آیا کریستوفر نولان توانسته تفسیر تازه‌ای از داستان و شعر قدیمی هومر ارائه دهد؟ نقد فیلم «ادیسه» (The Odyssey) را در این مطلب می‌خوانید.
کریستوفر نولان در دو دهه‌ی اخیر عادت کرده از دل هر ایده‌ی به ظاهر غیرممکن، یک رویداد سینمایی بیرون بکشد. او از آثار معمایی کم‌هزینه شروع کرد، به بلاک‌باسترهای پیچیده رسید و بعد با «اوپنهایمر» ثابت کرد حتی یک درام تاریخی 3 ساعته هم می‌تواند گیشه را تکان بدهد. «ادیسه» اما ماجرای دیگری‌ست. او این بار به سراغ قصه‌ای رفته که همه‌مان دست‌کم در حد کلیات آن را می‌شناسیم و پیش از او هم بارها در مدیوم‌های مختلف به تصویر کشیده شده است. اما نولان چقدر از پس این چالش متفاوت برآمده و آیا توانسته تفسیر تازه‌ای از این داستان قدیمی ارائه دهد؟ نقد فیلم «ادیسه» (The Odyssey) را در این مطلب می‌خوانید.
هشدار! در نقد فیلم «ادیسه» خطر لو رفتن داستان وجود دارد.
قصه‌ی «ادیسه» نولان پس از پایان جنگ تروآ آغاز می‌شود. جنگی ده ساله که به بن‌بست خورده بود تا اینکه یونانی‌ها سرانجام موفق شدند شهر تروآ را با نقشه‌ی «اسب چوبی» فتح کنند؛ نقشه‌ای که از قضا طراح و مغز متفکر آن، پادشاه ایتاکا، اودیسئوس (مت دیمون) است. پس از این پیروزی بزرگ، اودیسئوس و سربازانش باید از دریا عبور کرده و به خانه بازگردند اما با موانع غیرمنتظره‌ای روبه‌رو می‌شوند. در ایتاکا، پنه‌لوپه (ان هتوی) سال‌هاست که منتظر شوهرش مانده و هیچ خبر مطمئنی از او ندارد. جمعی از مردان که چشم به ازدواج با او دوخته‌اند، کاخ را اشغال کرده‌اند و با حضور دائمی خود، نظم و امنیت قلمرو را به خطر انداخته‌اند. آن‌ها فکر می‌کنند اودیسئوس مُرده و با رسیدن به پنه‌لوپه، تاج و تخت هم به آن‌ها می‌رسد.
تلماخوس (تام هالند)، پسر اودیسئوس هم وسط همین آشفته‌بازار گیر کرده است؛ جوانی که در غیاب پدر باید جلوی مردانی بایستد که او را جدی نمی‌گیرند و حتی نقشه‌ی قتلش را هم کشیده‌اند. اودیسئوس اما زنده است؛ فقط حافظه‌اش را از دست داده و در جزیره‌ای دورافتاده گرفتار شده. کالیپسو (شارلیز ترون) او را نجات داده، عاشقش شده و او را به اجبار برای سال‌ها نزد خود نگه داشته است. از طریق گفتگوهای اودیسئوس با کالیپسو و مرور گذشته، مخاطب با سفر پرفرازونشیب این پادشاه آشنا می‌شود؛ از مواجهه با سیکلوپ و سیرسه تا لایسترگون‌ها، آواز مرگبار سیرن‌ها و اسکیلا. مثل ساخته‌های پیشین نولان، روایت میان خطوط داستانی مختلف جابه‌جا می‌شود تا به یک تصویر کامل برسیم.
