ارتش الجزایر تصاویری از آزمایش شلیک موشکی منتشر کرده است که به نظر می‌رسد نسخه صادراتی موشک ضدکشتی فراصوت YJ-12 چین، موسوم به CM-302، باشد. این موشک که لقب «قاتل ناو هواپیمابر» را دارد، از یک سامانه دفاعی متحرک شلیک شده است. طبق گزارش‌ها، این آزمایش روز ۱۰ نوامبر در نزدیکی شهر وهران، واقع در سواحل دریای مدیترانه، انجام شد.
در ماه‌های اخیر گزارش‌هایی مبنی بر تصمیم ایران برای خرید این موشک ضدکشتی چینی نیز منتشر شده بود.
گفته می‌شود این موشک در جریان رزمایش نظامی «شاهین مدیترانه ۲۰۲۶» الجزایر، هدفی را در دریا مورد اصابت قرار داده و منهدم کرده است. براساس گزارش‌های منتشرشده، آزمایش موفقیت‌آمیز بوده و هدف با آنچه الجزایر «دقت بسیار بالا» توصیف کرده، نابود شده است.
نکته مهم این است که الجزایر ظاهراً این سامانه را در سال ۲۰۲۱ خریداری کرده و خرید آن اتفاق تازه‌ای نیست. آنچه اکنون تازگی دارد، انتشار تصاویری از عملکرد این سامانه در شرایط عملیاتی است.
اگر تأیید شود که سامانه مورد آزمایش همان نسخه صادراتی CM-302 است، الجزایر به توانمندی ضدکشتی بسیار قدرتمندی دست یافته است. برد تخمینی این موشک ۲۹۰ کیلومتر است و می‌تواند با سرعتی بین ۲ تا ۳ ماخ حرکت کند.
پرواز در ارتفاع پایین، مزیتی مهم برای موشک ضدکشتی
سرجنگی هر موشک YJ-12 حدود ۲۵۰ کیلوگرم مواد منفجره متعارف دارد و این سامانه برای انهدام شناورهای سطحی طراحی شده است. ترکیب سرعت بالا و پرواز در ارتفاع پایین، این موشک را به تهدیدی بالقوه بسیار خطرناک برای نیروهای دریایی دشمن تبدیل می‌کند.
پرواز در ارتفاع پایین به‌ویژه نگران‌کننده است، زیرا به موشک اجازه می‌دهد عملاً در نزدیکی سطح دریا حرکت کند و از محدودیت‌های رادارها در شناسایی اهداف نزدیک افق بهره ببرد. سرجنگی این موشک نیز در صورت برخورد موفقیت‌آمیز می‌تواند خسارت قابل‌توجهی وارد کند.
درباره دلیل علاقه الجزایر به چنین سامانه تسلیحاتی، به نظر می‌رسد هدف اصلی این کشور جلوگیری از دسترسی نیروهای دشمن به مناطق مشخصی از دریا باشد. الجزایر توانایی ایجاد نیروی دریایی هم‌سطح با قدرت‌های بزرگ، به‌ویژه کشورهای عضو ناتو، را ندارد.
بااین‌حال، سامانه‌هایی مانند CM-302 به الجزایر اجازه می‌دهند با دور نگه داشتن کشتی‌های دشمن، از رویارویی مستقیم با آن‌ها اجتناب کند. یک آتشبار موشکی متحرک که در نقطه‌ای از سواحل الجزایر مستقر شده باشد، می‌تواند شناورهایی را در فاصله صدها کیلومتری تهدید کند و هر دشمن احتمالی را وادار سازد این خطر را در محاسبات نظامی خود در نظر بگیرد.
این موضوع به‌ویژه در غرب دریای مدیترانه اهمیت دارد، جایی که نیروهای دریایی اروپایی به‌طور منظم فعالیت می‌کنند. ازآنجاکه پرتابگر این سامانه متحرک است، موقعیت آن نیز می‌تواند تغییر کند.
همین ویژگی باعث می‌شود شناسایی و نابودی آن در مقایسه با تأسیسات موشکی ساحلی ثابت دشوارتر باشد. نکته جالب دیگر این است که چین ظاهراً تمایل زیادی به صادرات تجهیزات نظامی دارد که می‌توانند توانمندی‌های نیروهای دریایی غربی را به چالش بکشند.
آیا ناتو باید نگران باشد؟
براساس گزارش‌ها، چین در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ حدود ۲۷ درصد از تسلیحات وارداتی الجزایر را تأمین کرده است. روسیه نیز یکی دیگر از تأمین‌کنندگان اصلی تجهیزات نظامی این کشور محسوب می‌شود.
فراتر از منافع اقتصادی، صادرات چنین تسلیحاتی نه‌تنها توان دفاعی کشورهای کوچک‌تر را تقویت می‌کند، بلکه فرصتی برای نمایش عملکرد واقعی فناوری‌های نظامی چین نیز فراهم می‌آورد.
با نگاهی به تصویر کلی، این آزمایش تنها نشان می‌دهد که الجزایر تعدادی آتشبار موشکی ضدکشتی متحرک ساخت چین خریداری کرده است. این موضوع لزوماً به معنای ایجاد تهدیدی واقعی برای نیروهای دریایی کشورهای عضو ناتو در منطقه نیست.
داشتن سلاحی که بتواند هدفی مانند یک ناو هواپیمابر را در فاصله ۲۹۰ کیلومتری مورد اصابت قرار دهد، یک موضوع است، اما شناسایی، ردیابی و هدف قرار دادن موفقیت‌آمیز چنین شناوری در این فاصله، بدون برخورداری از تجهیزات تخصصی دیگر برای تعیین موقعیت هدف، موضوع کاملاً متفاوتی است.