اظهارات سعید لیلاز درباره کریمخان زند و قوم لر واکنشهایی را در فضای مجازی و بین اقشار مختلف مردم به خصوص مناطق لر نشین در پی داشت.
به گزارش ایسنا، غلامرضا تاجگردون، نماینده مردم شهرستانهای گچساران و باشت و رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی در واکنش به این اظهارات سعید لیلاز درباره کریم خان زند و قوم لر گفت: آقای لیلاز عذرخواهی کنید.
همچنین محمد بهرامی، نماینده مردم شهرستانهای بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی، در واکنش به اظهارات منتسب به سعید لیلاز درباره کریمخان زند، خواستار عذرخواهی وی از مردم لر شد.
در پی انتشار سخنان لیلاز، محمد بهرامی، نماینده مردم شهرستانهای بویراحمد، دنا و مارگون در مجلس شورای اسلامی نیز با انتشار مطلبی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی، نسبت به این موضوع واکنش نشان داد.
در بخشی از متن واکنش محمد بهرامی خطاب به سعید لیلاز آمده است: جناب لیلاز؛ هنوز بخش قابلتوجهی از افتخارات فارس بزرگ و ایران عزیز، مرهون اصلاحات، معماری و آبادانی دوران زندیه و حکومت کریمخان زند است. کریمخان وکیل مردم بود؛ اما نسبت شما با مردم چیست؟ سواد لزوماً به معنای مدرسه رفتن نیست، بلکه سواد واقعی، درک درست مفاهیم زندگی و فهم عمیق واژههایی چون اصالت، شجاعت، سخاوتمندی و سخنسنجی است. ضمن آنکه برخی واژهها، مانند اصالت لر، بر زبان بعضی افراد سنگینی میکنند و درک عمیق معنای آنها برای هر مدعی دانایی آسان نیست.
کریمخان زند، بنیانگذار سلسله زندیه، از چهرههای شناختهشده تاریخ ایران به شمار میرود و دوران حکومت او با اقداماتی در حوزه آبادانی، معماری و توسعه شیراز همراه بوده است.
انتظار میرود در مواجهه با چنین موضوعاتی، ضمن توجه به جایگاه تاریخی شخصیتهای ملی، از بهکارگیری تعابیری که ممکن است توهین به هویت قومی تلقی شوند، پرهیز شود؛ چراکه احترام متقابل میان اقوام ایرانی، از ارکان همبستگی و انسجام ملی است. بر همین اساس، مطالبه عذرخواهی از مردم لر، محور اصلی واکنش منتسب به محمد بهرامی به این اظهارات عنوان شده است.
بهرامی با اشاره به جایگاه تاریخی کریمخان زند و "نقش تأثیرگذار حکومت زندیه در تاریخ ایران"، بر ضرورت رعایت احترام به مفاخر تاریخی و پرهیز از ادبیات توهینآمیز درباره اقوام ایرانی تأکید کرد و خواستار عذرخواهی لیلاز از مردم لر شد.
بهرام پارسائی، نماینده مردم شهرستانهای شیراز و زرقان در مجلس دهم نیز در واکنش به سعید لیلاز، اظهارات وی را که کریم خان را "بی سواد" خواند، محکوم کرد و گفت: تو از عدالت و انصاف کریم خان چه میفهمی؟!
علیرضا نثاری، نماینده مردم نهاوند در مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به توهین سعید لیلاز به کریم خان زند و قوم لر گفت: صحبت از ایران جان است. صحبت از اصالت تمدن و وطن پرستی است. ایران یعنی همه، ایران یعنی فارس، لر، لک، کرد، ترک، گیلک، مازنی، بلوچ، سیستانی، ترکمن، عرب، تات، تالش و بقیه اقوام و ریشههای پر افتخار. وقتی صحبت از هر کدام از این اقوام به میان میآید باید تمام قد به احترامشان ایستاد. نمیدانم چرا بعضی افراد یا برای نام یا برای نان، زبان به توهین باز مینمایند. این بار صحبت از قوم بزرگ و ریشهدار لر، صحبت از قلب تپنده تاریخ فرهنگ و غیرت این سرزمین، از هزاران سال پیوند ناگسستنی با خاک ایران، صحبت از سرزمین لرستان و زاگرس است، از کهنترین سکونتگاههای بشری و تمدنی در دنیای باستان. زبان موسیقی پوشش و سنتهای مردم لر، پیوندی عمیق خالص و دست نخورده با تمدن پارسی و کهن ایرانی است. کریم خان زند (وکیل الرعایا) نگین تاریخ ایران یکی از افتخارات قوم لُر و از نادرترین و محبوبترین حاکمان تاریخ پرفراز و نشیب این خاک است. متاسفانه گاهی فرد یا افرادی در اظهار نظرهای شتاب زده و هیجانی به جای تحلیل تاریخی یا نقد علمی تعمیمهای ناروا و توهین به هویت افراد و شخصیتهای تاریخی متوسل میشوند. در پاسخ به چنین اظهاراتی میتوان چند نکته را یادآوری کرد: عیار شخصیتها و اقوام در محک تاریخ سنجیده میشود نه در کلام. اصالت و بزرگی قوم لر با حرفهای ناآگاهانه یا مغرضانه خدشهدار نمیشود. مردم لر و کریم خان زند نیازی به اثبات در کلام سیاست زدگان ندارند. جایگاه آنها با خون، خاک، فرهنگ و خدمت ماندگارشان در پیشگاه ملت و تاریخ ایران ثبت شده است. توهین نشانه فقر تحلیل و اخلاق است. توهین به هر قوم در ایران حمله به تمامیت و همبستگی ملی است کسی که مدعی تحلیل تاریخی و اقتصادی است اگر نتواند دوره آرامش و رونق زندیه را از جنگهای ناخواسته تفکیک کند و به تمسخر قومی روی آورد قبل از هر چیز بی مایگی نگاه کارشناسی و ضعف اخلاقی خود را آشکار کرده است. قوم لر ستون استوار فرهنگ و دفاع از ایران در تمام تاریخ از مشروطه تا دفاع مقدس بوده و هست. کریم خان زند و مردم لر نماد سادگی، نجابت، مردم داری و شجاعتاند و این اصالت ماندگار با ادعاهای سست و بیاساس هرگز غبارآلود نخواهد شد.