واژه «ادیسه» که ریشه‌اش به همان اسم اودیسئوس برمی‌گردد، در انگلیسی به معنای «سفر طولانی» است اما فیلم نولان بیشتر از آنکه درباره‌ی سفر باشد، درباره‌ی «بدهی» است. اودیسئوس در اشعار هومر و روایت‌های کهن، قهرمانی زیرک است که با تکیه بر هوش و اراده خود از موانع عبور می‌کند؛ او توانایی ویژه‌ای در فریب دادن دشمنان و پیدا کردن راه حل‌های هوشمندانه دارد اما نولان علاقه‌مند نیست که یک قهرمان اسطوره‌ای بی‌نقص را تصویر بکشد. اودیسئوسِ او مردی خسته است که باید با پیامدهای انتخاب‌های گذشته‌اش زندگی کند و تاوان بدهد. وقتی سربازان یونانی، تروآ را غارت می‌کنند و آدم‌های معمولی را به قتل می‌رسانتد و زندگی خانواده‌ها در حال فروپاشی است، اودیسئوس ناگهان متوجه می‌شود که چه کرده است.
او دیگر نمی‌تواند همه‌چیز را گردن خدایان، سرنوشت یا شرایط جنگ بیندازد، همه‌ی این اتفاقات به خاطر نقشه‌ی «اسب چوبی» او رخ داده و در ادامه هم تصمیماتش و احترام نگذاشتن او به سنت‌های قدیمی، باعث می‌شود جان افراد زیادی گرفته شود. بنابراین، سفر اودیسئوس، و اینکه در نقطه‌ای قرار گرفته که مجبور است دوباره همه‌ی خاطراتش را مرور کند و حقایق را به یاد بیاورد، شانس دوباره‌ای است تا با گذشته‌ی سیاه خود روبه‌رو شود، اشتباهاتش را بپذیرد و شاید به مسیر رستگاری قدم بگذارد.
ما چیزی شبیه به این را در «اوپنهایمر» هم دیده بودیم. جی. رابرت اوپنهایمر هم با تشکر از هوش و نبوغ علمی‌اش به موفقیتی بزرگ می‌رسد اما با گذشت زمان، معنای این موفقیت تغییر می‌کند و ساخته‌ی او به تهدیدی علیه همه‌ی انسان‌ها تبدیل می‌شود. اودیسئوس می‌تواند خودش را فاتح تروآ بداند، ولی نمی‌تواند چشمش را روی ویرانه‌هایی که به جا گذاشته ببندد. ضمن اینکه نولان با «بازگشت به خانه» هم غریبه نیست. دام کاب در «تلقین» و کوپر در «میانستارهای»، هر دو از میان انفجارها و پیچ‌وخم‌های زمان و ذهن، فقط یک چیز می‌خواهند: برگردند پیش خانواده و بچه‌هایشان. در واقع «ادیسه» همان دغدغه‌های پیشین نولان را در لباسی اسطوره‌ای تکرار می‌کند.
«ادیسه» از جنبه‌ی ساختاری هم دنباله‌روی فیلم‌های قبلی نولان است. فیلم ماجراها را به ترتیب وقوع تعریف نمی‌کند و میان سه خط داستانی رفت‌وآمد دارد: اودیسئوس در جزیره‌ی کالیپسو، تقلای پنه‌لوپه و تلماخوس برای حفظ ایتاکا، و خاطراتی که قهرمان از جنگ و سفر دریایی به یاد می‌آورد. این ساختار منطقی و درست است، چون روایت خطی، فیلم را به اثری ساده و قابل پیش‌بینی تبدیل می‌کرد (هرچند کسانی که منظومه‌ی هومر را خوانده‌اند، به هر حال از قبل می‌دانند چه می‌شود)، اما اینکه نولان قصه را از میانه آغاز می‌کند، باعث می‌شود تا در موقعیتی مشابه اودیسئوس قرار بگیریم. ما هم مثل او، چیز زیادی نمی‌دانیم و به تدریج ارتباط میان اتفاقات را کشف می‌کنیم. اثر حماسی هومر هم تقریبا ساختار مشابهی دارد و قصه از جایی آغاز می‌شود که بخش بزرگی از ماجراها برای قهرمان اتفاق افتاده است. مخاطب ابتدا با شرایط سخت خانواده او آشنا می‌شود و سپس از طریق روایت‌ها و خاطرات، گذشته‌ی اودیسئوس را می‌شناسد.
