رئیس انجمن علمی باروری و ناباروری ایران گفت: سالانه ۱۵ هزار تولد از ۳ میلیون زوج نابارور در کشور انجام می‌شود.
باشگاه خبرنگاران جوان - حمید چوبینه، رئیس انجمن علمی باروری و ناباروری رئیس بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن، ضمن خیرمقدم به مهمانان و اساتید با اشاره به اینکه بحران ناباروری و کاهش جمعیت یک چالش فراگیر جهانی است، تصریح کرد: «کاهش رشد جمعیت صرفاً به کشور‌های پیشرفته یا جهان سوم محدود نمی‌شود، بلکه حاصل تغییر سبک زندگی و الگو‌های اجتماعی در دنیاست. با این حال، بررسی آمار‌ها نشان می‌دهد که آهنگ کاهش رشد جمعیت در کشور ما به مراتب بیشتر و سریع‌تر از میانگین جهانی است.»
رئیس انجمن علمی باروری و ناباروری با بیان اینکه مسائل اقتصادی تنها عامل این بحران نیستند، افزود: «اگر صرفاً مشکلات اقتصادی عامل اصلی بود، نباید در کشور‌هایی نظیر آلمان، ایتالیا و ژاپن که از شاخص‌های رفاهی بالایی برخوردارند، شاهد نرخ‌های پایین جمعیتی می‌بودیم؛ بنابراین با یک بحران فرهنگی، هویتی و جمعیتی روبه‌رو هستیم که تمایل جوانان به تجرد یا گریز از فرزندآوری را رقم زده است.»
چوبینه با اشاره به بهبود دسترسی مردم به مراکز درمان ناباروری در سراسر کشور، به آمار تولد‌های حاصل از درمان اشاره کرد و گفت: «بر اساس گزارش‌های معاونت وزارت بهداشت، سهم ما در درمان ناباروری حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار تولد در سال است. هرچند تولد هر ن کودک به معنای نجات یک خانواده، ایجاد امید و رویش دوباره است؛ اما وقتی در برابر این آمار، از وجود حدود ۳ میلیون زوج نابارور در کشور سخن می‌گوییم، رسالت سنگین‌تری بر دوش خود احساس می‌کنیم.»
وی ضمن قدردانی از دغدغه‌های رهبر شهید معظم انقلاب اسلامی، در حوزه افزایش موالید و پایداری جمعیت، خاطرنشان کرد: «بار این مسئولیت خطیر تنها بر دوش وزارت بهداشت نیست. دکتر مرضیه وحید دستجردی و مدیران ارشد نظام سلامت تلاش‌های ارزنده‌ای برای بهبود خدمات انجام داده‌اند، اما دست‌شان تنهاست؛ متأسفانه از نظر منابع، اعتبارات و امکانات، آن‌گونه که شایسته است از سوی دولت و مجموعه حاکمیت برای این امر مهم وقت گذاشته نشده است.»
رئیس کنگره در پایان ابراز امیدواری کرد که دستاورد‌های علمی و راهبرد‌های مطرح‌شده در این کنگره سه‌روزه، بتواند یاری‌گر سیاست‌گذاران کشور در مهار و کمرنگ‌سازی این بحران ملی باشد.
در ادامه مراسم، مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، در بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران به تشریح ابعاد بحران کاهش جمعیت در کشور پرداخت و با استناد به تأکیدات رهبر شهید انقلاب، اظهار داشت: دشمنان نظام اسلامی به دنبال آن هستند که ایران را به کشوری با ۲۰ میلیون جمعیت تبدیل کنند که نیمی از آن را افراد کهنسال، میانسال و ازکارافتاده تشکیل دهند؛ بنابراین مقابله با این سناریو نیازمند حرکتی عاقلانه، قدرتمند و مبتنی بر برنامه‌ریزی صحیح است.
دستجردی با بیان اینکه برای حفظ جمعیت فعلی کشور در محدوده ۸۷ میلیون نفر، نرخ باروری کلی، باید به بالای ۲.۱ فرزند به ازای هر زن در سن باروری برسد، تصریح کرد: «امروز آمار نرخ باروری کلی کشور در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ رسیده است؛ این در حالی است که در دهه ۶۰ (سال ۱۳۶۵) هر زن به‌طور میانگین ۶ تا ۷ فرزند به دنیا می‌آورد. بر اساس برآورد‌های سازمان بهداشت جهانی، اگر با همین فرمان پیش برویم، تا ۷۵ سال آینده جمعیت ایران به ۳۱ میلیون نفر خواهد رسید و در محاصره کشور‌های با جمعیت صد‌ها میلیونی، خود را نابود خواهیم کرد.»
دبیر ستاد ملی جمعیت، مهم‌ترین عامل کاهش مووالید را (که بیش از ۷۵ درصد موارد را شامل می‌شود) ارتقای سطح سواد و توسعه اجتماعی توام با عدم‌توسعه‌یافتگی اقتصادی متناسب با آن دانست و افزود: «تزریق امید اجتماعی، تورم و هزینه‌های سنگین مسکن، تحولات فرهنگی و فردگرایی، تأخیر در ازدواج، و چالش تعارض بین امور شغلی و فرزندآوری برای زنان شاغل (که ۵۰ درصد بدنه دولت را تشکیل می‌دهند) از مهم‌ترین موانع پیش روی خانواده‌هاست.»
