قهوه اسپرسو یکی از محبوب‌ترین نوشیدنی‌ها در میان علاقه‌مندان به قهوه است که علاوه بر طعم و عطر خاص، ترکیبات مفیدی مانند آنتی‌اکسیدان‌ها و کافئین دارد. مصرف متعادل این نوشیدنی می‌تواند به افزایش هوشیاری، بهبود تمرکز و کاهش احساس خستگی کمک کند؛ اما نوشیدن بیش از اندازه آن نیز ممکن است عوارضی برای بدن داشته باشد.
قهوه اسپرسو چیست و چه تفاوتی با قهوه معمولی دارد؟
اسپرسو نوعی قهوه غلیظ است که با عبور دادن آب داغ تحت فشار از میان دانه‌های آسیاب‌شده قهوه تهیه می‌شود. این روش عصاره‌ای غلیظ با عطر و طعم قوی ایجاد می‌کند.
اسپرسو به دلیل حجم کم، نوشیدنی کوچکی به نظر می‌رسد، اما کافئین قابل توجهی دارد. میزان کافئین آن به نوع دانه، مقدار قهوه و روش تهیه بستگی دارد.
مهم‌ترین خواص قهوه اسپرسو برای بدن
کمک به افزایش تمرکز و عملکرد مغز
کافئین موجود در اسپرسو با تأثیر بر سیستم عصبی مرکزی، احساس خواب‌آلودگی را کاهش می‌دهد و می‌تواند هوشیاری، تمرکز و سرعت واکنش را بهبود ببخشد. به همین دلیل بسیاری از افراد هنگام شروع کار یا مطالعه یک فنجان اسپرسو می‌نوشند.
کاهش خستگی و افزایش انرژی
یکی از شناخته‌شده‌ترین فواید اسپرسو، کاهش موقت احساس خستگی است. کافئین می‌تواند باعث شود فرد برای مدتی احساس انرژی و آمادگی بیشتری داشته باشد.
کمک به کنترل وزن
اسپرسوی ساده و بدون شکر کالری بسیار کمی دارد. همچنین کافئین ممکن است به‌طور موقت سوخت‌وساز بدن را افزایش دهد؛ با این حال، اسپرسو به‌تنهایی باعث لاغری نمی‌شود و جایگزین تغذیه مناسب و فعالیت بدنی نیست.
دارای آنتی‌اکسیدان‌های مفید
قهوه حاوی ترکیبات آنتی‌اکسیدانی است که به مقابله با آسیب‌های ناشی از رادیکال‌های آزاد کمک می‌کنند. این ترکیبات در کنار یک سبک زندگی سالم می‌توانند در حفظ سلامت عمومی بدن نقش داشته باشند.
ارتباط با سلامت قلب و عروق
برخی مطالعات مشاهده‌ای نشان داده‌اند مصرف متعادل قهوه با کاهش احتمال ابتلا به بعضی بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط دارد. البته این موضوع به معنای درمان بیماری‌های قلبی با اسپرسو نیست.
کمک به سلامت کبد
پژوهش‌ها نشان داده‌اند مصرف قهوه با کاهش خطر برخی بیماری‌های کبدی، از جمله کبد چرب و بیماری‌های مزمن کبد، ارتباط دارد. با این حال، اسپرسو خاصیت سم‌زدایی مستقیم ندارد و نمی‌تواند جایگزین درمان‌های پزشکی شود.
احتمال کاهش خطر دیابت نوع ۲
برخی تحقیقات ارتباطی میان مصرف منظم قهوه و کاهش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ نشان داده‌اند. البته عوامل دیگری مانند تغذیه، وزن، ژنتیک و میزان فعالیت بدنی نیز در این زمینه مؤثر هستند.
کمک به بهبود خلق‌وخو
کافئین می‌تواند در کوتاه‌مدت احساس شادابی و نشاط را افزایش دهد و به کاهش خواب‌آلودگی کمک کند. البته اسپرسو نوشیدنی ضداضطراب نیست و در افراد حساس حتی ممکن است باعث افزایش تنش و بی‌قراری شود.