نولان معمولا از ساختار غیرخطی برای اهداف مشخصی استفاده می‌کند و صرفا نمی‌خواهد قصه را پیچیده کند. در «ممنتو» ساختار معکوس روایت با اختلال حافظه شخصیت اصلی رابطه‌ی مستقیمی دارد یا در «اوپنهایمر»، روایت‌های موازی، تصویر دقیق‌تری از شخصیت اصلی و تصمیم‌هایش ارائه می‌دهند. در «ادیسه» اما پریدن‌های پیاپی همیشه به همان اندازه ضروری نیستند. بعضی بخش‌ها احتمالا با ترتیب زمانی ساده‌تر بهتر کار می‌کردند و گاهی وسط یک ماجرای جذاب، ناگهان به جای دیگری منتقل می‌شویم. این مشکل در سکانس‌های مواجهه با موجودات افسانه‌ای کمی آزاردهنده است؛ چون هنوز در فضا حل نشده‌ایم که فیلم دوباره دستمان را می‌کشد و می‌برد.
خدایان هم مطابق انتظار با رویکرد نولانی نمایش داده می‌شوند. در اشعار هومر، خدایان یونان در سرنوشت آدم‌ها و امور زمینی دخالت مستقیم دارند؛ گاهی پشت قهرمانان را می‌گیرند و گاهی آن‌ها را تنبیه می‌کنند. فیلم محبوب «تروآ» با بازی برد پیت (که فراموش نکنید، ابتدا قرار بود نولان آن را بسازد!) راحت‌ترین راه را انتخاب کرد و تقریبا همه‌ی خدایان را از قصه بیرون انداخت. نولان راه میانه را برمی‌گزیند و بیشتر این حضور را پنهان نگه می‌دارد. زئوس و پوزئیدون عمدتا از طریق نام، باورها و ترس شخصیت‌ها در داستان حضور دارند و مستقیما در برابر دوربین ظاهر نمی‌شوند تا قدرت خود را به نمایش بگذارند. «قانون مهمان‌نوازی زئوس»، برای مثال، یکی از مفاهیم اخلاقی مهم داستان است. این قانون فقط یک باور مذهبی نیست؛ بلکه معیاری برای سنجش رفتار انسان‌ها با یکدیگر است.
آتنا تنها خدایی‌ست که واقعا جلوی اودیسئوس ظاهر می‌شود، اما فیلم درباره‌ی ماهیت او نیز عمدا مبهم می‌ماند. آیا او الهه‌ی خرد و راهنمای قهرمان است؟ یا تجسم وجدان و خاطرات سرکوب‌شده‌ی خود اودیسئوس؟ فیلم پاسخ قطعی نمی‌دهد. در یکی از سکانس‌ها، در جریان فتح تروآ، کشته شدن یک زن بی‌گناه و قطع شدن سر مجسمه‌ی آتنا، در ذهن قهرمان به تصویری واحد تبدیل می‌شود. پس الهه‌ای که بعدتر راهنمای اوست، شاید چیزی جز بازتاب احساس گناهش نباشد. با شناختی که از نولان داریم، چنین رویکردی دور از انتظار نبود. اما در هر صورت، اینکه خدایان تا این اندازه مبهم به نمایش گذاشته شده‌اند، ممکن است برای بعضی از مخاطبان یا طرفداران دوآتشه‌ی اساطیر یونان ناامیدکننده باشد.
