با نزدیک شدن به مونتاژ فضاپیمای دراگون‌فلای برای سفر به تایتان، ناسا فراخوان عمومی فرستادن نام مردم به این بزرگ‌ترین قمر زحل منتشر کرده است.
با نزدیک شدن زمان مونتاژ ربات پرنده مسافر تایتان، حالا ناسا فرصتی را برای علاقه‌مندان به فضا فراهم کرده است تا نام خود را همراه با فضاپیمای «دراگون‌فلای» (Dragonfly) به این بزرگ‌ترین قمر زحل بفرستند و یک کارت پرواز دیجیتالی دریافت کنند.
در این طرح که با عنوان «سفر به تایتان» (Journey to Titan) شناخته می‌شود، نام شرکت‌کنندگان روی یک تراشه‌ی کوچک ثبت می‌شود که در جریان سفر دراگون‌فلای به تایتان، همراه این کاوشگر خواهد بود. پس از ثبت نام، یک کارت پرواز دیجیتال شخصی به شرکت‌کنندگان داده می‌شود تا یادگاری از حضور نام خود در این مأموریت تاریخی داشته باشند. مهلت ثبت نام در این طرح تا 15 ژانویه 2027 است.
راهنمای سریع فرستادن نام به تایتان
ثبت نام در این طرح از طریق صفحه‌ی اختصاصی ناسا انجام می‌شود. شرکت در آن کاملا رایگان است و هیچ محدودیتی اعم از محدودیت سنی یا ملیت ندارد.
طبق اعلام ناسا، برای ارسال نام خود کافی است مراحل زیر را دنبال کنید:
- وارد برگه‌ی رسمی طرح Journey to Titan در وب‌سایت ناسا شوید.
- اطلاعات درخواستی شامل نام، نام خانوادگی و نشانی ایمیل را وارد کنید.
- اگر می‌خواهید خبرهای مرتبط با مأموریت را دریافت کنید، گزینه‌ی پایین فرم را هم تیک بزنید.
- در نهایت دکمه‌ی Submit را بزنید تا مشخصات به ناسا ارسال شود.
- پس از تکمیل فرایند، کارت پرواز دیجیتال شخصی‌سازی شده‌ی خود را دریافت کنید.
بر اساس اعلام ناسا، نام شرکت‌کنندگان روی یک تراشه الکترونیکی کوچک ثبت می‌شود. تراشه‌ای که هنگام مونتاژ فضاپیمای دراگون‌فلای در آزمایشگاه فیزیک کاربردی دانشگاه جانز هاپکینز روی کاوشگر نصب می‌شود و در طول مأموریت همراه آن خواهد بود. مهلت نام‌نویسی تا ساعت 23:59 روز 15 ژانویه 2027 به وقت شرقی آمریکا (ساعت 08:29 صبح شنبه 26 دی 1405) است.
مأموریت دراگون‌فلای ناسا
دراگون‌فلای (به معنی سنجاقک) را باید یکی از جاه‌طلبانه‌ترین مأموریت‌های اکتشافی ناسا در منظومه‌ی شمسی بیرونی دانست. این فضاپیما برخلاف کاوشگرهای متداول که روی سطح اجرام آسمانی فرود می‌آیند و با چرخ حرکت می‌کنند، یک وسیله‌ی پرنده با چندین ملخ است که می‌تواند در جو تایتان پرواز کند و از نقطه‌ای به نقطه‌ی دیگر برود.
این پهپاد با ابعادی در حدود یک خودروی شاسی‌بلند طراحی شده و انرژی مورد نیازش را از یک مولد هسته‌ای تأمین می‌کند. ناسا قصد دارد در سال 2028 آن را به فضا پرتاب کند. طبق برنامه‌ریزی فعلی، دراگون‌فلای در سال 2034 به تایتان خواهد رسید و مأموریت علمی خود را آغاز خواهد کرد.
تازه‌ترین مسافر تایتان پس از رسیدن به مقصد، در مناطق مختلف این قمر پرواز خواهد کرد و نمونه‌هایی از مواد سطحی را برای بررسی جمع‌آوری می‌کند. این فضاپیما به مجموعه‌ای از ابزارهای علمی مجهز است که امکان تجزیه‌وتحلیل نمونه‌ها را در محل فراهم می‌کنند. از جمله مقصدهای تعیین شده برای آن می‌توان به مناطق شنی و دهانه‌ی برخوردی «سلک» (Selk) اشاره کرد.
اگر همه چیز خوب پیش برود، مأموریت اولیه دراگون‌فلای حدود 3.3 سال زمینی برنامه‌ریزی شده است. این کاوشگر در هر یک تا دو روز تایتانی (معادل حدود 16 تا 32 روز زمینی) یک پرواز انجام خواهد داد و در نقاط مختلف فرود می‌آید تا محیط زمین‌شناختی این قمر را بررسی کند.
