دانشگاه کمبریج با هوش مصنوعی واکسنی علیه سویههای مختلف آنفلوانزای پرندگان ساخت که حتی گونههای ناشناخته را پوشش میدهد.
پژوهشگران دانشگاه کمبریج با بهرهگیری از هوش مصنوعی موفق به طراحی واکسنی شدهاند که قادر است در برابر طیف وسیعی از سویههای آنفلوانزای پرندگان ایمنی ایجاد کند. این واکسن برخلاف نمونههای رایج که معمولاً تنها یک سویه مشخص را هدف قرار میدهند، برای مقابله با گونههای مختلف ویروس، از جمله سویههایی که هنوز ظهور نکردهاند، توسعه یافته است.
این محصول به نسل جدیدی از واکسنها تعلق دارد که بهجای تمرکز بر یک سویه ویروسی، چندین سویه از یک ویروس را پوشش میدهند. هدف اصلی از توسعه چنین فناوریهایی، افزایش آمادگی در برابر بحرانهای بهداشتی آینده و تهدیدهای ویروسی ناشناخته است.

آنفلوانزای پرندگان مانند ویروس کرونا و بسیاری از عوامل بیماریزای نوظهور، از نوع ویروسهای RNA محسوب میشود. این دسته از ویروسها میتوانند بهسرعت جهش یابند و سویههای جدیدی ایجاد کنند که قابلیت انتقال از حیوانات به انسان را دارند. برخی از این تغییرات نیز ممکن است به ویروس کمک کنند تا از پاسخ ایمنی بدن و محافظت واکسنهای موجود فرار کند. در حال حاضر، برنامههای آمادگی برای همهگیری عمدتاً بر ذخیره واکسنهایی متکی هستند که هرکدام سویههای مشخص و از پیش شناساییشده را هدف قرار میدهند.

برای طراحی واکسن جدید، دانشمندان دادههای توالی ژنتیکی ویروسهای آنفلوانزای پرندگان را از برنامههای نظارتی سراسر جهان گردآوری کردند. این دادهها شامل نمونههای بهدستآمده از حیات وحش، دامها و انسانهای مبتلا بود. سپس با استفاده از الگوریتمهای محاسباتی و تکاملی، پنج آنتیژن مصنوعی بهینهشده با هوش مصنوعی طراحی کردند. این آنتیژنها نماینده تنوع ژنتیکی ویروسهای آنفلوانزای پرندگان در سراسر جهان هستند و به جلوگیری از فرار ویروس از پاسخ ایمنی کمک میکنند.
آنتیژن ماده فعالی در واکسن است که سیستم ایمنی بدن را تحریک میکند تا پاسخی محافظتی ایجاد نماید. این فرایند به بدن کمک میکند در مواجهههای بعدی با عامل بیماریزایی که همان آنتیژن را دارد، با عفونت مقابله کند.

پژوهشگران واکسن جدید را روی موشها و راسوها آزمایش کردند. نتایج نشان داد این واکسن از تمام حیوانات آزمایششده در برابر چندین سویه ژنتیکی متفاوت ویروس آنفلوانزای پرندگان محافظت کرده است. تمام این سویهها پیشتر باعث ابتلای انسان شدهاند و تهدیدهای بالقوهای برای ایجاد همهگیری محسوب میشوند. در مقابل، هنگامی که حیوانات با واکسن موجود سازمان جهانی بهداشت ایمنسازی شدند و در معرض همین ویروسها قرار گرفتند، تنها نیمی از آنها زنده ماندند.
گام بعدی پژوهشگران، آزمایش واکسن جدید آنفلوانزای پرندگان در کارآزماییهای بالینی انسانی است تا در صورت شیوع بیماری، امکان استفاده از آن فراهم شود. آنها همچنین قصد دارند این چارچوب طراحی واکسن را به واکسنهای آنفلوانزای فصلی و دیگر ویروسهای RNA با قابلیت تکامل سریع گسترش دهند.