نولان در مواجهه با جنگ تروآ هم با ایده‌ای متفاوت به میدان می‌آید. اسب چوبی که در روایت‌های تاریخی و اسطوره‌ای معمولا نماد زیرکی یونانی‌ها است، در فیلم معنای دیگر پیدا می‌کند. اودیسئوس کم‌کم می‌فهمد که فریب دادن مردم تروآ و سوءاستفاده از اعتماد و باورهای آن‌ها، پیامدهایی دارد که نمی‌شود از آن‌ها فرار کرد. برای یونانی‌ها، فتح تروآ یک دستاورد بزرگ است؛ برای مردم این شهر، آن‌ها مهاجمان بی‌رحمی هستند که خانه و زندگی‌شان را نابود کرده‌اند. در غیاب اودیسئوس، پنه‌لوپه و تلماخوس از ورود «مردانی از دریا» می‌ترسند که ممکن است خانه‌شان را تصاحب کنند. اما وقتی اودیسئوس به گذشته با دیدی تازه نگاه می‌کند، متوجه می‌شویم که یونانی‌ها برای مردم تروآ دقیقا همان مردان دریایی بوده‌اند؛ مهاجمانی که از بیرون آمده‌اند تا سرزمینشان را تصرف کنند. اینجا مفهوم قهرمانی نیز به پرسش گرفته می‌شود. اودیسئوس برای خانواده‌اش قهرمان است، اما برای خانواده‌های کشته‌شده در تروآ، چهره‌ی خشونت و نابودی.
به بازیگران برسیم. فیلم آن‌قدر سوپراستار دارد که حتی در میان سیاهی‌لشکرها هم می‌توانید چهره‌های آشنا پیدا کنید. البته همه‌ی آن‌ها فرصت ابراز وجود نداشته‌اند اما چند شخصیت و بازیگر به شدت خودنمایی می‌کنند که اولی‌اش پنه‌لوپه با بازی ان هتوی است. نولان اینجا نقش او را در قصه پررنگ‌تر کرده است. پنه‌لوپه باید در کاخی زندگی کند که مردان متجاوز و قدرت‌طلب، آن را به قلمرو خود تبدیل کرده‌اند. در چنین شرایطی، حفظ جایگاه و حمایت از تلماخوس به مبارزه‌ای سیاسی و شخصی تبدیل می‌شود. پنه‌لوپه اما منفعل نیست، او با خواستگاران مذاکره و تهدیدهای آن‌ها را مدیریت می‌کند و برای جلوگیری از فروپاشی حکومت همسرش، زمان می‌خرد. ان هتوی اینجا درخشان است و احتمالا نامزد جایزه اسکار خواهد شد.
در مقابل او، رابرت پتینسون در نقش آنتینوئوس یکی از بهترین بازی‌های فیلم را ارائه می‌دهد. او این شخصیت را با خودپسندی و اعتمادبه‌نفسی آزاردهنده بازی می‌کند. آنتینوئوس در حضور دیگران می‌خواهد فردی قدرتمند و شایسته حکومت به نظر برسد، اما در رفتارهایش بی‌رحمی و حس ترس به چشم می‌خورد و حاضر است برای حفظ موقعیتش دست به هر کاری بزند. پتینسون هر بار که در مقابل پنه‌لوپه یا تلماخوس قرار می‌گیرد، به فیلم انرژی می‌دهد. شارلیز ترون هم در نقش کالیپسو حضور نسبتا محدودی دارد اما برای قصه مهم است. او نماینده‌ی زندگی بدون مسئولیت است. اودیسئوس در جزیره می‌تواند از جنگ، خانواده و تمام اتفاقات دردناک فاصله بگیرد. کالیپسو به او امکان می‌دهد در جهانی زندگی کند که در آن خبری از تعهدات پادشاهی و رنج خاطرات نیست. اما همین آرامش ظاهری، در حقیقت شکل دیگری از اسارت است.
کالیپسو شمایل یک شرور حیله‌گر را دارد اما در کل خاکستری است. او به اودیسئوس علاقه دارد و شاید از نگاه خودش، زندانی کردن این مرد در جزیره، نوعی محافظت باشد. اما علاقه‌ای که آزادی و اراده‌ی طرف مقابل را نادیده می‌گیرد، به شکلی از مالکیت تبدیل می‌شود. ترون سعی کرده کالیپسو به یک زن اغواگر کلیشه‌ای سینمایی تبدیل نشود اما محدود بودن نقش اجازه نمی‌دهد این رابطه به اندازه ظرفیتش گسترش پیدا کند. در سوی دیگر، سامانتا مورتون در نقش سیرسه یکی از به‌یادماندنی‌ترین شخصیت‌های فرعی فیلم است. او ابتدا زنی آرام و حتی مهمان‌نواز به نظر می‌رسد، اما به‌تدریج ماهیت خطرناک خود را آشکار می‌کند. صحنه تبدیل همراهان اودیسئوس به خوک، شاید یکی از متفاوت‌ترین سکانس‌هایی باشد که تاکنون در فیلمی از نولان دیده‌ایم و عملا وارد حوزه‌ی «وحشت جسمی» می‌شود.
