از آنجا تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانههای آمریکایی، شکست راهبردی به متجاوزان تحمیل شده است.
به گزارش مشرق، از آغاز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران، نهتنها اهداف اعلامی این عملیات محقق نشد، بلکه به اذعان مقامات غربی و رسانه های آمریکایی، بنبست راهبردی و شکستهای میدانی و سیاسی بر متجاوزان تحمیل شد. این جنگ که با حملات گسترده و کشتار غیرنظامیان از جمله دانشآموزان بیگناه آغاز شد، بهسرعت ابعاد انسانی، امنیتی و اقتصادی گستردهای پیدا کرد و واکنشهای متفاوتی را در رسانههای بینالمللی برانگیخت.
رسانههای جهان هر یک با رویکردهای خاص خود، تلاش کردهاند روایت این جنگ را شکل دهند؛ بررسی این بازتابها میتواند تصویری روشنتر از وضعیت واقعی جنگ و چشمانداز آن ارائه دهد.
رسانه های انگلیسی
سیانبیسی در گزارشی نوشت ایران همزمان با رسیدن سومین ناو هواپیمابر آمریکا به خلیج فارس، تهدیدهای خود علیه نیروهای آمریکایی و کشتیرانی تجاری را تشدید کرده و بیم از تشدید دوباره درگیری نهماهه را بالا برده است. به نوشته این رسانه، نیروی دریایی سپاه پاسداران به شرکتهای کشتیرانی درباره استفاده از مسیر جنوبی تحت حمایت آمریکا در تنگه هرمز هشدار داد و آن را کاملاً بسته و «میدان مین آتش» خواند. سرتیپ محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش ایران، گفت تنگه هرمز تا زمانی که «دشمن شروط ایران را نپذیرد» باز نخواهد شد. در همین حال، سازمان تجارت دریایی بریتانیا از اصابت یک پرتابه ناشناس به یک نفتکش در هرمز و آتشسوزی آن خبر داد و نیروی دریایی ایران گفت چهار نفتکش در ۲۴ ساعت گذشته با مین برخورد کرده و آتش گرفتهاند. ناو تئودور روزولت روز یکشنبه به ناوگان آمریکا در منطقه پیوست.
ایران همچنین از حمله به رادار پدافندی آمریکا در پایگاه رفاع بحرین خبر داد. ایان بریمر از گروه اوراسیا گفت واشنگتن ممکن است توان مقاومت رهبری ایران را «اشتباه خوانده باشد» و تهران در سال آینده اختلال در هرمز را تشدید میکند. قیمت برنت و وست تگزاس در معاملات آسیایی روز سهشنبه ۰.۷ درصد کاهش یافت و بهترتیب به ۹۱.۸ و ۸۵.۱ دلار رسید.
ایندیپندنت در گزارشی نوشت سرگرد استیون رامزبوتوم، افسر ارتش آمریکا که در حمله ایران به بندر شعیبه کویت در دومین روز جنگ جان سالم به در برد، پنتاگون را به دلیل ناتوانی در حفاظت از نیروها و «شکست تاکتیکی» محکوم کرد. او در برنامه ۶۰ دقیقه شبکه سیبیاس گفت استحکامات پایگاه برای مقابله با حملات پهپادی ساخته نشده بود و تنها برای جلوگیری از خودروهای بمبگذاریشده طراحی شده بود. رامزبوتوم گفت نگرانیهای امنیتی خود را با فرمانده واحد، سرتیپ کلینت بارنز، و سرلشکر جان هینسون، مسئول لجستیک فرماندهی مرکزی، مطرح کرده بود، اما به او گفته شد «لازم نیست نگران حفاظت باشیم».
او افزود پایگاه پیش از حمله در نقشه اهداف احتمالی ایران در اطلاعات آمریکا با علامت ضربدر مشخص شده بود. در این حمله شش نظامی آمریکایی کشته شدند. رامزبوتوم همچنین گفت سامانه مقابله با پهپاد که وعده داده شده بود هرگز نرسید و پایگاه «هیچ پزشک، هیچ ایستگاه کمکهای اولیه ثابت و تنها یک آمبولانس» داشت. او شکایتی به کمیتههای نیروهای مسلح مجلس نمایندگان و سنا ارائه کرده است. ریچارد بلومنتال، سناتور دموکرات، گفت شکایت را بررسی کرده و از پیت هگست، وزیر دفاع، خواسته درباره حمله شفافسازی کند. جو آمور، همسر گروهبان نیکول آمور که در همان حمله کشته شد، گفت مسئولیت بر عهده فرماندهی است. در این برنامه همچنین اعلام شد ایران از آغاز جنگ دستکم به ۳۱ پایگاه نظامی و دیپلماتیک آمریکا در هشت کشور خاورمیانه حمله کرده است. هگست پیشتر تلاش برای استیضاح خود را «نمایشی» خواند و از عملکردش دفاع کرد.
