تابناک بررسی می کند؛
تغییر نرخ، دقیقاً در آغاز پیش‌فروش اعمال شد؛ یعنی در بدترین زمان ممکن. مسافر نه فرصت برنامه‌ریزی داشت، نه امکان جایگزین که نشانه تصمیمی است که نمی‌خواست پیش از فروش دیده شود.
به گزارش خبرنگار اقتصادی تابناک ، همزمان با پیش‌فروش بلیت آبان‌ماه، قیمت بلیت قطارهای مسافری بی‌سروصدا و بدون اعلام رسمی، بین ۲۰ تا ۳۶ درصد افزایش پیدا کرد که نکته‌ی مهم این است که این افزایش، نه یکسان و نه منصفانه بود و مسافران قطارهای لوکس، رشد بیشتری را تجربه کردند این درحالی است که افزایش قیمت در دوره‌ای که معیشت خانوار تحت فشار است و بدون شفافیت در نحوه‌ی محاسبه، پرسش‌های جدی درباره‌ی سیاست‌گذاری وزارت راه ایجاد می‌کند.
قطار ۴ ستاره تهران- مشهد در شهریور و مهر ۱/۵ میلیون تومان بود ؛ درحالی که در پیش‌فروش آبان ۱/۸ میلیون تومان خورد که افزایش ۳۰۰,۰۰۰ تومانی داشت البته قطار ۵ ستاره (تهران- مشهد) در مهرماه ۳ میلیون تومان بود اما در پیش‌فروش آبان ۴/۱ میلیون تومان شد که حدود ۱ میلیون تومان گرانتر از ماه گذشته خود شد اما از آنجایی که افزایش قیمت، یکسان نبوده است و مسافر قطار ۴ ستاره ۲۰ درصد بیشتر می‌پردازد، اما مسافر قطار ۵ ستاره نزدیک به ۳۷ درصد و این نشان می دهد که منطق قیمت‌گذاری، هزینه‌محور نیست یا حداقل یکسان نیست.
افزایش بی‌سروصدا و بدون اعلام رسمی
این افزایش بی سروصدای قیمت ها نه در قالب یک مصوبه اعلام‌شده و نه با توضیح فرایند محاسبه و نه در زمان مناسب اطلاع‌رسانی شد و صرفا مسافر فقط در لحظه‌ی خرید، عدد جدید را دید درحالی که شرایط متعارف قیمت‌گذاری حمل‌ونقل عمومی این است که هر تغییر نرخ باید پیش از اعمال، اعلام و مستند شود .
تناقض داخلی در منطق قیمت‌گذاری
مساله دیگر اینکه اگر افزایش ۳۶/۷ درصدی قطار ۵ ستاره با افزایش هزینه‌ها توجیه می‌شود سوال این است که چرا همان منطق برای قطار ۴ ستاره اجرا نشده و رشد آن کمتر بوده است؟
بار سنگین بر مسافران طبقات پایین‌تر
اما قطار ۴ ستاره که مختص اقشار متوسط و کم‌درآمد است با افزایش ۳۰۰ هزار تومانی برای یک خانواده‌ی چهارنفره، به یک میلیون و دویست هزار تومان می‌رسد که هزینه رفت و برگشت برای یک سفر رفت تهران — مشهد، برای یک خانوار معمولی، رقم قابل توجهی می شودکه افزایش قیمت ریلی، تقاضا را به جاده منتقل می‌کند و در نتیجه، ایمنی کاهش پیدا کرده و ترافیک جاده‌ای سنگین‌تر می‌شود و مصرف سوخت بالا می‌رود .
پنج پرسش بی‌پاسخ که وزیر راه باید پاسخ دهد
اما به نظر می رسد که فرزانه صادق مالواجرد وزیر راه و شهرسازی بهتر است که به پنج پرسش بی پاسخ جواب دهد برای مثال معیار افزایش ۲۰ درصدی برای قطار ۴ ستاره و ۳۶/۷ درصدی برای ۵ ستاره چیست؟ و یا اینکه چرا این افزایش پیش از اجرا به‌صورت رسمی اعلام نشد؟ سوال دیگر اینکه آیا افزایش قیمت با مصوبه‌ی کمیسیون تنظیم مقررات یا شورای عالی حمل‌ونقل هماهنگ بوده است؟ و یا اینکه ارزیابی اثر معیشتی برای خانوارهای متوسط انجام شده است یا خیر؟ همچنین ریسک انتقال تقاضا به جاده و پیامدهای ایمنی آن سنجیده شده است؟
بنابراین هر تغییر قیمتی در بلیت قطار لازم بود پیش از اعمال، با مستندات کامل منتشر می شد و معیار محاسبه‌ی نرخ باید عمومی باشد، نه اداری . البته افزایش نرخ در کلاس‌های لوکس با نسبت بیشتری است و مشروط به ثابت ماندن یا رشد کمتر در کلاس اقتصادی . همچنین برای دانشجویان، خانواده‌های پرجمعیت و مسافران تکراری لازم بود که تخفیف ویژه تعریف می شد ضمن اینکه هر تصمیم قیمتی باید اثرش بر انتقال تقاضا به جاده و ایمنی، ارزیابی شود و مساله مهم تر اینکه تغییر نرخ در آغاز پیش‌فروش، درست نیست؛ باید پیش از دوره‌ی فروش و با فرصت تصمیم‌گیری برای مسافر اطلاع‌رسانی شود.