وی همچنین با اشاره به آمار نگران‌کننده مجردین کشور، خاطرنشان کرد: «در حال حاضر حدود ۷.۳ میلیون مرد مجرد (۲۰ تا ۵۴ سال) و حدود ۶.۵ تا ۷ میلیون زن مجرد (۱۵ تا ۴۹ سال در سن باروری) داریم؛ یعنی حدود ۱۴ میلیون فرد مجرد در سن باروری در کشور حضور دارند که نیازمند توجه و تشویق ویژه هستند.»
دستجردی با مقایسه سن ازدواج و فرزندآوری در کل کشور و پایتخت گفت: «میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری در کل کشور ۲۷.۶ سال است، اما در تهران به ۳۰.۸ سال می‌رسد. با توجه به فاصله ۴.۶ ساله ازدواج تا فرزند اول، مادران در سنین بالا صاحب فرزند می‌شوند که چالش‌های ناباروری را دوچندان می‌کند.»
وی با اشاره به رشد ۷ برابری تجرد قطعی زنان (از ۱.۱ درصد در سال ۷۵ به ۷.۷ درصد) و کاهش آمار ازدواج از ۹۰۰ هزار مورد در سال ۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴، به بحران سالمندی اشاره کرد و گفت: «جمعیت سالمند بالای ۶۰ سال کشور که هم‌اکنون ۱۳ درصد است، در سال ۱۴۳۰ به ۳۲ درصد خواهد رسید که کشور را با بحران هزینه‌ها و کمبود نیروی جوان مراقبت‌کننده مواجه می‌کند.»
در ادامه مراسم، شاهین آخوندزاده با ارائه نمودار‌های استنادی یک دهه گذشته (از سال ۲۰۱۰ به این سو) تصریح کرد: «تقریباً در هیچ رشته تخصصی دیگری در دنیا جزو ۵ کشور اول نیستیم، اما در حوزه مطالعات ناباروری، ایران در کنار ایالات متحده، هند و ایتالیا در رتبه چهارم دنیا قرار دارد. این موفقیت چشمگیر مرهون دو عامل کلیدی است؛ نخست تعاملات بین‌بخشی میان متخصصان زنان، جنین‌شناسان، روانشناسان، ژنتیک‌دانان و حتی حوزه طب سنتی، و دوم سینرژی و هم‌افزایی کم‌نظیر میان بخش دولتی، خصوصی و نهاد‌های غیردولتی.»
کیفیت مقالات و ضرورت هدایت پایان‌نامه‌ها
معاون وزیر بهداشت با اشاره به شاخص استناد به ازای هر مقاله (CPP) معادل ۹.۱ در کشور، این رقم را در مقایسه با سایر حوزه‌ها بسیار مطلوب ارزیابی کرد، اما در عین حال به نقد برخی رویه‌ها پرداخت و گفت: «بخشی از افت کیفیت مقالات ناشی از خرد کردن نتایج پایان‌نامه‌های کارشناسی‌ارشد و دکتری به مقالات کوچک است. به جای تولید مقالات خرد کم‌کیفیت، باید پایان‌نامه‌ها را به سمت مرور‌های نظام‌مند (Systematic Review) باکیفیت و کارآزمایی‌های بالینی با حجم نمونه مناسب هدایت کنیم.»
وی توزیع موضوعی مقالات در دنیا را ۷۲ درصد در حوزه پزشکی و مابقی را در حوزه‌های ایمونولوژی، فارماکولوژی و ژنتیک برشمرد و یادآور شد که دانشگاه‌های علوم پزشکی تهران، شهید بهشتی، دانشگاه آزاد اسلامی، پژوهشگاه رویان و دانشگاه علوم پزشکی مشهد از پیشگامان این عرصه در کشور هستند.
چالش چاپ در مجلات بین‌المللی و ضرورت پرهیز از انزوا
آخوندزاده با اشاره به سهم ۳،۲۵۲ مقاله‌ای محققان ایرانی با ۱۰ هزار نویسنده در این حوزه، به چالش انتشار در مجلات معتبر خارجی پرداخت و تأکید کرد: «این که گفته شود به دلیل تحریم‌ها قید مجلات خارجی را بزنیم و صرفاً به انتشار داخلی اکتفا کنیم، خطایی بزرگ است. با وجود تمام سختی‌ها، از مجموع ۸۰ هزار مقاله سالانه ایرانی‌ها، ۷۵ هزار مقاله در خارج چاپ می‌شود. هدف‌گیری مجلات برتر دنیا نظیر Fertility and Sterility مایه شهرت علمی و دعوت به سخنرانی‌های بین‌المللی است.»
گفتنی است، بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران از ۲۰ تا ۲۲ آبان‌ماه در مرکز همایش‌های ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی در حال برگزاری است.»
منبع : دانشگاه علوم پزشکی تهران