ادامه درگیریها در خاورمیانه، نگرانیها درباره پایداری عرضه نفت و افزایش هزینههای انرژی را تشدید کرده است.
با گذشت هشت ماه از آغاز جنگ آمریکا علیه ایران، بازار جهانی نفت خود را برای دورهای طولانیتر از اختلال در عرضه و افزایش هزینههای انرژی آماده میکند. معاملهگران که در ابتدای جنگ انتظار داشتند شوک قیمتی نفت موقتی باشد، اکنون احتمال میدهند پیامدهای این درگیری دستکم تا سال ۲۰۲۸ بر بازار انرژی باقی بماند.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، کاهش ذخایر نفت خام، شکنندگی صادرات از مسیر تنگه هرمز، افت ظرفیت پالایش نفت در جهان و محدودتر شدن مسیرهای دیپلماتیک برای پایان جنگ، نگرانیها درباره آینده بازار انرژی را افزایش داده است. این شرایط در حالی شکل گرفته که بازار نفت پیش از آغاز درگیریها، در مسیر نزولی بلندمدت قرار داشت و بسیاری از فعالان بازار انتظار داشتند اختلال ناشی از جنگ تنها افزایشی کوتاهمدت در قیمتها ایجاد کند.
بر اساس گزارش رویترز، قراردادهای آتی نفت برنت برای تحویل در دسامبر ۲۰۲۷ از ابتدای سپتامبر بیش از ۱۳ درصد افزایش یافته و به حدود ۸۶ دلار برای هر بشکه رسیدهاند؛ بالاترین سطح ثبتشده برای این قراردادها. قراردادهای تحویل در دسامبر ۲۰۲۶ نیز در همین دوره حدود ۱۲ درصد رشد کردهاند.
افزایش قیمت قراردادهای بلندمدت لزوماً به معنای پیشبینی قطعی قیمت نفت در سالهای آینده نیست، اما نشان میدهد پالایشگاهها، شرکتهای هواپیمایی، معاملهگران کالا و مدیران دارایی حاضرند برای پوشش ریسک افزایش قیمت، نفت را در ماهها و حتی سالهای آینده با نرخهای بالاتری معامله کنند.
این روند در شرایطی رخ میدهد که آژانس بینالمللی انرژی انتظار دارد عرضه جهانی نفت از روزانه ۱۰۰.۷ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۶ به ۱۰۸.۳ میلیون بشکه در سال ۲۰۲۷ افزایش یابد. برآورد این نهاد نشان میدهد تقاضای جهانی نیز از ۱۰۲.۴ میلیون بشکه در روز در سال جاری به ۱۰۴.۴ میلیون بشکه در روز در سال آینده خواهد رسید.
بر اساس این پیشبینیها، بازار نفت در سال آینده با مازاد قابلتوجه عرضه روبهرو میشود؛ وضعیتی که در شرایط عادی باید به کاهش قیمتها منجر شود. با این حال، رشد قیمت قراردادهای بلندمدت نشان میدهد معاملهگران نسبت به تحقق کامل این پیشبینیها یا تداوم آن تردید دارند.
یکی از مهمترین عوامل این تردید، وضعیت تنگه هرمز است. با وجود افزایش دوباره عبور نفتکشها از این مسیر در هفتههای اخیر، حملات به کشتیها و تهدیدهای تازه درباره اختلال در تردد دریایی، چشمانداز صادرات نفت از خلیج فارس را همچنان شکننده نگه داشته است.
به نوشته رویترز، گسترش درگیریها به خارج از خلیج فارس و افزایش حملات حوثیهای یمن به عربستان سعودی، از جمله حملات گزارششده به تأسیسات مرتبط با شرکت آرامکو در ظهران، بر نگرانیهای بازار افزوده است.
در چنین شرایطی، هزینههای امنیتی انتقال نفت افزایش یافته است. هزینههای پیچیده لجستیکی، کرایه حمل، بیمه و حفاظت نظامی اکنون نزدیک به یکسوم هزینه انتقال هر بشکه نفت از منطقه را تشکیل میدهد؛ در حالی که این سهم پیش از جنگ حدود سه درصد بود.
تا زمانی که توافقی پایدار درباره وضعیت تنگه هرمز حاصل نشود، بخش مهمی از این هزینهها میتواند در قیمت نهایی نفت باقی بماند. به این ترتیب، حتی در صورت کاهش شدت درگیریها، بازگشت بازار به شرایط پیش از جنگ ممکن است به زمان بیشتری نیاز داشته باشد.
