خط سلامت: گاهی یک پیامک می تواند حال یک خانواده را عوض کند؛ پیامی که خبر از اعتبار خرید کالا می دهد، پولی که قرار است به حساب بنشیند یا خبری که خیال آدم را از بابت هزینه های زندگی کمی راحت کند. اما وقتی پیامک نمی آید، ذهن شروع می کند به پرسیدن: چرا برای من نیامده؟، یعنی از فهرست مشمولان حذف شده ام؟ و نکند بقیه پولشان را گرفته باشند و من جا مانده باشم؟ پشت این انتظار روزمره، سازوکارهای روانشناختی مهمی وجود دارد که نشان می دهد چرا بلاتکلیفی مالی گاهی بیشتر از خود کمبود پول آزارمان می دهد.

به گزارش خط سلامت، بر اساس گزارش منتشرشده مهلت ثبت خوداظهاری برای افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی تا پایان روز دوشنبه ۲۷ مهر تمدید شده است. این فرصت برای سرپرستان خانواری است که پیامک دعوت به ثبت درخواست دریافت کرده اند.

در مقابل، درباره سود سهام عدالت، گزارش های منتشرشده در مهرماه به نقل از مدیر نظارت بر ناشران سازمان بورس حاکی از آن است که زمان دقیق واریز سود عملکرد سال ۱۴۰۴ هنوز مشخص نشده است. بنابراین، تاریخ هایی که در کانال ها و شبکه های اجتماعی به عنوان زمان قطعی واریز اعلام می شوند، بدون تایید رسمی قابل اتکا نیستند.

همزمان، وزارت تعاون هشدار داده است پیامک های رسمی کالابرگ از سرشماره V.Refah ارسال می شوند و لینک ندارند؛ پیامک هایی که کاربران را به کلیک روی لینک برای دریافت اعتبار دعوت می کنند، می توانند جعلی باشند.

چرا نبودن پیامک، ذهن را درگیر می کند؟

وقتی ذهن نمی داند باید منتظر چه چیزی باشد

ذهن انسان برای برنامه ریزی به پیش بینی پذیری نیاز دارد. وقتی می دانیم پول چه زمانی واریز می شود، می توانیم برای خرید، اجاره، بدهی یا هزینه های ضروری تصمیم بگیریم. اما وقتی تاریخ مشخصی وجود ندارد، برنامه ریزی به تعویق می افتد و ذهن مدام به موضوع بازمی گردد.

در روانشناسی، تحمل ابهام یکی از عواملی است که بر تجربه اضطراب اثر می گذارد. هرچه نتیجه یک اتفاق برای زندگی فرد مهم تر باشد، نامشخص ماندن آن می تواند ذهن را بیشتر درگیر کند.

برای خانواده ای که دخل و خرجش به سختی با هم جور می شود، پیامک فقط یک اعلان تلفن همراه نیست؛ ممکن است نشانه ای از امکان خرید مواد غذایی یا پرداخت یک هزینه ضروری باشد. به همین دلیل، انتظار برای آن می تواند بار عاطفی زیادی پیدا کند.

چرا مدام گوشی را بررسی می کنیم؟

فرد گوشی را برمی دارد، پیام ها را باز می کند، دوباره سراغ کانال های خبری می رود و از اطرافیان می پرسد آیا خبری از واریز شده است یا نه. این رفتار ممکن است برای مدتی کوتاه احساس کنترل ایجاد کند؛ اما اگر هیچ اطلاعات تازه ای به دست نیاید، اضطراب دوباره برمی گردد. فرد برای آرام شدن، گوشی را بررسی می کند و همین آرامش کوتاه او را به بررسی دوباره ترغیب می کند.

این چرخه به معنای بیماری روانی نیست. در شرایط فشار اقتصادی و اطلاعات نامطمئن، چنین رفتاری می تواند واکنشی قابل فهم باشد. مشکل زمانی پررنگ می شود که بررسی مکرر، خواب، تمرکز، کار یا ارتباط فرد با خانواده را مختل کند.

ترس از جا ماندن

یکی از عوامل تشدیدکننده اضطراب، مقایسه اجتماعی است. وقتی کسی در گروه خانوادگی می نویسد اعتبارش شارژ شده یا تصویری از موجودی حسابش منتشر می کند، ممکن است دیگران تصور کنند همه مشمولان باید در همان زمان پول دریافت کرده باشند.

اما تجربه یک نفر لزوما وضعیت همه را نشان نمی دهد. در طرح هایی که پرداخت یا تخصیص اعتبار مرحله ای است، تفاوت در زمان دریافت پیام یا امکان استفاده از اعتبار می تواند دلایل اجرایی داشته باشد. با این حال، ذهن مضطرب گاهی سریع ترین توضیح را انتخاب می کند: «حتما مشکلی برای من پیش آمده است.» این نتیجه گیری، بدون بررسی اطلاعات رسمی، می تواند نگرانی را بیشتر کند.

وقتی پول کم است، هر خبر مالی بزرگ به نظر می رسد

اضطراب ناشی از انتظار را نمی توان فقط به نحوه فکر کردن افراد نسبت داد. فشار واقعی هزینه های زندگی، درآمد ناکافی و نداشتن پس انداز، زمینه ای می سازند که در آن حتی یک تاخیر کوچک هم اهمیت زیادی پیدا می کند.

اگر خانواده ای برای تامین نیازهای ضروری به یک اعتبار حمایتی وابسته باشد، توصیه ساده ای مثل «نگران نباش» مشکل را حل نمی کند. نگرانی در چنین شرایطی فقط یک خطای ذهنی نیست؛ ممکن است پاسخی به ناامنی واقعی اقتصادی باشد.

تحلیل روانشناختی باید میان دو موضوع تفاوت بگذارد: اضطرابی که از ابهام و پیش بینی های منفی تشدید می شود و نگرانی واقع بینانه ای که از فشار مالی ناشی می شود. برای کمک موثر، باید هر دو را دید.

گاهی اضطراب ما برای خود پیامک نیست

برای بعضی افراد، پیامک کالابرگ یا خبر واریز سود سهام عدالت فقط یک اعلان مالی است؛ اما برای خانواده ای که هر هزینه را حساب می کند، ممکن است به معنای فرصتی برای نفس کشیدن باشد.

وقتی پیامک نمی آید، ذهن در فضای خالی میان انتظار و خبر، احتمال های نگران کننده می سازد. راه کاهش این اضطراب، سرزنش مردم به خاطر نگرانی نیست؛ باید هم اطلاعات معتبر و قابل پیش بینی در اختیارشان قرار گیرد و هم به آنها کمک شود میان واقعیت، شایعه و ترس از آینده تفاوت بگذارند.

مردم به جای وعده های مبهم، به اطلاعات روشن نیاز دارند و ذهن انسان، وقتی نمی تواند آینده را پیش بینی کند، بیش از هر چیز به همین وضوح احتیاج دارد.