ترامپ در بن‌بست عبرت
دیوار بزرگ و پنج راه فرار
کشمکش بزرگ در آمریکا آغاز شده است. آنچه در واشینگتن می‌گذرد تنها اختلاف تاکتیکی نیست؛ نشانه فروپاشی انسجام درونی تیم ترامپ است. رقابتی پنهان برای تسخیر ارکان قدرت شکل گرفته و بخشی از بازیگران تمام توان خود را بر تضعیف رقیب و کنترل سیاست‌های دولت ترامپ متمرکز کرده‌اند. ترامپ درباره پیامدهای حمله نظامی تردید بیشتری پیدا کرده، اما هم‌زمان قادر به تولید گزینه‌ای رضایت‌بخش نیست.
از منظر تحلیل، تنها راه واقعی ترامپ برای خروج از مخمصه، پذیرش شروط ایران و عقب‌نشینی از منطقه است؛ گزینه‌ای که در ذهن او مسدود به نظر می‌رسد. بنابراین به‌زودی با «دیوار بزرگ» روبه‌رو خواهد شد: یا سرش را به دیوار بکوبد و هزینه سنگین بپردازد، یا دنده عقب بگیرد و بپذیرد اشتباه کرده است. احتمالاً درست در لحظه‌ای که دیگران گمان می‌کنند کوتاه آمده، ریسک‌های بزرگ‌تری را آزمون خواهد کرد. ما به نقطه «اجتناب‌ناپذیر شدن گزینه بد» نزدیک می‌شویم.
در لایه تاکتیکی، تحولات نظامی معناداری در جریان است. شدت حملات در جنوب کمی کاهش یافته، زیرا دشمن دریافته قادر به «چمن‌زنی» سیستم جدید پدافندی ایران نیست. ایران در جنوب سیستمی مستقر کرده که در برابر ضربات سوزنی و جراحی مصون است و شناسایی یک‌به‌یک سامانه‌ها در جغرافیای بیش از هزار کیلومتر برای دشمن ممکن نیست. معادله جدید، ناامن‌شدن آسمان جنوب تنگه هرمز برای هواگردهای آمریکایی است؛ دستاوردی استراتژیک و تاریخی.
آمریکا نیرو و تجهیزات قابل‌توجهی به منطقه منتقل کرده است؛ از انتقال گروه آبی‌خاکی حدود ۲۲۰۰ نفری از ژاپن تا پروازهای گسترده و استقرار ناوهای جورج واشینگتن و بوش و رسیدن روزولت در نیمه دوم نوامبر. هدف، آماده‌سازی برای ضربه غافلگیرانه است، اما اشراف کامل داریم و درست در لحظه‌ای که آمریکا گمان کند ما را غافلگیر می‌کند، غافلگیرش خواهیم کرد. وزارت خارجه آمریکا نیز با تعیین جایزه ۲۰ میلیون دلاری برای اطلاعات درباره تأسیسات جدید هسته‌ای ایران نشان داد نسبت به اهداف مورد نظرش مطمئن نیست؛ اقدامی برای دقیق‌ترکردن اهداف، ادعاسازی و عملیات شناختی برای آزمون تاب‌آوری اجتماعی ایران.
در رژیم صهیونیستی، نتانیاهو و تیمش از اقدام علیه ایران سخن می‌گویند. کاتس گفته پروژه آن‌ها در برابر ایران ناتمام است و مأموریت را تمام خواهند کرد. برگزاری مانور مقابله با موشک‌های چندکلاهک نیز نشانه اعتقاد آن‌ها به احتمال عملیاتی‌شدن هر لحظه وضعیت است؛ موشک‌هایی که در جنگ ۴۰ روزه با موفقیت شلیک شدند و سیستم دفاع موشکی رژیم قادر به رهگیری آن‌ها نیست.
در لایه استراتژیک، تیم ترامپ دچار اختلاف است، اما تصمیم نهایی فردی خواهد بود. تیم ونس توانست زمان‌بندی حمله را جابه‌جا کند و برای مذاکره زمان بخرد، اما برتری کامل با جریانی است که کوشنر نماینده آن است. دیپلماسی در بن‌بست است: ایران پیش از تحقق شروط خود وارد مذاکره نمی‌شود و آمریکا می‌خواهد پیش از تحقق شروط، مذاکره را آغاز کند. تصمیم اجماعی کشور روشن است: تا تحقق شروط و راستی‌آزمایی نتایج، مذاکره‌ای نخواهد بود.
پنج گزینه ترامپ:
۱. حمله گسترده به ایران: احتمال آن پایین آمده، اما اگر اسرائیل ضربه بخورد، حمله گسترده خواهد شد و پاسخ ایران گسترده‌تر از تصور دشمن خواهد بود.
۲. حمله محدود به برنامه هسته‌ای و کوه کلنگ: محتمل‌ترین گزینه؛ همراه با ایجاد پنجره خروج قاب‌بندی‌شده تا ترامپ بگوید جنگ را برده و تمام کرده است.
۳. توافق: در جریان است، اما احتمال آن پایین است؛ ایران پیش از تحقق شروط هفت‌گانه وارد مرحله بعدی مذاکرات نمی‌شود.
۴. تداوم محاصره اقتصادی و فشار، با امید بستن به سالگرد ۱۸ دی: گزینه‌ای جدی که با ضربه به کوه کلنگ منافات ندارد.
۵. ترک صحنه نبرد بدون پایان‌بندی: آبرومندانه‌ترین گزینه برای آمریکا، اما بعید است سنت نظامی‌گری، ذهن ترامپ و تیم رادیکال صهیونیستی اطراف او چنین جمع‌بندی را بپذیرند.
به نظر من، ترکیب «حمله محدود به ایران» با «برنامه‌ریزی برای آشوب مسلحانه در سالگرد ۱۸ دی» محتمل‌ترین مسیری است که احتمالاً به سمت آن حرکت می‌کنیم. این را با احتیاط می‌گویم، زیرا هر اتفاق غیرمنتظره دیگری ممکن است رخ دهد. ما با صحنه‌ای سیال، پیچیده و مبهم روبه‌روییم؛ اما یک چیز روشن است: هزینه نقشه‌کشیدن علیه ایران باید بالا برود و این جز با خلق یک عبرت بزرگ ممکن نیست.