حوزه/ حجت‌الاسلام والمسلمین انصاریان بر ضرورت شناخت نعمت‌های الهی و شکرگزاری عملی در زندگی تأکید کرد و گفت: شکر نعمت‌های خداوند تنها به گفتن الحمدلله نیست، بلکه انسان باید از نعمت‌هایی که در اختیار دارد در مسیر اطاعت پروردگار استفاده کند و آنها را در راه گناه و خواسته‌های نامشروع به کار نگیرد.
به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین انصاریان در جلسه سخنرانی ایام فاطمیه در ماتمکده حضرت زینب(س)، با اشاره به سخنی از امام سجاد(ع) درباره حضرت زینب(س) اظهار کرد: آن حضرت پس از خطبه حضرت زینب کبری(س) در کوفه، درباره علم و فهم عمه بزرگوار خود فرمودند: «أنتِ بحمدالله عالمةٌ غیر معلّمة، فهمةٌ غیر مفهّمة»؛ یعنی تو به لطف خداوند، بانویی دانا هستی که علم خود را از آموزگار نگرفته‌ای و از فهم و درکی برخورداری که کسی آن را به تو نیاموخته است.
این استاد حوزه افزود: این سخن، جایگاه ویژه علمی و معرفتی حضرت زینب(س) را نشان می‌دهد و ما را به شناخت مرتبه علمی حضرت فاطمه زهرا(س)، مادر بزرگوار ایشان، رهنمون می‌سازد. علم حضرت زهرا(س) و دیگر اولیای الهی، در نگاه دینی، صرفاً حاصل آموزش‌های معمول و تحصیل در مکتب و مدرسه نیست، بلکه از افاضه و عنایت الهی سرچشمه می‌گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان با اشاره به جایگاه علمی حضرت زهرا(س) و ارتباط ایشان با امیرالمؤمنین علی(ع) گفت: در نقل‌های دینی آمده است که امیرالمؤمنین علی(ع) قلم و کاغذ فراهم می‌کردند و آنچه را حضرت زهرا(س) بیان می‌فرمودند، می‌نوشتند. این مطالب نشان‌دهنده جایگاه معرفتی آن حضرت است؛ جایگاهی که در چارچوب اعتقاد به علم الهی و عنایت پروردگار به بندگان برگزیده‌اش معنا پیدا می‌کند.
وی با اشاره به تفاوت کمیت و کیفیت گفت: برخی امور را می‌توان اندازه‌گیری یا شمارش کرد؛ برای نمونه، تعداد گلبرگ‌های یک گل یا وزن آن را می‌توان مشخص کرد، اما زیبایی گل از جنس دیگری است و نمی‌توان آن را مانند وزن و تعداد، با عددی معین سنجید. علم نیز از اموری است که صرفاً با معیارهای کمی قابل ارزیابی نیست و برای شناخت جایگاه علمی اولیای الهی باید به ماهیت و منشأ این علم توجه کرد.
این استاد حوزه با بیان اینکه سرچشمه علم اولیای الهی، خداوند است، اظهار کرد: در آموزه‌های دینی، علم پیامبران، امامان معصوم(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س) از عنایت الهی سرچشمه می‌گیرد و نمی‌توان آن را با معیارهای معمول دانش بشری محدود کرد. در همین چارچوب، نقل‌های فراوانی از جایگاه علمی امیرالمؤمنین علی(ع) و آمادگی ایشان برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های مردم وجود دارد.
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان در ادامه به ماجرای حضور هشام بن عبدالملک در مسجدالحرام و دیدار امام سجاد(ع) اشاره کرد و گفت: در نقل مشهور این واقعه، مردم به دلیل جایگاه و عظمت امام سجاد(ع) برای ایشان راه باز کردند تا به حجرالاسود برسند. هشام بن عبدالملک که شاهد این صحنه بود، خود را به ناآگاهی از هویت آن حضرت زد؛ اما فرزدق، شاعر نامدار عرب، در پاسخ به این رفتار، قصیده‌ای در معرفی جایگاه امام سجاد(ع) سرود.
وی افزود: این ماجرا نمونه‌ای از جایگاه معنوی و اجتماعی اهل‌بیت(ع) و شناختی است که مردم نسبت به فضیلت آنان داشتند. در نگاه انصاریان، علم و معرفت اولیای الهی محدود به آموخته‌های معمول نیست و در روایات، جلوه‌هایی از این جایگاه بیان شده است.
وی با استناد به آیات قرآن درباره تسبیح موجودات افزود: قرآن کریم تأکید می‌کند که همه موجودات خداوند را تسبیح می‌گویند، هرچند انسان‌ها چگونگی تسبیح آنها را درک نمی‌کنند. از این منظر، جهان هستی محدود به آنچه انسان با حواس معمول خود می‌بیند نیست و حقیقت آفرینش، ابعاد گسترده‌تری دارد.