ارتباط با سلامت مغز در سنین بالاتر
برخی مطالعات، مصرف متعادل قهوه را با کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌هایی مانند پارکینسون و برخی اختلالات شناختی مرتبط دانسته‌اند. با این حال، هنوز نمی‌توان گفت نوشیدن اسپرسو به‌طور قطعی از این بیماری‌ها جلوگیری می‌کند.
کمک به عملکرد ورزشی
کافئین می‌تواند استقامت و آمادگی بدن را هنگام ورزش افزایش دهد و احساس خستگی را به تأخیر بیندازد. به همین دلیل برخی ورزشکاران پیش از تمرین از قهوه استفاده می‌کنند.
آیا قهوه اسپرسو برای پوست و مو مفید است؟
قهوه به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان‌ها می‌تواند در مقابله با آسیب‌های اکسیداتیو نقش داشته باشد؛ اما شواهد کافی وجود ندارد که نوشیدن اسپرسو باعث از بین رفتن چین‌وچروک، رفع خشکی پوست یا رشد مجدد موها شود.
میزان مجاز مصرف قهوه اسپرسو چقدر است؟
میزان مناسب مصرف قهوه به شرایط جسمی، حساسیت فرد به کافئین و سایر منابع دریافت این ماده بستگی دارد.
بر اساس توصیه سازمان غذا و داروی آمریکا، مصرف روزانه حداکثر ۴۰۰ میلی‌گرم کافئین برای بیشتر بزرگسالان سالم معمولاً با عوارض منفی همراه نیست. البته مقدار کافئین هر شات اسپرسو متفاوت است و باید مصرف چای، قهوه و نوشیدنی‌های انرژی‌زا را نیز در نظر گرفت.
عوارض مصرف بیش از حد اسپرسو
نوشیدن بیش از اندازه قهوه اسپرسو ممکن است مشکلاتی ایجاد کند، از جمله:
-
بی‌خوابی و اختلال در کیفیت خواب
-
تپش قلب و افزایش ضربان قلب
-
اضطراب، عصبی شدن و بی‌قراری
-
سردرد و لرزش دست‌ها
-
ناراحتی معده و تشدید رفلاکس
-
وابستگی به کافئین و بروز سردرد هنگام قطع ناگهانی مصرف
اگر بعد از نوشیدن اسپرسو دچار این علائم می‌شوید، بهتر است میزان مصرف خود را کاهش دهید.
مصرف اسپرسو در بارداری و برای کودکان
مصرف کافئین در دوران بارداری باید محدود شود. طبق توصیه متخصصان، میزان دریافت کافئین در این دوران نباید از ۲۰۰ میلی‌گرم در روز بیشتر باشد. این مقدار شامل تمام منابع کافئین مانند قهوه، چای و شکلات است.
برای کودکان نیز مصرف نوشیدنی‌های کافئین‌دار توصیه نمی‌شود؛ زیرا ممکن است باعث اختلال خواب، بی‌قراری و کاهش اشتها شود.
چه افرادی باید در مصرف اسپرسو احتیاط کنند؟
افراد زیر بهتر است درباره میزان مصرف قهوه با پزشک مشورت کنند:
-
افراد مبتلا به تپش قلب یا اختلالات ریتم قلب
-
افرادی که فشار خون کنترل‌نشده دارند
-
افراد مبتلا به اضطراب و اختلالات خواب
-
کسانی که رفلاکس معده یا مشکلات گوارشی دارند
-
زنان باردار و مادران شیرده
-
افرادی که داروهای خاص مصرف می‌کنند و احتمال تداخل دارویی دارند.
نکات پایانی درباره مصرف قهوه اسپرسو
قهوه اسپرسو در صورت مصرف متعادل می‌تواند نوشیدنی مفیدی برای افزایش تمرکز، کاهش احساس خستگی و دریافت ترکیبات آنتی‌اکسیدانی باشد. با این حال، نباید آن را یک نوشیدنی درمانی یا چربی‌سوز قطعی دانست.
بهتر است اسپرسو را بدون شکر یا با حداقل افزودنی مصرف کنید، از نوشیدن آن در ساعات نزدیک به خواب بپرهیزید و میزان کافئین دریافتی روزانه خود را در نظر بگیرید. مهم‌تر از همه، واکنش بدن خودتان را به این نوشیدنی جدی بگیرید.