طرح هر خانه، یک نیروگاه با هدف گسترش تولید پراکنده برق و استفاده از ظرفیت پشت‌بام واحد‌های مسکونی در دستور کار قرار گرفته است.

باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و استفاده از ظرفیت انرژی خورشیدی در بخش خانگی، به یکی از محور‌های مهم برنامه‌ریزی وزارت نیرو برای تأمین برق پایدار و کاهش وابستگی به نیروگاه‌های متمرکز تبدیل شده است؛ در همین راستا، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) از نصب مولد‌های خورشیدی در ۵۱ هزار خانه در سراسر کشور خبر داده است.

همچنین بر اساس اعلام ساتبا، طرح «هر خانه، یک نیروگاه» با هدف گسترش تولید پراکنده برق و استفاده از ظرفیت پشت‌بام واحد‌های مسکونی در دستور کار قرار گرفته و قرار است با مشارکت مردم، سرمایه‌گذاران و بخش خصوصی توسعه پیدا کند.

عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، به تازگی با اشاره به تأکید و دستور رهبر انقلاب درباره بهره‌گیری از سیستم‌های نوین و پایدار تولید انرژی اظهار کرده است: پیرو تأکید و دستور رهبر معظم انقلاب، اجرای طرح هر خانه، یک نیروگاه در اولویت کاری این وزارتخانه قرار گرفته است.

وی با اشاره به وضعیت اجرای این طرح افزود: در حال حاضر ۵۱ هزار خانه در سراسر کشور به مولد‌های تجدیدپذیر پشت‌بامی مجهز شده‌اند و وزارت نیرو در برنامه‌ای کلان، تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر به این مولد‌ها را در دستور کار دارد.

بر اساس توضیحات وزیر نیرو، شهروندان با نصب صفحات خورشیدی کوچک‌مقیاس و استفاده از سامانه‌های ذخیره‌ساز می‌توانند بخشی از برق مورد نیاز خود را تأمین کنند و در صورت تولید برق مازاد، آن را به شبکه سراسری بفروشند. به این ترتیب، خانوار‌ها علاوه بر مصرف‌کننده برق، به تولیدکنندگان کوچک انرژی نیز تبدیل خواهند شد.

در همین زمینه، محسن طرزطلب، رئیس سازمان ساتبا، نیز از برنامه‌ریزی برای رفع موانع توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی خبر داده است او اعلام کرده است که بسته حمایتی جدیدی برای توسعه نیروگاه‌های پشت‌بامی تدوین و به وزارت نیرو ارائه شده و برای تأمین منابع مالی آن هماهنگی‌هایی با وزارت اقتصاد، صندوق توسعه ملی و سازمان برنامه و بودجه در حال انجام است.

طرزطلب با اشاره به ضرورت مشارکت دولت و سرمایه‌گذاران در اجرای این برنامه تأکید کرده است که توسعه نیروگاه‌های خانگی، تجاری، صنعتی کوچک و کشاورزی می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه انتقال برق کمک کند.

با این حال، تأمین تجهیزات، هزینه اولیه نصب سامانه‌ها و دسترسی متقاضیان به تسهیلات بانکی از جمله موانعی است که می‌تواند سرعت اجرای طرح را تحت تأثیر قرار دهد. رئیس ساتبا نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که فراهم کردن سازوکار‌های مالی و ضمانت تسهیلات برای ورود گسترده مردم به این حوزه ضروری است.

از سوی دیگر، تجربه کشور‌های مختلف در توسعه سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی نشان می‌دهد که تولید پراکنده برق می‌تواند نقش مؤثری در افزایش تاب‌آوری شبکه و کاهش آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی داشته باشد.

در مجموع، تجهیز ۵۱ هزار خانه به مولد‌های خورشیدی را می‌توان گامی اولیه در مسیر گسترش مشارکت خانوار‌ها در تولید برق دانست؛ با این حال، تحقق هدف تجهیز ۶۰۰ هزار خانه دیگر، نیازمند تأمین مالی پایدار، تسهیل صدور مجوزها، دسترسی به تجهیزات و ایجاد مشوق‌های اقتصادی برای خانوارهاست. باید دید برنامه‌های حمایتی ساتبا تا چه اندازه می‌تواند زمینه اجرای گسترده طرح «هر خانه، یک نیروگاه» را در سراسر کشور فراهم کند.