یک نماینده مجلس، با تأکید بر نقش نیروگاه‌های خورشیدی خرد در کاهش ناترازی برق، از وزارت نیرو خواست صدور مجوز شرکت‌های تجمیع‌کننده را تسهیل کند تا برق تولیدی این نیروگاه‌ها از طریق بورس انرژی و تابلو سبز عرضه شود.

غلامرضا میرزایی، نماینده بروجن در مجلس با اشاره به وضعیت ناترازی انرژی در کشور در گفت و گو با قدس تصریح کرد: با توجه به اینکه ناترازی برق کشور در تابستان به بیش از ۱۵ گیگاوات رسید، تهدید زیرساخت‌های انرژی، آسیب‌پذیر بودن شبکه انرژی کشور و مشکل ناترازی گاز برای تأمین سوخت نیروگاه‌های حرارتی، بدیهی است که باید کشور به سمت استفاده از ظرفیت‌های موجود مانند بهره‌مندی از انرژی خورشیدی برود. مقام معظم رهبری نیز بر این موضوع تأکید کرده‌اند و ضرورت دارد رویکرد ایشان در این زمینه پیگیری شود. استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر دیگر یک انتخاب لوکس نیست، بلکه یک ضرورت برای حفظ پایداری شبکه است.

موانع پیش روی سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌ها برداشته می شود

وی ادامه داد: تعلل در توسعه نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس (بامی و تجاری) که برخلاف نیروگاه‌های بزرگ در چند ماه و چند هفته به بهره‌برداری می‌رسند، قابل قبول نیست. با توجه به شرایط کشور و مزیت‌هایی که این نیروگاه‌ها دارند، باید با جدیت در دستور کار باشد. در حالی که احداث یک نیروگاه بزرگ حرارتی یا خورشیدی سال‌ها زمان می‌برد، نصب پنل‌های بامی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن به ظرفیت تولید اضافه کند و به سرعت در پیک تابستان به کمک شبکه بیاید.

این نماینده مجلس خاطرنشان کرد: وزارت نیرو باید به سمت توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و استفاده از این ظرفیت در کشور برود. در مجلس آماده هستیم، کمک‌های لازم را در این زمینه داشته باشیم و زمینه را برای پیشبرد این طرح فراهم کنیم. مجلس از ابزارهای قانون‌گذاری و نظارتی خود استفاده خواهد کرد تا موانع پیش روی سرمایه‌گذاری در این بخش برداشته شود.

پتانسیل فعال‌سازی ۲۵ هزار مگاواتی از طریق پشت‌بام‌ها وجود دارد

میرزایی گفت: مقام معظم رهبری بر لزوم اینکه هر خانه خودش برق تولید کند تأکید کرده‌اند. پتانسیل فعال‌سازی ۲۵ هزار مگاواتی از طریق پشت‌بام‌ها وجود دارد. به نظر نمی‌رسد وزارت نیرو در مقابل این موضوع مقاومتی داشته باشد. در سطوح بالا ضرورت این امر درک شده است و عزم لازم برای پیشبرد این طرح وجود دارد. اما لازم است در سطوح پایین‌تر و بدنه وزارت‌خانه نیز افراد توجیه شوند و این طرح پیش برود تا شاهد کوتاهی در اجرا نباشیم.

وی ادامه داد: پیگیری مدل اقتصادی نیروگاه‌های خرد خانگی از طریق شرکت‌های تجمیع‌کننده و عرضه برق در بورس انرژی (تابلو سبز) با تسهیل صدور مجوزهای این بخش به طور ویژه از سوی مجلس موردپیگیری قرار گرفته است و وزارت نیرو باید در این راستا قدم بردارد.

این مدل به شهروندان اطمینان می‌دهد که برق تولیدی آن‌ها خریداری خواهد شد و سرمایه‌گذاری خرد آن‌ها بازدهی اقتصادی دارد.این نماینده مجلس در پایان تأکید کرد: نیروگاه‌های خورشیدی پراکنده علاوه بر رفع ناترازی، به دلیل عدم نیاز به خطوط انتقال و پست، تلفات شبکه را حذف و پدافند غیرعامل را تقویت می‌کنند. بر همین اساس، لازم است وزارت نیرو استفاده از ظرفیت نیروگاه‌های خرد و بامی را جدی بگیرد. توزیع تولید انرژی در سراسر کشور باعث می‌شود که در صورت بروز هرگونه تهدید یا اختلال در شبکههای متمرکز، پایداری برق در نقاط مختلف حفظ شود و این یک مزیت راهبردی برای امنیت ملی است.

افزایش ناترازی برق در صورت عدم اتخاذ تصمیمات عاجل

گفتنی است، در شرایط کنونی، نظام انرژی کشور با یک بحران ساختاری مواجه است. ناترازی برق در تابستان ۱۴۰۴ به حدود ۱۵ گیگاوات رسید و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این شکاف در صورت عدم اتخاذ تصمیمات عاجل، تا سال ۱۴۱۲ به ۳۷ گیگاوات افزایش یابد. این در حالی است که بیش از ۸۵ درصد برق کشور از طریق نیروگاه‌های حرارتی و سوزاندن گاز تولید می‌شود و محدودیت‌های تأمین سوخت، آسیب‌پذیری شبکه را در شرایط حساس دوچندان کرده است.

در چنین وضعیتی، نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس (پراکنده بامی) به دلیل سرعت بالای احداث، همزمانی تولید با پیک بار و کاهش چشمگیر هزینه‌ها، به عنوان ارزان‌ترین و پایدارترین راهکار مطرح می‌شوند. این رویکرد با تأکیدات مقام معظم رهبری مبنی بر تولید برق توسط هر خانه و شعار «هر خانه یک نیروگاه» کاملاً همسو است. پتانسیل فعال‌سازی ۲۵ هزار مگاواتی از طریق پشت‌بام‌ها نشان‌دهنده ظرفیت عظیم و مغفول مانده‌ای است که در صورت مدیریت صحیح، می‌تواند بخش بزرگی از مشکلات را حل کند.

اگرچه مدل اقتصادی این حوزه از طریق شرکت‌های تجمیع‌کننده و عرضه در بورس انرژی (تابلو سبز) هموار شده است، اما تعلل در سطوح میانی و بدنه اجرایی برای صدور مجوزها و تسهیل امور، روند را با کندی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، اعمال سیاست‌های جدی از سوی وزارت نیرو برای تسریع در این فرآیند و غلبه بر مقاومت‌های اداری، امری ضروری است تا امنیت انرژی و پدافند غیرعامل کشور تضمین شود.