های تردد در تهران باید سه محدوده متفاوت را از یکدیگر تفکیک کرد: طرح ترافیک اصلی، طرح کنترل آلودگی هوا و زوج‌وفرد از درِ منزل.

طرح ترافیک اصلی محدوده کوچک‌تر و مرکزی تهران را در بر می‌گیرد. از شمال به خیابان مطهری، از جنوب به خیابان شوش، از غرب به خیابان کارگر و از شرق به خیابان‌های شریعتی و ۱۷ شهریور؛ ورود به این محدوده در روزهای اجرای طرح مستلزم رزرو و پرداخت عوارض است.

طرح کنترل آلودگی هوا یا حلقه دوم، گسترده‌تر است و بخش بزرگی از مناطق مرکزی تهران را پوشش می‌دهد. مرزهای تقریبی آن از شمال به بزرگراه شهید همت، از جنوب به بزرگراه بعثت، از شرق به بزرگراه امام علی و از غرب به بزرگراه شهید چمران می‌رسد.

در این محدوده، خودروهای پلاک تهران و شهرستان به‌ترتیب سهمیه ۲۰ و ۱۵ روز تردد رایگان در هر فصل دارند. به همین دلیل ممکن است راننده‌ای بدون ورود به محدوده اصلی طرح ترافیک، همچنان مشمول مقررات و عوارض حلقه دوم شود.

اما طرح زوج‌وفرد از درِ منزل با هر دو محدوده تفاوت دارد و همه شهرستان‌های استان تهران به‌استثنای فیروزکوه را در بر می‌گیرد.

تفاوت دیگر به ساعت اجرا مربوط می‌شود. در شرایط عادی، طرح ترافیک اصلی و کنترل آلودگی هوا از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۶:۳۰ تا ۱۸ اجرا می‌شوند. در روز پنجشنبه نیز تنها محدوده کنترل آلودگی هوا از ساعت ۶:۳۰ تا ۱۳ فعال است. طرح زوج‌وفرد اضطراری اما به‌صورت شبانه‌روزی اجرا می‌شود و محدود به ساعت‌های معمول طرح ترافیک نیست.

وضعیت رانندگان اسنپ، تپسی و پیک‌ها در طرح زوج‌وفرد

چند روز پیش ویدئویی از یک راننده وانت آریسان در فضای مجازی دست‌به‌دست شد که خودرویش در جریان اجرای محدودیت‌های ترافیکی به‌صورت ساعتی توقیف شده بود. این راننده از شرایطی گلایه داشت که در صورت تداوم اجرای زوج‌وفرد، عملا امکان فعالیت با خودروی خود را در نیمی از روزهای ماه از دست می‌دهد.

این گلایه فقط به رانندگان وانت محدود نمی‌شود. رانندگان تاکسی‌های اینترنتی، پیک‌ها و بسیاری از مشاغلی که درآمدشان به تردد روزانه وابسته است نیز با مسئله مشابهی روبه‌رو هستند. برای این گروه‌ها خودرو وسیله رفت‌وآمد نیست، از آن کسب درآمد می‌کنند و برایشان هر روز در خانه ماندن، یک روز بدون درآمد است.

راننده‌ای را در نظر بگیرید که با خودروی شخصی خود در اسنپ یا تپسی فعالیت می‌کند. اگر محدودیت زوج‌وفرد به‌صورت مستمر و در تمام روزهای کاری اجرا شود، خودروی او در روزهای مربوط به پلاک مخالف امکان تردد نخواهد داشت. پس راننده‌ای که تنها یک خودرو در اختیار دارد، ممکن است در حدود نیمی از روزهای اجرای محدودیت امکان فعالیت با همان خودرو را از دست بدهد. بنابراین محدودیت تردد می‌تواند فشار اقتصادی بیشتری به رانندگانی وارد کند که درآمدشان به تعداد سفرهای روزانه وابسته است.

این مسئله برای پیک‌ها و کسب‌وکارهای اینترنتی نیز اهمیت دارد. محدودیت تردد خودروهای باری و خدماتی می‌تواند زمان تحویل سفارش‌ها را افزایش دهد و هزینه جابه‌جایی کالا را بالا ببرد. در چنین شرایطی، بخشی از هزینه محدودیت‌ها در نهایت به کسب‌وکارها و حتی مصرف‌کنندگان منتقل می‌شود.

محدودیت‌های آلودگی هوا به زوج‌وفرد ختم نمی‌شود

اجرای زوج‌وفرد از درِ منزل تنها بخشی از تصمیمات کارگروه اضطرار آلودگی هوای استان تهران است. در کنار آن، محدودیت‌هایی برای فعالیت صنایع، معادن و برخی مشاغل عمرانی نیز در نظر گرفته شده است.

فعالیت معادن شن و ماسه و واحدهای آلاینده مشخص متوقف شده و فعالیت‌های عمرانی شامل تخریب و آواربرداری نیز ممنوع است. تردد کامیون‌ها در سطح شهر محدود شده و برای ناوگان حمل مواد غذایی، دارو، سوخت و بتن نیز استثناهایی با شرایط مشخص در نظر گرفته شده است.

همچنین فعالیت ورزشی و برنامه‌های صبحگاهی مدارس در فضای باز ممنوع شده اما آموزش حضوری ادامه دارد. دستگاه‌های اجرایی نیز موظف شده‌اند رفت‌وآمد کارکنان را مدیریت کنند.