موسسه JEDEC پیش‌نمایشی از مشخصات نسل آینده حافظه‌های رم DDR6 منتشر کرده که نشان می‌دهد ماژول‌های جدید نسبت به DDR5 حدود ۴۴ درصد کوتاه‌تر خواهند بود. البته کاهش ابعاد تنها تغییر این نسل نیست؛ DDR6 با سرعت انتقال پایه ۱۲۸۰۰ مگاترنسفر بر ثانیه عرضه خواهد شد که بیش از دو برابر سرعت پایه DDR5 محسوب

موسسه JEDEC پیش‌نمایشی از مشخصات نسل آینده حافظه‌های رم DDR6 منتشر کرده که نشان می‌دهد ماژول‌های جدید نسبت به DDR5 حدود ۴۴ درصد کوتاه‌تر خواهند بود.

البته کاهش ابعاد تنها تغییر این نسل نیست؛ DDR6 با سرعت انتقال پایه ۱۲۸۰۰ مگاترنسفر بر ثانیه عرضه خواهد شد که بیش از دو برابر سرعت پایه DDR5 محسوب می‌شود. معماری جدید این حافظه نیز امکان دستیابی به چهار برابر پهنای باند بیشتر را در هر ماژول فراهم می‌کند.

مشخصات اولیه، از پیشرفت‌های DDR6 در زمینه عملکرد، ظرفیت، اطمینان‌پذیری و بهره‌وری انرژی حکایت دارند. این تغییرات در ادامه بهبودهایی قرار می‌گیرند که نسل DDR5 هنگام معرفی به همراه داشت.

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها به ابعاد فیزیکی ماژول‌ها مربوط می‌شود. طول رم DDR6 به تنها ۷۴ میلی‌متر می‌رسد؛ درحالی‌که این اندازه در ماژول‌های DDR5 حدود ۱۳۳ میلی‌متر است. به این ترتیب، ماژول‌های DDR6 حدود ۴۴ درصد کوتاه‌تر خواهند بود و طول آن‌ها فقط ۶ درصد بیشتر از حافظه‌های DDR5 SO-DIMM رایج در لپ‌تاپ‌ها و مینی‌پی‌سی‌ها خواهد بود.

موسسه JEDEC طی سال‌های گذشته تعداد پین‌های حافظه را ثابت نگه داشته و برای DDR4 و DDR5 از ۲۸۸ پین استفاده کرده است. با وجود این، احتمال دارد DDR6 این روند را تغییر دهد. کاهش چشمگیر طول ماژول‌ها و افزایش عرض گذرگاه داده نشان می‌دهد که نسل جدید احتمالا به آرایش پین‌ها و تراکم متفاوتی نیاز خواهد داشت. البته JEDEC هنوز تعداد دقیق پین‌های DDR6 را اعلام نکرده است.

حافظه رم DDR6 با وجود کاهش ۴۴ درصدی ابعاد، چهار برابر پهنای باند بیشتری نسبت به DDR5 ارائه می‌دهد؛ نگاهی به مشخصات اولیه | دیجینوی

شایعات اولیه حاکی از آن بودند که DDR6 احتمالا فقط در قالب فیزیکی CAMM عرضه خواهد شد تا نیاز روزافزون مراکز داده هوش مصنوعی را تأمین کند. با این حال، اطلاعیه JEDEC چنین محدودیتی را تأیید نمی‌کند. به نظر می‌رسد این سازمان همچنان در حال بررسی قالب‌های مختلف برای نسل جدید حافظه است. گزینه‌های احتمالی شامل RDIMM، UDIMM و CAMM هستند؛ درست مانند استاندارد DDR5.

مشخصات فنی حافظه DDR6 در مقایسه با DDR5 و DDR4

JEDEC در نسل DDR6 تغییرات مهمی در معماری گذرگاه داده ایجاد کرده است. عرض این گذرگاه به ۹۶ بیت می‌رسد که در مقایسه با گذرگاه ۶۴ بیتی DDR5، افزایشی ۵۰ درصدی دارد.

ساختار کانال‌های حافظه نیز دستخوش تغییر شده است. در DDR4 و DDR5 از یک کانال ۶۴ بیتی و دو زیرکانال ۳۲ بیتی استفاده می‌شد؛ اما DDR6 معماری متفاوتی با چهار زیرکانال ۲۴ بیتی خواهد داشت.

