مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران در نشست خبری اخیر خود، از تحول در سیستم توزیع بنزین خبر داد.
بیت‌ران: به گفته مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران هدف از این اقدامات، جلوگیری از قاچاق سوخت، حذف صف‌های طولانی و رصد دقیق رفتار مصرف‌کننده است. در این مقاله، تمامی جزئیات تحول در سیستم توزیع بنزین را بررسی می‌کنیم.
۱. طرح شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری (جایگزین کارت آزاد جایگاه)
بسیاری از شهروندان برای سوخت‌گیری از «کارت‌های اضطراری» یا همان کارت‌های آزاد جایگاه استفاده می‌کردند که باعث می‌شد هویت مصرف‌کننده مشخص نباشد.
نحوه کارکرد سامانه جدید (در تهران و سایر شهرها):
در این روش، رانندگان دیگر مستقیماً از کارت جایگاه استفاده نمی‌کنند، بلکه:
۱. کارت بانکی خود را روی دستگاه‌های تعبیه‌شده در جایگاه می‌کشند.
۲. یک توکن یا رمز چهاررقمی اختصاصی (متصل به کد ملی) دریافت می‌کنند.
۳. این رمز را به متصدی تحویل داده و سوخت‌گیری می‌کنند.
این سامانه کاملاً مجزا از سامانه هوشمند سوخت سال ۸۶ است و احراز هویت آن از طریق بانک مرکزی انجام می‌شود.
نتایج خیره‌کننده از مبارزه با قاچاق سوخت:
بررسی‌ها نشان داده است که برخی افراد به شدت از کارت‌های آزاد سوءاستفاده می‌کردند؛ برای مثال:
– یک نفر در یک روز ۱۰۵ بار از یک جایگاه سوخت‌گیری کرده است!
– شخصی دیگر در یک روز با ۴ بار دریافت توکن، بیش از ۲۳۰۰ لیتر بنزین دریافت کرده است.
۲. انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی (طرح پایلوت)
این طرح با «شناسه‌دار کردن سوخت‌گیری» متفاوت است و توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی اجرا می‌شود.
۵ استان پیشرو (پایلوت):
زیرساخت‌های لازم برای انتقال سهمیه از کارت هوشمند به کارت بانکی در استان‌های زیر فراهم شده است:
– همدان
– قزوین
– قم
– البرز
– سمنان
این طرح پس از تاییدیه امنیتی سازمان «افتا»، در این ۵ استان عملیاتی خواهد شد.
۳. حذف کارت‌های اضطراری در ۱۱ استان
برای مقابله با عرضه خارج از شبکه و حذف صف‌ها، کارت‌های اضطراری در ۱۱ استان جمع‌آوری شده و سهمیه لایه سوم (۱۰ هزار تومانی) مستقیماً به کارت شخصی خودروها منتقل شده است.
لیست استان‌های مشمول حذف کارت اضطراری:
– کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی
– هرمزگان، یزد، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی
– خراسان شمالی، خراسان رضوی، اردبیل، کردستان
۴. حمایت ویژه از رانندگان تاکسی‌های اینترنتی
برای رانندگانی که در استان‌های فاقد کارت جایگاه فعالیت می‌کنند، سهمیه بنزین ۱۰ هزار تومانی بر اساس میزان پیمایش ماهانه در کارت شخصی آن‌ها شارژ می‌شود:
- پیمایش ماهانه ۱,۰۰۰ تا ۲,۰۰۰ کیلومتر: ۱۰۰ لیتر
- پیمایش ماهانه ۲,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰ کیلومتر: ۲۰۰ لیتر
- پیمایش ماهانه از ۳,۰۰۰ کیلومتر: ۳۰۰ لیتر
۵. قیمت‌ها و نرخ‌های جدید بنزین
– نرخ سوم بنزین: از ۱۷ شهریورماه، نرخ سوم از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافت که منجر به صرفه‌جویی ۱۶۵ میلیون لیتری در مصرف شد.
– بنزین سوپر: بنزین سوپر تولید پالایشگاه ستاره خلیج فارس با قیمت ۱۰۳ هزار تومان در جایگاه‌های منتخب عرضه می‌شود.
جمع‌بندی نهایی
دولت با ترکیبی از «افزایش قیمت نرخ سوم»، «شناسه‌دار کردن کارت‌های جایگاه» و «انتقال سهمیه به کارت بانکی»، سعی دارد هرگونه فضای خالی برای قاچاق سوخت را از بین ببرد. اگرچه در ابتدای هر طرح ممکن است کندی‌هایی در جایگاه‌ها رخ دهد، اما هدف نهایی، توزیع عادلانه‌تر و نظارت دقیق‌تر بر مصرف ملی است.