حوزه/ امام جمعه قنوات با اشاره به درس‌های واقعه پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) و شهادت حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: سکوت در برابر انحراف، عافیت‌طلبی و ترجیح منافع شخصی بر مسئولیت اجتماعی از عواملی بود که موجب شد بخشی از جامعه آن روز در همراهی با اهل‌بیت(ع) کوتاهی کند؛ این آسیب در دوره‌های مختلف تاریخ نیز تکرار شده است.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه حجت‌الاسلام رضا کرمی‌پور در خطبه‌های نماز جمعه ۲۲ آبان ۱۴۰۵ منطقه قنوات استان قم که هم‌زمان با ایام فاطمیه و مراسم تشییع و خاکسپاری پیکر مطهر یک شهید گمنام در روستای جنت‌آباد برگزار شد، با سفارش نمازگزاران به رعایت تقوای الهی اظهار داشت: اخلاص از برترین ویژگی‌های بندگان خداست و حضرت فاطمه زهرا(س) نمونه کامل بندگی مخلصانه بودند؛ پس از ایشان نیز شهدا با الگوگیری از آن حضرت، برای اقامه دین و دفاع از ارزش‌های الهی تلاش کردند.
وی در ادامه با اشاره به مباحث خطبه‌های گذشته درباره حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) افزود: یکی از عوامل وقوع آن حوادث، سکوت مردم بود و باید بررسی کرد که چرا جامعه آن روز در برابر انحرافات سکوت کرد. یکی از ریشه‌های این مسئله، ضعف در اسلام سیاسی و نداشتن احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت جامعه بود؛ موضوعی که محدود به مردم مدینه نبود و در دوره‌های مختلف تاریخ نیز نمونه‌های آن دیده می‌شود.
امام جمعه قنوات با بیان اینکه پس از رحلت پیامبر(ص) زمینه برای قدرت‌طلبی برخی افراد فراهم شد، گفت: نباید تصور کرد که در آن مقطع، همه مردم و نخبگان سیاسی ناگهان تغییر کردند؛ برخی از آنان پیش از آن نیز بر اساس تمایلات نفسانی زندگی می‌کردند و نسبت به مسائل اجتماعی، سیاسی و مسئولیت‌های دینی بی‌تفاوت بودند.
حجت‌الاسلام کرمی‌پور در تبیین چرایی همراه نشدن برخی مهاجران و انصار با اهل‌بیت(ع) اظهار داشت: گروهی به دلیل شناخت و اعتقاد به واقعه غدیر با جریان سقیفه همراه نشدند، اما در ادامه نتوانستند بر خواسته‌های نفسانی و ملاحظات شخصی خود غلبه کنند. آنان به دلیل برخورداری از موقعیت اجتماعی، نگران بودند که همراهی با اهل‌بیت(ع) برایشان هزینه و زیان به دنبال داشته باشد.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از محاسبه‌های نادرست در آن دوران افزود: برخی به جای آنکه وظیفه خود را معیار تصمیم‌گیری قرار دهند، به دنبال سنجیدن نتیجه و میزان موفقیت احتمالی بودند. در نقل تاریخی مربوط به مراجعه حضرت علی(ع) به معاذ بن جبل نیز آمده است که وی با پرسش درباره تعداد همراهان، وقتی متوجه شد افراد دیگری حضور ندارند، از یاری خودداری کرد؛ این رفتار نمونه‌ای از غلبه نگاه نتیجه‌محور بر انجام تکلیف است.
خطیب جمعه قنوات ادامه داد: برخی نیز به مقایسه میان شیوه حکومت حضرت علی(ع) و دیگران می‌پرداختند و سختگیری آن حضرت در اجرای حق را دلیل ترجیح گزینه‌های دیگر می‌دانستند. چنین نگرشی نشان می‌دهد که گاهی افراد به جای معیار قرار دادن حق و عدالت، منافع و آسایش خود را ملاک انتخاب قرار می‌دهند.