تام هالند در نقش تلماخوس، در بعضی لحظات خوب است اما بازی‌اش به اندازه‌ی باقی ستارگان تاثیرگذار نیست. شاید بخشی از این مسئله به شخصیت‌پردازی و دیالوگ‌ها برگردد، چون تلماخوس بیشتر شبیه به شخصیت‌های سریال‌های نوجوانانه‌ی مدرن رفتار می‌کند -و گویی از جهان «سرخوشی» سام لوینسون آمده- تا شاهزاده‌ای از جهان یونان باستان. جان برنثال هم وضعیت مشابهی دارد. نوع بیان و رفتار او در نقش منلائوس، بیش از اندازه امروزی به نظر می‌رسد. اینجا باید به جان لگویزمائو هم اشاره کرد که مدت‌ها بود یک نقش‌آفرینی درجه‌یک از او ندیده بودیم.
اما اگر قرار باشد در مورد برگ برنده‌ی فیلم حرف بزنیم، به مت دیمون می‌رسیم. نولان برای این شخصیت، به بازیگری نیاز داشت که بتواند همزمان اقتدار یک فرمانده، خستگی یک سرباز سالخورده و آسیب‌پذیری مردی را نمایش دهد که از گذشته خود فرار می‌کند. و دیمون تا حد زیادی از پس این وظیفه برمی‌آید. نکته مثبت بازی او این است که اودیسئوس را به قهرمانی دست‌نیافتنی تبدیل نمی‌کند. او در بعضی لحظات شجاع و مصمم است و در لحظاتی دیگر از تصمیم‌های خودش مطمئن نیست. حتی وقتی به نظر می‌رسد بر شرایط تسلط دارد، نشانه‌هایی از ترس و تردید در رفتار او دیده می‌شود. این تضادها به شخصیت کمک می‌کند تا از قالب یک جنگجوی قدرتمند کلیشه‌ای خارج شود. اودیسئوس می‌تواند در برابر یک هیولای عظیم بایستد، اما در مواجهه با خاطراتی که از تروآ دارد، به همان اندازه قدرتمند نیست.
از بازیگران که عبور کنیم، شاید مهم‌ترین سوال درباره فیلم این باشد که «آیا نولان توانسته فضا و حس اسطوره‌ای داستان هومر را به زبان سینما ترجمه کند؟» اسطوره فقط مجموعه‌ای از هیولاها و خدایان و قهرمانان نیست. بخش مهمی از جذابیتش به حس شگفتی و ناشناختگی و امکان وقوع اتفاقاتی برمی‌گردد که منطق خاصی پشت آن‌ها نیست. نولان در «ادیسه» ترجیح می‌دهد عناصر خارق‌العاده را کمرنگ کند و معدود اِلمان‌های باقی‌مانده را هم در جهانی نسبتا واقع‌گرایانه قرار دهد. هیولاها وجود دارند، جادوگران می‌توانند انسان‌ها را تغییر شکل دهند و موجودات دریایی تهدیدهایی واقعی هستند اما فیلم به ندرت اجازه می‌دهد مدت طولانی در حس شگفتی بمانیم. همه‌چیز به سرعت به یک «مسئله» تبدیل می‌شود که اودیسئوس باید آن را حل و عبور کند. این رویه به یک معنا با سینمای نولان هماهنگ است. او حتی در فیلم‌های علمی-تخیلی خود نیز به دنبال ساختن جهانی با قوانین مشخصی است و اینجا هم تلاش می‌کند جادو و اسطوره را در چارچوبی قابل درک قرار دهد. اما جهان اسطوره‌ای هومر همیشه قرار نیست قابل توضیح باشد. گاهی جذابیت آن دقیقا از این ناشی می‌شود که انسان در برابر نیروهایی قرار می‌گیرد که نمی‌تواند آن‌ها را بشناسد یا کنترل کند.