تایتان؛ مقصد مهم جست‌وجوی حیات
«تایتان» (Titan) نه تنها به دلیل اینکه بزرگ‌ترین قمر سیاره زحل است، برای عموم مردم جذابیت دارد، بلکه یکی از مهم‌ترین اجرام منظومه‌ی شمسی برای دانشمندان هم به‌شمار می‌رود. این قمر با داشتن یک جو متراکم، دریاچه‌ها و رودخانه‌های مایع، تغییرات فصلی و سطحی غنی از ترکیبات آلی، شباهت‌های جالب توجهی با زمین دارد؛ هرچند شرایط محیطی آن بسیار متفاوت است.
به نوشته‌ی Space، یکی از ویژگی‌های مهم تایتان وجود چرخه‌ی متان است. مشابه چرخه‌ی آب در زمین، در این قمر، متان مایع از سطح تبخیر می‌شود، در جو تشکیل ابر می‌دهد و سپس به شکل باران به سطح بازمی‌گردد. بدین ترتیب دریاچه‌ها و رودخانه‌های تایتان هم به جای آب، از متان و اتان مایع تشکیل شده‌اند. دمای بسیار پایین این قمر باعث می‌شود تا آب سطحی آن، به شکل یخ سخت وجود داشته باشد.
از سوی دیگر، ترکیبات آلی فراوانی در جو و سطح تایتان وجود دارند. این مواد دارای کربن هستند و می‌توانند در واکنش‌های شیمیایی پیچیده شرکت کنند. به همین دلیل، دانشمندان این قمر را محیط ارزشمندی برای بررسی «شیمی پیشازیستی» (Prebiotic Chemistry) می‌دانند؛ یعنی فرایندهای شیمیایی که ممکن است پیش از پیدایش حیات رخ داده باشند.
هدف دراگون‌فلای هم یافتن حیات به معنای مستقیم آن نیست. بلکه این مأموریت شرایط زیست‌پذیری احتمالی تایتان در گذشته و حال و همچنین نشانه‌های شیمیایی مرتبط با فرایندهای پیش از پیدایش حیات را بررسی خواهد کرد.
پرنده‌های رباتیک در دنیاهای دیگر
دراگون‌فلای نخستین پهپادی نیست که در دنیایی دیگر فعالیت خواهد کرد. در حقیقت این عنوان، به بالگرد کوچک «نبوغ» (Ingenuity) ناسا تعلق دارد که در سال 2021 همراه با مریخ‌نورد «استقامت» (Perseverance) به مریخ رسید.
نبوغ در ابتدا برای انجام تنها پنج پرواز آزمایشی طراحی شده بود. اما عملکرد موفق آن باعث شد تعداد پروازهایش به 72 مورد برسد. مأموریت این بالگرد کوچک سرانجام در 18 ژانویه 2024 (28 دی 1402)، پس از آسیب دیدن تیغه‌های ملخ هنگام فرود، پایان یافت.
با این حال، دراگون‌فلای از نظر طراحی و اهداف علمی تفاوت زیادی با نبوغ دارد. نبوغ یک بالگرد کوچک برای آزمودن فناوری پرواز در جو رقیق مریخ بود، اما دراگون‌فلای از ابتدا به‌عنوان یک کاوشگر علمی پرنده طراحی شده است. این مأموریت قرار است با استفاده از توانایی پرواز، مناطق مختلف تایتان را بررسی کند و اطلاعات ارزشمندی درباره‌ی ترکیبات شیمیایی و شرایط محیطی آن به زمین بفرستد.
کاوش نسل بشر در تایتان
تایتان پیش از دراگون‌فلای هم میزبان یک مأموریت اکتشافی مهم بوده است. در 14 ژانویه 2005 (25 دی 1383)، کاوشگر «هویگنس» (Huygens) پس از جدا شدن از فضاپیمای کاسینی (Cassini) وارد جو این قمر شد و روی سطح آن فرود آمد. سطح‌نشین هویگنس نخستین فضاپیمایی بود که روی یکی از اجرام منظومه‌ی شمسی بیرونی فرود آمد و توانست اطلاعات ارزشمندی درباره جو و سطح تایتان جمع‌آوری کند.
فضاپیمای کاسینی نیز در طول مأموریت خود بیش از 100 بار از کنار تایتان گذشت و با استفاده از ابزارهای علمی مختلف، اطلاعات گسترده‌ای درباره‌ی این قمر به دست آورد. مأموریت این کاوشگر پیشتاز در سپتامبر 2017 به پایان رسید اما داده‌های آن همچنان یکی از منابع اصلی شناخت تایتان محسوب می‌شوند. برخلاف کاسینی که از فاصله‌ی دور و هویگنس که تنها در یک نقطه فعالیت کرد، دراگون‌فلای می‌تواند در مناطق مختلف تایتان جابه‌جا شود و نمونه‌های متنوعی را بررسی کند.
یعنی اکنون یک کاوشگر بشر قرار است با رویکردی متفاوت، این قمر شگفت‌انگیز منظومه‌ی شمسی را از فاصله‌ی نزدیک بررسی کند. این بار حتی نه فقط دانشمندان با ابزارهای علمی، بلکه بسیاری از مردم سیاره‌ی زمین هم، یک یادگاری ارزشمند به نام خود در نزدیکی زحل خواهند داشت.
