ایلام- ایرنا- داده‌های پژوهشی در ایلام نشان داد میزان اختلال عملکرد جنسی زنان مورد مطالعه پس از اجرای برنامه‌های آموزشی از حدود ۴۷ درصد به ۱۱ درصد کاهش یافته است و این نتیجه بر نقش آموزش آگاهانه در ارتقای سلامت جنسی زنان و ضرورت دسترسی به خدمات مشاوره‌ای و آموزشی در مراکز جامع سلامت تأکید دارد.
به گزارش ایرنا، مقوله سلامت جنسی با کیفیت زندگی و روابط زناشویی پیوند دارد، اما صحبت در باره مشکلات این حوزه برای بسیاری از زنان آسان نیست و در این میان کمبود آگاهی و ناآشنایی با مسیر دریافت خدمات تخصصی، افراد را به سمت اطلاعات غیرعلمی در فضای مجازی سوق می‌دهد.
مجری طرح پژوهشی بررسی تاثیر آموزش سلامت جنسی بر عملکرد زنان روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد که از دیدگاه سازمان بهداشت جهانی (WHO) سلامت جنسی تنها به معنای نبود بیماری یا اختلال نیست، بلکه به بهزیستی جسمی، روانی و اجتماعی افراد مربوط می‌شود و احترام به حقوق افراد، حفظ حریم خصوصی و برخورداری از تجربه‌ای ایمن و رضایت‌بخش را نیز در بر می‌گیرد.
نازنین رضایی گفت: با وجود اهمیت این موضوع در سلامت باروری زنان به نظر می‌رسد عملکرد جنسی و نقش آموزش در بهبود آن کمتر در خدمات بهداشتی مورد توجه قرار گرفته است و همین مساله انگیزه انجام این پژوهش شد.
رضایی ادامه داد: در این مطالعه، زنانی که به مراکز جامع سلامت شهر ایلام مراجعه می‌کردند مورد بررسی قرار گرفتند و برای گروه مداخله کلاس‌های آموزشی برگزار شد.
او افزود: کتابچه‌ای نیز در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت تا مطالب آن را در خانه همراه با همسران خود مطالعه کنند.
رضایی توضیح داد: رضایت جنسی، کیفیت روابط زناشویی و عوامل روان‌شناختی موثر بر رابطه از موضوع‌های مطرح شده در این جلسه‌ها بود و عملکرد جنسی شرکت کنندگان نیز پیش و پس از آموزش با استفاده از پرسش‌نامه استاندارد ارزیابی شد.
مجری این طرح پژوهشی افزود: میزان اختلال عملکرد جنسی در زنان مورد مطالعه پیش از مداخله حدود ۴۷ درصد بود که پس از اجرای برنامه به ۱۱ درصد رسید.
پرسیدن چند پرسش کافی نیست
رضایی گفت: در سامانه‌های مربوط به سلامت خانواده، پرسش‌های محدودی درباره مشکلات جنسی مطرح می‌شود، اما برای شناسایی این مسائل تنها پرسیدن چند سوال کافی نیست و باید شرایطی فراهم شود که فرد بدون نگرانی از حضور دیگران پاسخ دهد.
وی افزود: گاهی یکی از اعضای خانواده یا همراه بیمار هنگام طرح این پرسش‌ها حضور دارد و ممکن است مانع صحبت آزادانه مراجعه کننده درباره مسائل شخصی شود.
رضایی تاکید کرد: هنگام مراجعه زنان برای دریافت خدمات سلامت باروری باید امکان بررسی وضعیت سلامت جنسی با رعایت محرمانگی فراهم باشد تا در صورت نیاز، راهنمایی لازم ارائه یا فرد به متخصص ارجاع داده شود.
مجری پژوهش بیان کرد: کارکنان مراکز بهداشتی نیز به آموزش کافی نیاز دارند تا بتوانند در محدوده وظایف خود راهنمایی‌های نخستین ارائه کنند و در موارد تخصصی مسیر دریافت خدمات مناسب را به مراجعان نشان دهند.
کمبود آگاهی درباره مسیر درمان
وی اظهار کرد: بسیاری از افراد نمی‌دانند برای طرح مشکلات جنسی باید به چه متخصصی مراجعه کنند و ممکن است به اطلاعات غیرعلمی فضای مجازی روی بیاورند.
رضایی افزود: برخی ارائه دهندگان خدمات سلامت نیز در دوران تحصیل آموزش محدودی درباره مسائل جنسی دریافت کرده‌اند، بنابراین آشنایی با این موضوع‌ها برای شناخت نیازهای افراد، ارائه راهنمایی مناسب و ارجاع به موقع آنان ضروری است.
وی ادامه داد: گنجاندن آموزش‌های لازم در برنامه کاری مراکز جامع سلامت و دسترسی زنان به اطلاعات معتبر مشاوره تخصصی را آسان‌تر می‌کند.
نگرش‌های منفی، احساس شرم را تقویت می‌کند
رضایی گفت: مسائل جنسی از فرهنگ، باورها و شرایط اجتماعی تاثیر می‌پذیرد و گاهی نگرش‌های منفی، احساس شرم یا گناه را در افراد تقویت و بیان نیازها و احساسات را در رابطه زناشویی دشوارتر می‌کند.
وی افزود: در نشست های آموزشی، برخی باورهای نادرست درباره روابط زناشویی بررسی شد تا شرکت‌کنندگان شناخت بهتری از رضایت جنسی و عوامل موثر بر کیفیت رابطه پیدا کنند.
مجری طرح پژوهشی بیان کرد: در کنار عملکرد جنسی، نگرش‌ها و باورهای شرکت کنندگان نیز ارزیابی شد، این موضوع بر ضرورت توجه به ابعاد روان‌شناختی و فرهنگی در برنامه‌های آموزشی تاکید دارد.
لزوم گنجاندن خدمات سلامت جنسی در مراکز جامع سلامت
رضایی گفت: برای گسترش خدمات سلامت جنسی تنها به اجرای برنامه‌های جداگانه و پرهزینه نیاز نیست و می‌توان با حمایت سازمان‌های مرتبط، آموزش و ارزیابی را در خدمات معمول مراکز جامع سلامت و برنامه‌های سلامت باروری گنجاند.
وی افزود: با اجرای این رویکرد، زنان هنگام مراجعه برای دریافت خدمات بهداشتی می‌توانند راهنمایی‌های نخستین را دریافت کنند و در صورت نیاز به مراکز تخصصی ارجاع داده شوند.
رضایی ادامه داد: توجه به سلامت جنسی می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی، ارتقای سلامت روان و افزایش رضایت زناشویی کمک کند.
سلامت جنسی از ابعاد سلامت عمومی و باروری است و آگاهی، رعایت حریم خصوصی و دسترسی به خدمات تخصصی در شناسایی و پیگیری مشکلات این حوزه نقش دارد.