در عین حال، فیلم چندان هم سرزنده نیست یا در واقع نمی‌خواهد باشد. در منظومه‌ی هومر لحظه‌های تلخ کم نیست، اما قصه همیشه در تاریکی جریان ندارد و حتی بعضی موقعیت‌ها بازیگوشانه و بامزه‌اند. نولان بیشتر به جنبه‌های جدی و غم‌انگیز توجه کرده و آن حس کنجکاوی کودکانه‌ای که یک داستان اسطوره‌ای را برای نسل‌های مختلف جذاب می‌کند، تقریبا غایب است. البته این مسئله با توجه به سبک فیلمسازی او اصلا عجیب نیست اما باعث می‌شود «ادیسه» بیشتر شبیه یک درام جنگی با اندکی چاشنی فانتزی باشد تا اقتباسی که تمام ظرفیت‌های اسطوره‌ای اثر اصلی را به کار می‌گیرد.
این فیلم شاید به اندازه‌ی آثار ماجراجویانه‌ی کلاسیک و فیلم‌های «شمشیر و صندل» اواخر دهه‌ی 50 میلادی سرزنده نباشد اما از جنبه‌ی بصری کیفیت کم‌نظیری دارد. فیلمبردار سوئیسی برنده‌ی اسکار، هویته ون هویتما که همکاری با نولان را از «میانستارهای» آغاز کرد، اینجا هم درخشان کار کرده است. جهان فیلم تنوع زیادی دارد و ون هویتما هر مکان را به بخش مهمی از تجربه شخصیت‌ها تبدیل می‌کند. دریا در بسیاری از صحنه‌ها نیرویی تهدیدآمیز است و خشکی همیشه به معنای امنیت نیست. هر جزیره می‌تواند خطر تازه‌ای در خود پنهان کرده باشد.
استفاده از زبان مدرن برای شخصیت‌های داستان هم جای بحث دارد. نولان ترجیح داده شخصیت‌ها با لحنی قابل فهم برای مخاطب امروزی صحبت کنند. این تصمیم قابل درک است؛ اگر تمام دیالوگ‌ها به شکل ادبی و پیچیده نوشته می‌شدند، ارتباط با شخصیت‌ها سخت‌تر می‌شد. اما میان «قابل فهم» و «کاملا امروزی» فرق هست. در بعضی لحظه‌ها، واژه‌ها و تعبیرها آن‌قدر به مکالمات روزمره شبیه‌اند که ناخواسته از فضای قصه بیرون می‌افتیم. وقتی تلماخوس با عباراتی بسیار معمولی از پدر یا مادرش حرف می‌زند، این تضاد بیشتر به چشم می‌آید. مسئله این نیست که شخصیت‌های یک فیلم تاریخی باید حتما با زبانی باستانی صحبت کنند. مهم این است که لحن دیالوگ‌ها با جهان داستان هماهنگ باشد. حتی اگر قرار است زبان شخصیت‌ها مدرن باشد، باید نوعی ثبات در انتخاب واژگان و ساختار گفتگو وجود داشته باشد تا مخاطب احساس نکند با شخصیت‌هایی روبه‌روست که از زمان دیگری وارد این جهان شده‌اند.
