جوان آنلاین: عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) در آیین رونمایی از کتاب «ماجرا‌های من و بابام» با تأکید بر اینکه داستان می‌تواند ماده اولیه‌ای برای اندیشیدن باشد گفت: در قرآن کریم نیز قصه‌های متعددی وجود دارد که ظرفیت قابل توجهی برای تأمل و تفکر دارند و به نظرم لازم است درباره این ظرفیت و چگونگی استفاده از آن در تربیت و آموزش بیشتر پژوهش شود.
دکتر علی‌اصغر خندان عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) و پدر نویسنده کتاب «ماجرا‌های من و بابام» درباره چگونگی شکل‌گیری این اثر گفت: این کار از ابتدا با هدف کتاب‌خوانی و فعالیت مشترک پدر و پسر آغاز شد. یکی از انگیزه‌های اصلی من، ایجاد ارتباطی صمیمانه‌تر با فرزندم بود؛ چراکه معتقدم برای تربیت کودک، ابتدا باید بتوان با او ارتباط برقرار کرد و دوست او بود.
این عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق (ع) درباره شیوه نگارش کتاب نیز گفت: بخش قابل توجهی از خاطرات در زمانی که فرزندم هنوز به مدرسه نرفته بود، به‌صورت شفاهی و با تایپ صوتی روایت می‌شد. پس از آن، با همکاری یکدیگر متن‌ها را بازبینی و ویرایش می‌کردیم. در این فرایند، کودک راوی تجربه‌های خودش بود و من نیز در کنار او به تکمیل و تنظیم روایت کمک می‌کردم.
او ادامه داد: برخی از فعالان حوزه ادبیات کودک پس از آشنایی با این شیوه، آن را تجربه‌ای تازه دانستند؛ زیرا در این شکل از روایت، کودک هم مخاطب اثر است و هم راوی تجربه‌های شخصی خود. این ویژگی می‌تواند زمینه‌ای برای شکل‌گیری گونه‌ای متفاوت از روایت در ادبیات کودک باشد.
دکتر خندان با اشاره به استفاده از داستان‌ها و انیمیشن‌ها در این فرایند گفت: برای نمونه، بخشی از انیمیشن «پهلوانان» را انتخاب می‌کردیم، آن را با هم می‌دیدیم و سپس درباره اتفاقات و شخصیت‌های آن گفت‌و‌گو می‌کردیم. بعد از تماشا، فرزندم داستان را با زبان خودش بازگو می‌کرد. در این تمرین‌ها گاهی مشخص می‌شد که کودک مفهوم را به‌درستی درک کرده، اما واژه مناسب برای بیان آن را نمی‌شناسد و به همین دلیل از عبارت دیگری استفاده می‌کند. همین موضوع می‌تواند فرصتی برای شناخت بهتر توانایی‌های زبانی و فکری او باشد.
او با تأکید بر اینکه هدف اصلی این کتاب آموزش مستقیم مسائل اخلاقی و معنوی نبوده است، گفت: در این اثر تلاش نکردیم به فرزندم بگوییم چه چیزی را بیان کند یا نکند. خاطرات مربوط به مسجد، سفر مشهد، زیارت و دیگر تجربه‌های زندگی او به‌صورت طبیعی در روایت‌ها آمده‌اند. هدف اصلی ما تمرین روایت‌گری و تقویت مهارت‌های ذهنی بود و نه جهت‌دهی مستقیم به محتوای خاطرات.
این نویسنده و پژوهشگر با اشاره به ظرفیت قصه در پرورش تفکر اظهار کرد: داستان می‌تواند ماده اولیه‌ای برای اندیشیدن باشد. در قرآن کریم نیز قصه‌های متعددی وجود دارد که ظرفیت قابل توجهی برای تأمل و تفکر دارند و به نظرم لازم است درباره این ظرفیت و چگونگی استفاده از آن در تربیت و آموزش بیشتر پژوهش شود.
خندان با اشاره به روایتی از امیرالمؤمنین (ع) درباره اهمیت اندیشیدن در آموخته‌ها بیان کرد: در این روایت بر این نکته تأکید شده است که انسان با تفکر درباره آنچه می‌آموزد، دانش خود را تقویت می‌کند و به نکاتی دست می‌یابد که پیش‌تر برایش روشن نبوده است. این موضوع در شرایط امروز و با توجه به چالش‌هایی که هوش مصنوعی پیش روی نظام آموزشی و دانشگاه‌ها قرار داده، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در ادامه، محمدامین خندان، نویسنده کتاب «ماجرا‌های من و بابام»، نیز در این مراسم با اشاره به شکل‌گیری ایده اولیه کتاب گفت: پیش از ورود به کلاس اول، کتاب تصویری سه‌جلدی خارجی در اختیار داشتم که در آن، تصاویر بدون متن و با شماره‌گذاری کنار هم قرار گرفته بودند و مخاطب باید با توجه به تصاویر، داستان را حدس می‌زد. نسخه فارسی آن نیز بخش‌های کوتاهی از داستان را در کنار تصاویر داشت. او ادامه داد: در یکی از سفر‌ها که از مشهد برمی‌گشتیم، به پدرم پیشنهاد دادم خاطرات خودم را از سفر مشهد، کربلا و اتفاقاتی که در خانه برایم رخ داده است، بنویسیم و آنها را به کتاب تبدیل کنیم. پدرم هم در انتخاب کلمات و جمله‌بندی به من کمک کرد.
|