مطالعهای هشدار میدهد که ویروس ابولا میتواند در سیستم عصبی بیماران بهبودیافته باقی بماند و باعث بازگشت بیماری شود.
دانشمندان در مطالعهای جدید هشدار میدهند که ویروس مرگبار ابولا میتواند بدون اینکه شناسایی شود در سیستم عصبی افراد بهبودیافته پنهان گردد و ماهها یا حتی سالها بعد دوباره فعال شده و باعث شروع یک طغیان بیماری جدید شود.
ابولا یکی از مرگبارترین ویروسهای تاریخ است که توانایی کشتن نود درصد افراد مبتلا را دارد و طغیانهای مکرر آن تاکنون جان بیش از بیست و هشت هزار نفر را گرفته است.
تحقیقات قبلی نشان دادهاند که بازماندگان عفونتهای حاد ابولا گاهی اوقات میتوانند ماهها یا حتی سالها پس از بهبودی، دچار بازگشت بیماری یا التهاب شوند.
دانشمندان از مدتها پیش گمان میکردند که این ویروس توانایی مخفی شدن در نواحی خاصی از بدن را دارد که در آنجا سیستم ایمنی برای محافظت از بافتهای حساس، از انجام نظارتهای خودداری میکند.
اکنون یک مطالعه جدید با استفاده از مینیمغزهای کشتشده در آزمایشگاه نشان داده است که ویروس میتواند درون بافت مغز و دور از مکانیسمهای نظارتی سیستم ایمنی پنهان شود.
محققان دریافتند که ویروس ابولا همچنین میتواند سلولهای ایمنی ساکن در مغز یعنی آستروسیتها و میکروگلیاها را نیز آلوده کند.
آنها متوجه شدند که مولکولهای مرتبط با سیستم ایمنی که در مدلهای مغزی کشتشده در آزمایشگاه تولید شدهاند، نتوانستند ویروس ابولا را از نمونهها پاکسازی کنند. آخرین یافتهها نشان میدهند که درمانهای فعلی ممکن است نتوانند ویروس را به طور کامل از بدن از بین ببرند.
سزار مونیوز فونتلا، یکی از نویسندگان این مطالعه که در مجله نیچر میکروبیولوژی منتشر شده است، گفت که این مشاهده با این واقعیت همخوانی دارد که برخی از بازماندگان بیماری ویروس ابولا، ماهها پس از عفونت، دچار التهاب چشم، پردههای مغز یا خود مغز میشوند.
تأیید یک نظریه توسط دانشمندان
محققان همچنین یک نظریه رایج را تأیید کردند که بر اساس آن ویروس در بدن به شکلی جهشیافته، ضعیفشده اما ماندگار زنده میماند.
آنها ژنومهای ویروسی معیوب را در مدلهای مغزی کشتشده در آزمایشگاه که در مراحل پایانی عفونت مداوم بودند، پیدا کردند.
گوستاوو پالاسیوس، یکی دیگر از نویسندگان این تحقیق، گفت که پیشنهاد شده بود بسیاری از این جهشها باعث کاهش یا جلوگیری از تکثیر ویروس در عفونتهای طبیعی شوند.
دانشمندان امیدوارند مطالعات بیشتری انجام دهند تا مشخص کنند آیا این جهشها واقعاً منجر به ماندگاری ویروس ابولا و خانواده ویروسهای فیلوویروس در بدن بیماران انسانی میشود یا خیر.
دکتر پالاسیوس بیان کرد که انجام مطالعات بیشتر اکنون برای بررسی تعاملات طولانیمدت بین ویروس و میزبان، گسترش تحقیقاتمان به سمت فیلوویروسهای کمتر مطالعه شده مانند ویروسهای رستون، تای فارست، بومبالی و باندیبوگیو، و عمیقتر کردن درک خود از مکانیسمهای ماندگاری فیلوویروسها بسیار مهم است.
این مطالعه در حالی انجام میشود که یک طغیان مداوم ابولا در آفریقا در جریان بوده که در آن نزدیک به دویست مرگ و صدها مورد ابتلا در جمهوری دموکراتیک کنگو گزارش شده و تعداد موارد شناسایی شده در آن سوی مرز در اوگاندا نیز در حال افزایش است.