«ادیسه» با توجه به مدت زمان سه ساعته‌اش، ریتم قابل قبولی هم دارد اما در مقایسه با فیلم‌های قبلی نولان، کمی نامتعادل به نظر می‌رسد. قصه گاهی بیش از حد کند می‌شود و در مقابل، بعضی بخش‌ها به قدری کوتاه و جزئی هستند که تاثیرشان را از دست می‌دهند. همان‌طور که بالاتر هم اشاره شد، گاهی قصه خیلی زودتر از انتظار به بخش دیگری منتقل می‌شود و اجازه پیدا نمی‌کنیم که به خوبی با موقعیت ارتباط برقرار کنیم. برای نمونه، مواجهه با لایسترگون‌ها (همان سربازان عظیم‌الجثه) یا اسکیلا (هیولای شش سر)، به سرعت اتفاق می‌افتند و از نظر داستانی چندان گسترش پیدا نمی‌کنند. در عوض، بعضی از لحظات احساسی بیش از حد کش‌دار می‌شوند و نولان برای برجسته کردن پیام اخلاقی داستان، گاهی یک گفتگو -یا یک سری دیالوگ- را چند بار تکرار می‌کند. البته برخلاف بسیاری از آثار پرهزینه که در نیمه دوم گرفتار افت انرژی می‌شوند، «ادیسه» در بخش‌های پایانی دوباره راه می‌افتد و با بازگشت قهرمان، تنش داستانی بیشتری پیدا می‌کند.
«ادیسه» در مجموع فیلمی «نولانی» است تا «هومری» و همان امضاهای همیشگی او را دارد. اگر طرفدار او باشید، لذت می‌برید و اگر از او بدتان می‌آید، این فیلم هم نظرتان را عوض نمی‌کند. فیلم خوش‌ساخت است و به قصه‌ی اصلی هومر وجهی تاریک‌تر و امروزی‌تر می‌دهد اما بی‌نقص نیست. نولان آن‌قدر به عظمت پروژه، سنگینی مضامین و اهمیت تاریخی داستان فکر کرده که در بعضی بخش‌ها از شخصیت‌ها و روابط انسانی فاصله می‌گیرد. تعدادی از شخصیت‌های فرعی می‌توانستند حضور پررنگ‌تری در داستان داشته باشند تا بازگشت قهرمان از نظر عاطفی تاثیرگذارتر شود و واقع‌گرایی فیلم هم در بعضی لحظات از شگفتی اسطوره‌ای آن کم می‌کند. نولان احتمالا بدش نمی‌آمد که همین معدود عناصر اسطوره‌ای را هم کنار بگذارد و یک فیلم درام-جنگی-تاریخی سرراست بسازد. اما در هر صورت، «ادیسه» یک «رویداد سینمایی» است که همه باید آن را تماشا کنند.
شناسنامه فیلم «ادیسه» (The Odyssey)
کارگردان: کریستوفر نولان
نویسنده: کریستوفر نولان
بازیگران: مت دیمون، تام هالند، ان هتوی، رابرت پتینسون، لوپیتا نیونگو، سامانتا مورتون، شارلیز ترون
محصول: 2026، آمریکا، بریتانیا
امتیاز سایت IMDb به فیلم: 8.4 از 10
امتیاز فیلم در سایت راتن تومیتوز: 94٪
خلاصه داستان: فیلم داستان بازگشت دشوار اودیسئوس (مت دیمون)، پادشاه ایتاکا، پس از پایان جنگ تروا را روایت می‌کند. او که با نیرنگ اسب چوبی موفق به شکست دشمنان شده، همراه با سربازانش راهی سفری دریایی می‌شود تا پس از سال‌ها به خانه بازگردد؛ اما خشم خدایان، طوفان‌های سهمگین و موجودات افسانه‌ای مسیر بازگشت را به کابوسی طولانی تبدیل می‌کنند. در همین حال، در ایتاکا، همسرش پنه‌لوپه (آن هاتاوی) و پسرش تلماخوس (تام هالند) نزدیک به 20 سال است که چشم‌انتظار بازگشت او هستند. پنه‌لوپه که از زنده بودن همسرش قطع امید نکرده، در برابر فشار خواستگاران متعدد برای ازدواج مجدد مقاومت می‌کند؛ به‌خصوص آنتینوس (رابرت پتینسون) که بیش از دیگران برای تصاحب جایگاه اودیسئوس و قدرت پادشاهی تلاش می‌کند. تلماخوس نیز که دیگر نمی‌تواند رفتار گستاخانه خواستگاران را تحمل کند و از سرنوشت پدرش بی‌خبر است، تصمیم می‌گیرد برای یافتن نشانی از او راهی سفر شود.
منبع: دیجی‌کالا مگ