وی با انتقاد از عافیت‌طلبی و دنیاگرایی تصریح کرد: کسانی که تنها به دنبال اندوختن مال و فراهم کردن رفاه برای خود و نسل‌های بعدی هستند و در برابر مسائل مهم جامعه مسئولیتی احساس نمی‌کنند، از انجام وظیفه اجتماعی فاصله گرفته‌اند. کرمی‌پور با انتقاد از دیدگاه‌هایی که برقراری ارتباط با آمریکا را راه‌حل مشکلات معرفی می‌کنند، این رویکرد را از نگاه خود مشابه همان محاسباتی دانست که در صدر اسلام موجب فاصله گرفتن برخی افراد از همراهی با اهل‌بیت(ع) شد.
حضور در اجتماعات، عمل به تکلیف است
حجت‌الاسلام کرمی‌پور در خطبه دوم نماز جمعه بخش مرکزی، ضمن گرامیداشت شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، روز کتاب و کتابخوانی و کتابداری، بزرگداشت علامه طباطبایی، سالروز آزادسازی سوسنگرد و سالروز شهادت برادران زین‌الدین، به موضوع استمرار اجتماعات و حضور مردم پرداخت.
وی با اشاره به پرسش‌هایی درباره مدت ادامه این اجتماعات اظهار داشت: هنگامی که ولی خدا و امام جامعه دستور به استمرار حضور و اجتماع می‌دهد، عمل به این دستور خود یک تکلیف است و نباید انجام وظیفه را صرفاً به نتیجه ظاهری آن وابسته کرد.
امام جمعه قنوات افزود: در ارزیابی حضور مردم نباید تنها به نتایج کوتاه‌مدت توجه کرد؛ زیرا طرح مکرر این پرسش‌ها درباره نتیجه اجتماعات، هم برای افراد حاضر و هم برای غایبان آسیب‌هایی به همراه دارد. افراد حاضر ممکن است با احساس ناکامی و سرخوردگی، حضور خود را به‌تدریج کمرنگ کنند و افراد غایب نیز از انجام مسئولیتی که بر عهده داشته‌اند، بازمانده‌اند.
وی با اشاره به تجربه تاریخی مردم مدینه خاطرنشان کرد: برای بخشی از مردم آن زمان، قیام و ایستادگی در کنار امام دشوار بود؛ چراکه زندگی و منافع شخصی خود را در اولویت قرار می‌دادند و نسبت به جایگاه امام و جانشین پیامبر احساس مسئولیت کافی نداشتند. در چنین شرایطی، برخی افراد به دنبال کسی حرکت می‌کنند که تصور می‌کنند زندگی و منافع آنان را بهتر تأمین خواهد کرد.
انقلاب اسلامی در امتداد مجاهدت حضرت زهرا(س) است
کرمی‌پور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره پیوند انقلاب اسلامی با سیره حضرت فاطمه زهرا(س) گفت: در این زمینه چند نکته اساسی مورد تأکید قرار گرفته است؛ نخست آنکه انقلاب اسلامی را می‌توان در امتداد مجاهدت‌های حضرت زهرا(س) برای دفاع از حق و ولایت دانست.
وی افزود: راه امام علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا(س) و ائمه اطهار(ع) در روزگار حاضر در مسیر انقلاب اسلامی و راهی که امام خمینی(ره) ترسیم کردند، استمرار یافته است و شناخت این پیوند تاریخی و اعتقادی، نیازمند بصیرت و توجه به مبانی انقلاب است.
امام جمعه قنوات ادامه داد: در مراحل مختلف انقلاب اسلامی، از دوران دفاع مقدس تا سازندگی و آمادگی در برابر تهدیدهای دشمنان، نام و توسل به حضرت فاطمه زهرا(س) همواره در میان مردم و رزمندگان حضور داشته است.
وی در پایان با اشاره به جایگاه و گسترش نام حضرت زهرا(س) در انقلاب اسلامی اظهار کرد: توجه مردم به سیره و نام آن حضرت در عرصه‌های مختلف انقلاب، نشان‌دهنده جایگاه ویژه ایشان در فرهنگ دینی و مبارزاتی ملت ایران است و باید این الگو در زندگی فردی و اجتماعی مورد توجه قرار گیرد.