جدول زیر مشخصات اولیه سه نسل حافظه را نشان می‌دهد:

مشخصات DDR6 DDR5 DDR4
سرعت انتقال پایه JEDEC (MT/s) ۱۲٬۸۰۰ ۴٬۸۰۰ ۱٬۶۰۰
پهنای باند پایه هر ماژول (GB/s) ۱۵۳٫۶ ۳۸٫۴ ۱۲٫۸
حداکثر سرعت انتقال JEDEC (MT/s) ۱۴٬۴۰۰ ۹٬۲۰۰ ۳٬۲۰۰
حداکثر پهنای باند پایه هر ماژول (GB/s) ۱۷۲٫۸ ۷۳٫۶ ۲۵٫۶
تعداد کانال‌ها ۴ کانال ۲۴ بیتی ۲ کانال ۳۲ بیتی ۱ کانال ۶۴ بیتی
طول انفجار (Burst Length) نامشخص BL16 BL8
تعداد بانک‌ها ۶۴ ۳۲ ۱۶
ولتاژ کاری اسمی نامشخص ۱٫۲ ولت ۱٫۱ ولت
تعداد پین‌ها نامشخص ۲۸۸ ۲۸۸
طول ماژول ۷۴ میلی‌متر ۱۳۳ میلی‌متر ۱۳۳ میلی‌متر

بر اساس سرعت انتقال پایه، پهنای باند کلی هر ماژول DDR6 به ۱۵۳٫۶ گیگابایت بر ثانیه می‌رسد؛ درحالی‌که این مقدار برای DDR5 تنها ۳۸٫۴ گیگابایت بر ثانیه است. بنابراین، نسل جدید چهار برابر پهنای باند بیشتری ارائه می‌دهد.

اگر ماژول‌های سروری DDR5-9200 با پهنای باند ۷۳٫۶ گیگابایت بر ثانیه را با DDR6-12800 مقایسه کنیم، میزان افزایش پهنای باند کمی بیشتر از دو برابر خواهد بود.

سرعت، ظرفیت و زمان عرضه DDR6

در بخش سرورها، انتظار می‌رود ماژول‌های DDR6 RDIMM کار خود را با سرعت DDR6-12800 آغاز کنند؛ درحالی‌که سریع‌ترین ماژول‌های DDR5 RDIMM به DDR5-9200 رسیده‌اند. JEDEC پیش‌بینی می‌کند سرعت DDR6 در آینده به ۱۴۴۰۰ مگاترنسفر بر ثانیه و حتی بیشتر افزایش پیدا کند.

البته این ارقام به بازار سرورها و تجهیزات سازمانی مربوط می‌شوند و هنوز مشخص نیست نسخه‌های مخصوص رایانه‌های مصرف‌کننده با چه سرعتی وارد بازار خواهند شد. برای مقایسه، نسل DDR5 هنگام عرضه اولیه با سرعت DDR5-4800 در دسترس قرار گرفت.

حافظه رم DDR6 با وجود کاهش ۴۴ درصدی ابعاد، چهار برابر پهنای باند بیشتری نسبت به DDR5 ارائه می‌دهد؛ نگاهی به مشخصات اولیه | دیجینوی

با وجود کوتاه‌تر شدن ابعاد DDR6، تعداد بانک‌های حافظه در این نسل دو برابر شده است. این تغییر به افزایش سرعت انتقال داده و ظرفیت حافظه کمک خواهد کرد. DDR6 از تراشه‌هایی با ظرفیت ۱۲۸ گیگابیت معادل ۱۶ گیگابایت پشتیبانی می‌کند که جهشی قابل‌توجه محسوب می‌شود و چهار برابر تراکم اولیه ماژول‌های DDR5 را در اختیار تولیدکنندگان قرار می‌دهد.

یکی دیگر از تغییرات مهم، امکان روی‌هم‌چیدن تراشه‌های حافظه است. برخلاف روش فعلی که تراشه‌ها در کنار یکدیگر روی برد مدار چاپی قرار می‌گیرند، DDR6 از فناوری انباشت عمودی تراشه‌ها استفاده می‌کند. در این روش، چندین لایه تراشه از طریق اتصال‌های سیلیکونی عبوری (TSV) روی یکدیگر قرار می‌گیرند.

در حال حاضر، ظرفیت ماژول‌های DDR5 مخصوص کاربران عادی به ۶۴ گیگابایت می‌رسد و نمونه‌های سروری RDIMM نیز ظرفیت ۵۱۲ گیگابایتی دارند. انتظار می‌رود DDR6 ظرفیت ماژول‌های مصرف‌کننده را به ۱۲۸ یا ۲۵۶ گیگابایت افزایش دهد. در بخش سرورها نیز احتمال دارد ظرفیت هر اسلات به یک ترابایت یا حتی بیشتر برسد.

JEDEC هنوز تاریخ رسمی عرضه DDR6 را اعلام نکرده است. بسیاری از کارشناسان سال ۲۰۲۹ را زمان احتمالی ورود این استاندارد به بازار می‌دانند. با این حال، با توجه به پیچیدگی توسعه فناوری‌های جدید حافظه، دستیابی به این زمان‌بندی بدون بروز تأخیر و مشکل فنی چندان قطعی به نظر نمی‌رسد.