نروژ در حال ساخت طولانیترین و عمیقترین تونل جادهای زیردریایی جهان به طول ۲۷ کیلومتر و عمق ۳۸۶ متر است؛ پروژهای عظیم که با هدف کاهش زمان سفرهای جادهای تا سال ۲۰۳۳ تکمیل خواهد شد.
عملیات ساخت طولانیترین و عمیقترین تونل جادهای زیردریایی جهان در نروژ با هزینهای حدود ۲.۳۷ میلیارد دلار در حال انجام است. این پروژه عظیم که Rogfast نام دارد، با طول حدود ۲۷ کیلومتر از زیر دریای شمال عبور میکند و در عمیقترین نقطه خود به ۳۸۶ متر زیر سطح دریا میرسد. این تونل که قرار است در سال ۲۰۳۳ افتتاح شود، پس از بهرهبرداری روزانه پذیرای حدود ۱۳ هزار خودرو خواهد بود و زمان سفر میان دو شهر مهم برگن و استاوانگر را حدود ۴۰ دقیقه کاهش خواهد داد.
نام Rogfast از منطقه روگالاند در نروژ و واژه نروژی به معنای «اتصال ثابت» گرفته شده است. این تونل که از دو مسیر مجزا تشکیل میشود، یکی از بخشهای اصلی طرح بلندپروازانه ۴۷ میلیارد دلاری نروژ برای توسعه و نوسازی بزرگراه ساحلی E39 به شمار میرود. این بزرگراه به طول حدود ۱٬۱۰۰ کیلومتر، شهر تروندهایم در شمال را به کریستیانساند در جنوب متصل میسازد. در حال حاضر، رانندگانی که قصد دارند تمام این مسیر را بروند، باید هفت بار از کشتی برای عبور از آبراهها استفاده کنند؛ موضوعی که باعث شده پیمودن این مسیر حدود ۲۱ ساعت طول بکشد.
مهندسان امیدوارند با جایگزین کردن مسیرهای دریایی با شبکهای از تونلها و پلها، نیاز به استفاده از کشتی را در سراسر این بزرگراه از بین ببرند و تا سال ۲۰۵۰ زمان سفر در این مسیر را به نصف کاهش دهند. آن بریت موئن، مدیر پروژه در شرکت Skanaksa که مسئولیت ساخت بخش شمالی تونل را بر عهده دارد، در گفتوگو با CNN اظهار میکند:
این تونل با ایجاد مسیری سریعتر و قابلاعتمادتر میان مناطق استاوانگر و هاوگسون، ارتباطات حملونقلی در امتداد سواحل غربی نروژ را به شکل چشمگیری بهبود خواهد بخشید.
ساخت تونل Rogfast که هزینه آن حدود ۲.۵ میلیارد دلار برآورد شده، ابتدا در ژانویه ۲۰۱۸ آغاز گشت، اما یک سال بعد به دلیل افزایش پیشبینیشده هزینههای پروژه متوقف شد. عملیات اجرایی را در اواخر سال ۲۰۲۱ از سر گرفتند و اکنون گروههای حفاری از دو سمت تونل بهطور همزمان مشغول انفجار و برداشت سنگهای سخت در زیر آبدرههای مشهور نروژ هستند.
نکته جالب این پروژه، مربوط به دقت بسیار بالایی میشود که برای اتصال دو بخش تونل در زیر آب در نظر گرفته شده است. مهندسان قصد دارند حفاری را بهگونهای پیش ببرند که دو گروه هنگام رسیدن به یکدیگر، کمتر از پنج سانتیمتر اختلاف موقعیت داشته باشند. برای رسیدن به این دقت بالا، مهندسان از اسکنرهای لیزری مجهز به آینه بهره میبرند که در هر ثانیه دو میلیون نقطه را اندازهگیری و اطلاعات آنها را ثبت میکنند. سپس با استفاده از این اطلاعات، یک مدل سهبعدی و دقیق از تونل ساخته میشود که به مهندسان کمک میکند موقعیت و مسیر حفاری را با دقت بیشتری بررسی نمایند. این مدل مجازی «دوقلوی دیجیتال» نام دارد. بورکهارد بوکم، مدیر ارشد فناوری شرکت تجهیزات اندازهگیری هگزاگون، درباره استفاده از این فناوری میگوید:
این روش با تصویر سنتی و رمانتیکی که از نقشهبرداران در حال نگاه کردن از پشت چشمی دستگاهها داریم، کمی متفاوت است.
اگر از مسیر تعیینشده منحرف شوید، حجم بسیار بیشتری از مصالح باید خارج گردد و پس از آن نیز مواد بیشتری برای پر کردن بخشهای اضافی لازم خواهد بود. این کار میتواند به جابهجایی چندین کامیون سنگ و مصالح اضافی منجر شود. بنابراین، چنین انحرافی نهتنها یک عامل خطر محسوب میشود، بلکه هزینه مالی قابلتوجهی نیز به همراه دارد.
پس از تکمیل، تونل Rogfast از دو مسیر مجزا تشکیل خواهد شد که هرکدام دارای دو خط عبور خودرو هستند. همچنین یک میدان دوگانه زیرزمینی در عمق حدود ۲۶۰ متری ساخته میشود که به یک مسیر انشعابی متصل خواهد بود.
برای محافظت از رانندگان در برابر دود ناشی از خودروها و همچنین مدیریت شرایط اضطراری مانند خرابی وسایل نقلیه، تجهیزات ایمنی مختلفی در این تونل نصب خواهد شد. از جمله این تجهیزات میتوان به سامانههای تهویه مجهز به جتفنهای بزرگ، کانالهای عمودی انتقال هوا، سیستمهای نظارت راداری و سامانههای هشدار لحظهای حوادث اشاره کرد. مهندسان همچنین در حال بررسی راهکارهایی هستند که به حفظ هوشیاری رانندگان در طول مسیر ۳۵ دقیقهای عبور از تونل کمک کند. شرکت مشاوره طراحی و مهندسی Norconsult در این زمینه اعلام کرده است:
در داخل تونل یک پروژه هنری اجرا خواهد شد تا از یکنواختی محیط جلوگیری کند، اضطراب ناشی از حضور در تونل را کاهش دهد، زمان سفر را در ذهن رانندگان کوتاهتر سازد و به آنها در تشخیص موقعیت و مسیر حرکت کمک کند.
علاوه بر این، طراحی و تزئینات داخلی به ایجاد حس بازتر بودن فضای تونل کمک خواهد کرد و استفاده از نورپردازی پویا نیز میتواند امکان اجرای طرحهایی متغیر و سازگار با شرایط مختلف را فراهم سازد.
با تکمیل پروژه Rogfast، عمق این تونل بهمراتب بیشتر از تونل مانش خواهد بود، تونلی که در عمیقترین نقطه خود به ۱۱۵ متر زیر سطح دریا میرسد. Rogfast همچنین با پشت سر گذاشتن یکی دیگر از تونلهای نروژ، عنوان طولانیترین تونل جهان را به خود اختصاص خواهد داد. در حال حاضر، Lærdal در نروژ با طول حدود ۲۴ کیلومتر، رکورد طولانیترین تونل جادهای جهان را در اختیار دارد، اما پس از تکمیل Rogfast، این عنوان را از دست خواهد داد. تونل Lærdal در حال حاضر شهرهای اورلاند و لائردال را به یکدیگر متصل میکند و همچنین امکان سفر جادهای بدون نیاز به استفاده از کشتی را میان اسلو، پایتخت نروژ، و شهر برگن فراهم کرده است.
