حوزه/ پژوهشگر مدرسه علمیه تخصصی مجتهده امین(ره) اصفهان و برگزیده جشنواره «بانوی کرامت»، در پایان‌نامه خود با طراحی بسته‌های آموزشی خودآگاهی و خودکنترلی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی، ضمن تبیین ابعاد روان‌شناختی دختران نوجوان، اثربخشی این مداخلات را در ارتقای عزت‌نفس آنان به اثبات رسانده است.
به گزارش خبرگزاری حوزه، خانم فاطمه علیجانی رنانی، پژوهشگر مدرسه علمیه تخصصی مجتهده امین(ره) اصفهان و برگزیده بخش پایان‌نامه جشنواره علمی «بانوی کرامت»، در پژوهشی با عنوان «اثربخشی آموزش خودآگاهی و خودکنترلی با رویکرد اسلامی بر عزت‌نفس و جرئت‌ورزی دختران نوجوان»، به واکاوی علمی ابعاد روان‌شناختی دختران در سنین حساس نوجوانی با بهره‌گیری از آموزه‌های دینی پرداخته است.
وی در گفت‌وگویی، دغدغه‌ها، متدولوژی پژوهش و ظرفیت‌های کاربردی این طرح را تشریح کرد که مشروح آن در ادامه می‌آید:
ـ چه گره‌ای در واقعیت جامعه و خانواده باعث شد این موضوع را برای پژوهش انتخاب کنید؟
خانم علیجانی رنانی در تبیین چرایی انتخاب این موضوع گفت: نوجوانی دوره‌ای حساس و سرنوشت‌ساز در شکل‌گیری شخصیت است و دختران نوجوان در این دوره با تحولات مختلف جسمی، روانی و اجتماعی مواجه هستند. یکی از دغدغه‌هایی که ذهن من را درگیر کرد، مسئله ضعف عزت‌نفس و جرئت‌ورزی در برخی دختران نوجوان بود؛ به‌ویژه اینکه چرا بعضی از آنها در شناخت خود، بیان خواسته‌ها و احساسات و مواجهه با موقعیت‌های مختلف، اعتماد و توانایی کافی ندارند و گاهی حتی در موقعیت‌هایی که لازم است از خود و مرزهایشان دفاع کنند، در «نه گفتن» دچار مشکل می‌شوند. همین دغدغه باعث شد این سؤال برای من شکل بگیرد که آیا می‌توان با آموزش مهارت‌هایی مانند خودآگاهی و خودکنترلی، آن هم با بهره‌گیری از آموزه‌های اسلامی، به دختران نوجوان کمک کرد تا شناخت بهتری از خود پیدا کنند، احساسات و رفتار خود را بهتر مدیریت کنند و احساس ارزشمندی بیشتری داشته باشند.
ـ آیا پژوهش شما یک تحقیق کاملاً نظری بود یا به یک راهکار عملیاتی و کاربردی رسیدید؟
این پژوهشگر با اشاره به ماهیت میدانی و نیمه‌آزمایشی پژوهش خود افزود: برای آموزش خودآگاهی، یک بسته آموزشی در قالب هفت جلسه و برای آموزش خودکنترلی، بسته‌ای در قالب شش جلسه طراحی و اجرا شد که هر جلسه یک‌ونیم ساعت به طول انجامید. نتایج پژوهش نشان داد آموزش خودآگاهی و همچنین آموزش خودکنترلی با رویکرد اسلامی توانسته است عزت‌نفس دختران نوجوان را به‌طور معنادار افزایش دهد. در مورد جرئت‌ورزی، تفاوت معناداری مشاهده نشد که این خود نشان می‌دهد برای تقویت این مهارت، احتمالاً به آموزش‌های تخصصی‌تر و مداخلات متناسب‌تری نیاز است.
ـ خروجی پژوهش شما چقدر قابلیت تبدیل‌شدن به محصول را دارد؟
وی در خصوص ظرفیت‌های کاربردی این پژوهش خاطرنشان کرد: این پژوهش از نظر محتوایی قابلیت خوبی برای تبدیل‌شدن به یک بسته آموزشی دارد. برای مثال، در بخش خودآگاهی موضوعاتی مانند شناخت ویژگی‌ها، باورها و ارزش‌ها، افکار و احساسات، نقاط قوت و ضعف، نیازها و اهداف و همچنین رابطه انسان با خدا مورد توجه قرار گرفته است. در بخش خودکنترلی نیز موضوعاتی مانند کنترل رفتار، مهار افکار و تنظیم هیجانات، از جمله خشم و غم، مطرح شده است. بنابراین می‌توان این محتوا را با متناسب‌سازی برای گروه‌های سنی مختلف، به شکل بسته آموزشی، کتابچه و محتوای رسانه‌ای برای نوجوانان، مربیان و والدین ارائه کرد.
ـ اگر یک جمله خطاب به بانوان طلبه‌ای که هنوز تردید دارند وارد عرصه‌های جدی پژوهشی شوند داشته باشید، آن جمله چیست؟
خانم علیجانی رنانی خطاب به طلاب جوان اظهار داشت: اگر دغدغه‌ای واقعی در ذهن شما شکل گرفته است، آن را جدی بگیرید؛ پژوهش می‌تواند همان دغدغه را به یک مسئله علمی تبدیل کند و قدمی برای شناخت بهتر و حل مسائل واقعی جامعه باشد.
ـ نقش جشنواره‌هایی مانند «بانوی کرامت» را در شکستن حصار پژوهش‌های تکراری چگونه می‌بینید؟
این پژوهشگر در پایان پیرامون نقش جشنواره «بانوی کرامت» تأکید کرد: جشنواره‌هایی از این دست می‌توانند زمینه‌ای برای دیده‌شدن پژوهش‌هایی باشند که از مسائل واقعی جامعه و نیازهای انسان‌ها شکل گرفته‌اند. معرفی و حمایت از آثار پژوهشی می‌تواند انگیزه بانوان طلبه را برای ورود جدی‌تر به عرصه پژوهش افزایش دهد و زمینه‌ای فراهم کند تا یافته‌های پژوهشی از مرحله پایان‌نامه فراتر رفته و در قالب برنامه‌های آموزشی، بسته‌های تربیتی و محصولات قابل استفاده در جامعه مورد توجه قرار گیرند.