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان در بخش دیگری از سخنانش با تأکید بر اهمیت شکرگزاری عملی گفت: نعمت‌های الهی تنها به امکانات مادی محدود نمی‌شوند، بلکه عقل، فطرت، سلامت، هدایت، ایمان، خانواده و بهره‌مندی از پیامبر اکرم(ص)، امیرالمؤمنین علی(ع) و اهل‌بیت(ع) نیز از نعمت‌های بزرگ پروردگار به شمار می‌روند.
این استاد حوزه افزود: قرآن کریم درباره فراوانی نعمت‌های خداوند می‌فرماید: «وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا»؛ اگر بخواهید نعمت‌های خدا را بشمارید، نمی‌توانید آنها را به شمار آورید. این آیه انسان را متوجه گستردگی نعمت‌هایی می‌کند که در زندگی روزمره از آنها بهره می‌برد، اما ممکن است به دلیل عادت کردن، ارزششان را نادیده بگیرد.
وی با اشاره به نعمت‌های جسمانی انسان اظهار کرد: بدن انسان از مجموعه‌ای پیچیده از سلول‌ها و عناصر تشکیل شده و بسیاری از امکاناتی که هر روز از آنها استفاده می‌کنیم، حاصل نظمی شگفت‌انگیز در آفرینش است. افزون بر این، انسان از نعمت‌های فراوان طبیعت، مواد غذایی و دیگر امکانات زندگی بهره می‌برد؛ نعمت‌هایی که شمارش همه آنها ممکن نیست.
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان با تأکید بر اینکه شکر واقعی، فراتر از گفتار است، گفت: گفتن الحمدلله به‌تنهایی شکر کامل محسوب نمی‌شود. ممکن است انسان این عبارت را بارها بر زبان بیاورد، اما در عمل از نعمت‌های خداوند در مسیری نادرست استفاده کند. شکر حقیقی زمانی تحقق می‌یابد که انسان نعمت‌های الهی را در مسیر درست و مطابق فرمان پروردگار به کار گیرد.
وی با اشاره به آیه «اعْمَلُوا آلَ دَاوُودَ شُکْرًا وَقَلِیلٌ مِنْ عِبَادِیَ الشَّکُورُ» اظهار کرد: خداوند در این آیه، خاندان داوود(ع) را به عمل کردن برای شکرگزاری فرا می‌خواند. این تعبیر نشان می‌دهد که شکر نعمت باید در رفتار و عمل انسان آشکار شود؛ یعنی فرد از امکاناتی که در اختیار دارد، برای انجام وظایف الهی و خدمت به دیگران استفاده کند.
این استاد حوزه ادامه داد: اگر انسان از عقل خود برای شناخت حقایق و معارف الهی بهره نگیرد، شکر این نعمت را به‌جا نیاورده است. اگر از چشم برای مطالعه و افزایش آگاهی استفاده نکند، یا گوش خود را در معرض غیبت و تهمت قرار دهد، از نعمت‌های الهی به‌درستی استفاده نکرده است. زبان نیز نعمتی است که باید در مسیر ذکر خدا، بیان حق و سخن نیک به کار گرفته شود، نه برای تخریب شخصیت دیگران.
حجت الاسلام والمسلمین انصاریان افزود: خوردن و آشامیدن نیز از نعمت‌های الهی است و انسان باید مراقب باشد که از این امکانات برای تقویت توان خود در مسیر گناه استفاده نکند. هرگاه انسان نعمت‌های خداوند را در راه نافرمانی او به کار گیرد، در حقیقت شکر آن نعمت‌ها را به‌جا نیاورده است.
وی با اشاره به هشدار قرآن درباره ناسپاسی نعمت‌ها تأکید کرد: شکرگزاری، مسئولیتی عملی است و همه ابعاد زندگی انسان را دربرمی‌گیرد. فرد باید مراقب چشم، گوش، زبان، خوراک، غرایز و روابط خانوادگی خود باشد و از هر یک از این نعمت‌ها در مسیر درست استفاده کند.
این استاد حوزه در پایان با تأکید بر ضرورت بازنگری در رفتار روزمره گفت: انسان باید از خود بپرسد آیا نعمت‌هایی را که خداوند در اختیارش قرار داده، در مسیر رضایت پروردگار به کار گرفته است یا خیر. شکر حقیقی آن است که عقل در مسیر شناخت حقیقت، چشم در مسیر آگاهی، گوش در مسیر شنیدن سخن حق و زبان در مسیر عبادت و بیان کلام نیک به کار گرفته شود؛ چراکه بهره‌مندی از نعمت‌ها، در کنار مسئولیت شکرگزاری آنها قرار دارد.