هدایت الله خادمی، نماینده سابق مردم ایذه و باغملک در مجلس شورای اسلامی هم در واکنش به توهین سعید لیلاز به کریم خان زند و قوم لر در صفحه فضای مجازی خود نوشت: امیرکبیر گفت کاش هر چند وقت یکبار مرد لری (اگر چه قومگرایی را قبول ندارم) زمام امور این کشور را به دست گیرد تا آن را توسعه دهد.
حجتالاسلام احد آزادی خواه، نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی در واکنش به اظهارات توهین آمیز لیلاز به کریم خان زند و قوم لر گفت: ای کاش ایشان به اندازهای که به اقتصاد اهمیت میدهد به تاریخ هم به همان اندازه اهمیت میداد، کریم خان زند را ناقص و بد معرفی کرد. کریم خان زند را باید وکیل الرعایا معرفی میکرد، دلسوز طبقه کارگر معرفی می.کرد که آن زمان برای حل مشکل کارگران برنامه داد و مشکل آنها را حل کرد.
حمیدرضا گودرزی، نماینده مردم شهرستان الیگودرز در مجلس شورای اسلامی نیز به اظهارات موهن سعید لیلاز واکنش نشان داد و گفت: نقد تاریخ آزاد است اما اهانت به مردم لر پذیرفتنی نیست، جایگاه علمی هیچ فردی مجوز تحقیر هویت و مفاخر اقوام ایران نیست. مردم لر بخش جدایی ناپذیر از هویت ایران و از پاسداران سربلند استقلال و تمامیت ارضی این سرزمین اند و نقش آنان در تاریخ فرهنگ و دفاع از میهن با سخنان نسنجیده خدشهدار نمیشود اما مسئولیت گوینده در قبال چنین اظهاراتی نیز نادیده گرفتنی نیست. کریم خان زند و هر شخصیت تاریخی دیگری را میتوان نقل کرد اما نقد، نیازمند استدلال و زبان محترمانه است و پیوند زدن داوری درباره یک زمامدار به تحقیر یک قوم خروج از چهارچوب پژوهش و آسیب زدن به همبستگی ملی است.
حجتالاسلام سیدمحمد موحد، نماینده مردم شهرستانهای کهگیلویه، بهمئی، چرام و لنده در مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به اظهارات اخیر سعید لیلاز درباره کریمخان زند، با صدور بیانیهای بر ضرورت احترام به هویت تاریخی و فرهنگی اقوام ایرانی تأکید کرد.
موحد در این بیانیه با اشاره به واکنشها و رنجشهای ایجادشده در میان مردم لر، اظهار کرد: نقد علمی، مستند و منصفانه شخصیتها و رویدادهای تاریخی، حق هر پژوهشگر و صاحبنظر است؛ اما تخریب و تحقیر هویت یک قوم بزرگ و وفادار به ایران، نه نقد محسوب میشود و نه با معیارهای تحلیل تاریخی سازگار است.
وی با بیان اینکه تعلق به هیچ قوم و تباری نمیتواند معیار سنجش سواد و ارزش انسانها باشد، افزود: مردم لر در طول تاریخ ایران، نماد ایثار، صداقت، عدالتخواهی و دفاع از کیان کشور بودهاند و هویت و پیشینه پرافتخار آنان شایسته احترام است.
موحد در این بیانیه با تأکید بر اینکه هویت، کرامت و عزت قوم لر خط قرمز اوست، تصریح کرد: انتظار جدی و فوری از سعید لیلاز، اصلاح سخنان، جبران خطای صورتگرفته و عذرخواهی رسمی و صریح از مردم لر است.
همچنین رضا سپهوند، نماینده مردم شهرستانهای خرم آباد و چگنی در مجلس شورای اسلامی در واکنش به اظهارات سعید لیلاز در رابطه با کریم خان زند و قوم لر در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت: تاریخ ایران حاصل نقش آفرینی همه اقوام این سرزمین است و مردم در تکیه در این میراث گرانبها همواره در کنار هم برای اعتلای ایران عزیز تلاش کردند. قوم لر و شخصیت ماندگار کریم خان زند، بخش جدایی ناپذیر از هویت تاریخی و فرهنگی ایران زمین هستند و هرگونه توهین یا تحریف نسبت به آنان نه تنها تحریف یک قوم بلکه اهانت و تاریخ فرهنگ و غرور ملی ماست.
