عصر ایران- مدرسه رجیو در مادرید اسپانیا، نمونه ای متفاوت از پیوند معماری و آموزش است؛ ساختمانی که به جای پیروی از الگوی معمول مدارس، تلاش می کند کنجکاوی، خلاقیت و استقلال کودکان را به بخشی از تجربه روزمره یادگیری تبدیل کند.
این مجموعه را آندرس ژاکه، معمار اسپانیایی و مدیر دفتر معماری «آفیس فور پولیتیکال اینوویشن»، طراحی کرده است. ساختمان در سال 2022 تکمیل شد و ایده اصلی آن از رویکرد آموزشی رجیو امیلیا الهام می گیرد؛ رویکردی که محیط پیرامون کودک را یکی از عوامل مهم یادگیری می داند.
نمای زردرنگ مدرسه با لایه ای از عایق چوب پنبه ای پوشانده شده و پنجره های گرد و برجسته آن ظاهری شبیه موجودی خیالی یا نقاشی کودکان به ساختمان داده اند. این پوشش علاوه بر عایق کاری حرارتی، بستری برای رشد گونه های گیاهی و جانوری در سطح نما فراهم می کند.
در فضای داخلی نیز تاسیسات، لوله ها و بخش هایی از سازه پنهان نشده اند. معماران معتقدند آشکار بودن اجزای ساختمان می تواند فرصتی برای شناخت بهتر محیط و آشنایی دانش آموزان با نحوه کارکرد آن باشد.
یکی از چشمگیرترین بخش های پروژه، باغ سرپوشیده ای است که در فضای مرکزی ساختمان بالا می رود و طبقات را به یکدیگر پیوند می دهد. کلاس ها، آزمایشگاه ها، کتابخانه و فضاهای جمعی در ارتباط با این محیط طبیعی سازماندهی شده اند. کتابخانه نیز به تراسی بیرونی راه دارد تا دانش آموزان بتوانند مطالعه را به فضای باز منتقل کنند.
ساختمان در 5 طبقه طراحی شده و بخش های مختلف آن متناسب با گروه های سنی دانش آموزان سازماندهی شده اند. در این مدرسه، معماری صرفا ظرفی برای برگزاری کلاس نیست؛ بلکه بخشی از فرایند آموزش و کشف جهان پیرامون کودکان به شمار می رود.
مدرسه رجیو در سال 2024 در فهرست نامزدهای جایزه معماری معاصر میس ون در روهه نیز قرار گرفت؛ جایگاهی که توجه دوباره ای به این تجربه متفاوت در طراحی فضاهای آموزشی جلب کرد.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی