سیلویا پلات، شاعر و نویسنده برجسته آمریکایی، نوشتن را نه صرفا حرفهای برای گذران زندگی، بلکه بخشی جداییناپذیر از هویت و حیات خود میدانست. او در یکی از دشوارترین دورههای زندگیاش، با ایجاد برنامهای منظم و اختصاص ساعتهای پیش از طلوع آفتاب به نوشتن، توانست در مدت کوتاهی بخش عمدهای از مجموعه شعر مشهور «اریل» را خلق کند؛ اثری که از مهمترین دستاوردهای ادبی او به شمار میرود.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) از منتال فلوس، کمتر نویسندهای توانسته است همچون سیلویا پلات، احساسات عمیق و ملموس زندگی را در قالب کلمات به تصویر بکشد. برای او، نوشتن چیزی فراتر از سرگرمی یا وسیلهای برای کسب درآمد بود؛ نوشتن بخش مهمی از ذهن و روحش را تشکیل میداد.
رمانها و شعرهای پلات برای او نوعی تسکین و تخلیه عاطفی به شمار میرفتند و کمک میکردند در شرایطی که با افسردگی، فروپاشی زندگی مشترک و مسئولیت بزرگ کردن فرزندان بهتنهایی دستوپنجه نرم میکرد، به زندگی ادامه دهد.
پلات بهخوبی میدانست همانطور که نمیتواند از غذا خوردن دست بکشد، قادر نیست نوشتن را نیز کنار بگذارد. به همین دلیل، برنامهای روزانه طراحی کرد تا بتواند در کنار مراقبت از دو فرزند خردسالش، به فعالیت ادبی خود ادامه دهد.
عادتهای نوشتاری که او پیش از مادر شدن در خود پرورش داده بود، برای شرایط جدید زندگیاش چندان کاربردی نبودند؛ بنابراین ناچار شد آنها را تغییر دهد. همین سازگاری و نظم تازه به او امکان داد مشهورترین اثرش، مجموعه شعر «اریل» (Ariel) را خلق کند.
سیلویا پلات که بود؟
سیلویا پلات در سال ۱۹۳۲ در شهر بوستون آمریکا متولد شد. او از دوران کودکی دانشآموزی پرتلاش بود و علاقه زیادی به نوشتن داشت.
پلات برای کنار آمدن با رابطه پرتنش خود با پدرش و احساسات پیچیدهای که پس از مرگ او تجربه میکرد، به سرودن شعر روی آورد.
او در دوران تحصیل در دانشگاه با افسردگی شدید مواجه شد و احتمال ابتلایش به اختلال دوقطبی نیز مطرح بود. بار دیگر نوشتن به او کمک کرد تا با دشواریهای روحی خود کنار بیاید. رمان نیمهزندگینامهای «حباب شیشهای» (The Bell Jar) نیز بازتابی از تجربههای شخصی او در دوران جوانی بود.
پلات برای ادامه تحصیل در دانشگاه کمبریج انگلستان بورسیه دریافت کرد و در آنجا با تد هیوز، شاعر انگلیسی، آشنا شد. این دو در سال ۱۹۵۶ ازدواج کردند و صاحب دو فرزند به نامهای فریدا و نیکلاس شدند.
با این حال، تا زمستان سال ۱۹۶۲ زندگی مشترک آنها به پایان رسید و هیوز همسر و فرزندانش را در آپارتمان کوچکشان در لندن ترک کرد.
پلات در همین دوران تصمیم گرفت با جدیت بیشتری برای نوشتن وقت بگذارد و عادتهایی را در زندگی خود شکل دهد که به او انگیزه میدادند روز دیگری را نیز پشت سر بگذارد.
تغییرات زندگی و دگرگونی عادتهای نوشتاری
پیش از تولد فرزندان، پلات و هیوز برنامهای فشرده برای فعالیت ادبی خود داشتند. آنها چهار ساعت از صبح و دو ساعت از عصر را بهطور اختصاصی به نوشتن اختصاص میدادند.
پلات بهویژه در این زمینه بسیار جدی و متعهد بود و همانند هنرمندی ماهر که با دقت و ظرافت اثرش را صیقل میدهد، روی شعرهایش کار میکرد.
او پدیدهای به نام انسداد ذهنی نویسنده یا ناتوانی در نوشتن را بهعنوان بهانهای برای کنار گذاشتن کار نمیپذیرفت و خود را موظف میدانست هر روز چیزی بنویسد. گاهی حاصل یک روز تلاش او تنها یک بند یا چند سطر شعر بود و گاهی نیز شعری کامل و پرداخته به پایان میرسید.
اما پس از تولد فریدا و نیکلاس، مانند بسیاری از مادران، برنامهها و نظم زندگی پلات نیز دستخوش تغییر شد.
با فروپاشی زندگی مشترکش، او خود را تنها و در فاصله هزاران کیلومتری از خانوادهاش در آمریکا یافت؛ مادری که باید بهتنهایی مخارج زندگی یک کودک سهساله و نوزادی هشتماهه را تامین میکرد.
دیگر امکان نداشت روزانه شش ساعت را به نوشتن اختصاص دهد، اما مصمم بود این بخش مهم از هویت خود را کنار نگذارد.
راز نوشتن شاهکار «اریل» در ساعات پیش از طلوع آفتاب
سیلویا پلات بین اول اکتبر تا ۱۲ نوامبر ۱۹۶۲، بخش عمده شعرهایی را سرود که بعدها در مجموعه مشهور «اریل» گردآوری شدند.
او برای انجام این کار، هر روز پیش از طلوع آفتاب از خواب بیدار میشد و از ساعت چهار تا هشت صبح به نوشتن میپرداخت.
راز موفقیت او در این دوره، تفکیک دقیق بخشهای مختلف زندگی بود. پلات چهار ساعت نخست روز را بهطور کامل به نوشتن اختصاص میداد و پس از آن، تمام انرژی خود را صرف مراقبت از فرزندانش میکرد.
نوشتن در تاریکترین روزهای زندگی، پناهگاهی برای پلات بود. پایداری او در ایجاد یک برنامه منظم و پایبندی به آن، انگیزهای برای ادامه زندگی در اختیارش قرار میداد.
ساعتهای پیش از سپیدهدم به او آرامش ذهنی و الهام میبخشیدند و فرصتی فراهم میکردند تا مهمترین و تاثیرگذارترین آثارش را خلق کند.
با این حال، پس از آنکه بیمار شد و دیگر نتوانست صبحها به نوشتن بپردازد، افسردگی بار دیگر بر او غلبه کرد و سرانجام در ۱۱ فوریه ۱۹۶۳ به زندگی خود پایان داد.
عادتهای نوشتاری و برنامه روزانه پلات چنان برای او اهمیت داشتند که به باور نویسنده این گزارش، این نظم و تعهد احتمالاً بسیار بیشتر از آنچه تصور میشود به ادامه زندگی او کمک کرده بود.
شعرهای پلات بازتابدهنده افکار فزاینده او درباره مرگ بودند، اما نوشتن راهی برای پردازش و بیان همین احساسات به شمار میرفت. زمانی که این امکان تسکیندهنده را از دست داد، پلات نیز یکی از ارزشمندترین ویژگیهای خود، یعنی اراده و عزم راسخ برای ادامه دادن را از دست داد.
نقلقول سیلویا پلات: «نمیتوانم برای خود زندگی زندگی کنم؛ بلکه برای واژههایی زندگی میکنم که در برابر سیلان و دگرگونی زمان باقی میمانند.»