د کانورسیشن در تحلیلی به قلم جنیفر مورگان نوشت نشست اقلیمی ۲۰۲۶ سازمان ملل در آنتالیای ترکیه بر تأثیر واقعی بر جهان متمرکز است و رهبران کشورها از یک سو با طوفانها و گرمای تشدیدشده ناشی از تغییر اقلیم و از سوی دیگر با یکی از بدترین بحرانهای انرژی تاریخ روبهرو هستند؛ گزارش سازمان ملل نشان میدهد گرمایش جهانی از ۱٫۵ درجه سلسیوس فراتر میرود که کشورها یک دهه پیش توافق کردند از آن پرهیز کنند. به نوشته نویسنده، درگیری خاورمیانه نوسان بهای نفت و گاز و عرضه را تشدید کرده و با جهش بهای انرژی و غذا و تضعیف امنیت انرژی، اقتصادها را به لبه پرتگاه برده است؛ کشورهایی که به سوخت فسیلی وارداتی وابستهاند بیشترین آسیب را دیدهاند و آنهایی که بر انرژی تجدیدپذیر تکیه کردهاند بهتر از بحران عبور میکنند.
بر پایه گزارش، در پاکستان گسترش سریع انرژی خورشیدی در شش سال گذشته کمک کرد پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در فوریه ۲۰۲۶، بیش از ۱۲ میلیارد دلار واردات سوخت فسیلی صرفهجویی شود و یک پیشبینی میگوید خورشیدی تا پایان سال بیش از شش میلیارد دلار دیگر صرفهجویی میکند؛ اسپانیا نیز که کمتر از گاز طبیعی و بیشتر از خورشیدی برای برق استفاده میکند، بهای برق را پایینتر نگه داشت و از بدترین جهشهای گاز محور مانند ایتالیا دور ماند. به نوشته نویسنده، در مذاکرات رسمی و نشستهای برنامه جهانی اقدام اقلیمی، کشورها راههای شتاب دادن به انرژی پاک و تأمین منابع برای کشورهای فقیرتر را بررسی میکنند.
بر پایه تحلیل، رؤسای مشترک کوپ۳۱ از ترکیه و استرالیا هدف جهانی رساندن سهم برق به ۳۵ درصد کل مصرف انرژی تا ۲۰۳۵ را پیشنهاد کردهاند که به گفته آژانس بینالمللی انرژی میتواند سالانه ۴۰۰ میلیارد دلار برای کشورهای واردکننده سوخت فسیلی صرفهجویی کند؛ با این حال منبع برق مهم است و آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر میگوید دستکم ۷۸ درصد برق جهان باید از منابع تجدیدپذیر باشد تا گرمایش زیر ۱٫۵ درجه بماند.
به نوشته نویسنده، هزینههای بالای مالی و زیستمحیطی سوخت فسیلی سیاست جهانی را دگرگون کرده و رأیدهندگان در ماههای گذشته رهبران حامی انرژی پاک و مقرونبهصرفه را برگزیدند؛ از جمله پیروزی دوباره لوییز ایناسیو لولا داسیلوا در برزیل و بزرگترین پیروزی دموکراتها در کنگره آمریکا در بیش از سه دهه. بر پایه گزارش، لولا در نخستین سفر خارجی پس از دوره چهارم خود از رؤسای کوپ۳۱ خواست کار برزیل در کوپ۳۰ برای گذار از سوخت فسیلی را ادامه دهند و اعلام کرد برزیل میزبان نشستی آینده درباره گذار از سوخت فسیلی خواهد بود؛ برزیل در آنتالیا به قدرتی اقلیمی تبدیل شده است.
به نوشته این تحلیل، گاوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، و هیئتی از ۱۸ عضو مجلس نمایندگان آمریکا نیز به کوپ۳۱ آمدند تا حضور رهبری آمریکا در سیاست اقلیمی آینده را نشان دهند، زیرا ترامپ آمریکا را از کنوانسیون چارچوب سازمان ملل درباره تغییر اقلیم، توافق پاریس و دهها سازمان و معاهده بینالمللی خارج کرده و آمریکا هیئت رسمی نفرستاده است. جان کری، فرستاده پیشین اقلیم آمریکا، در آنتالیا گفت «آمریکاییها به انرژی پاک و مقرونبهصرفه رأی دادند و به حکمرانی پاک نیز رأی دادند». نویسنده در پایان مینویسد برای موفقیت کوپ۳۱، فرایند دیپلماتیک باید نشان دهد میتواند به اقتصاد واقعی برسد و توافق نهایی باید شتابدهنده برقرسانی زیرساختها و گذار از سوخت فسیلی برای حفاظت از امنیت جهانی، ثبات اقتصادی و شهروندان باشد.
رسانه های عربی
الجزیره در مقاله ای نوشت: مشارکت عربهای فلسطینی در انتخابات اخیر کنست به حدود ۷۷ درصد رسید؛ درحالیکه این رقم در انتخابات ۲۰۲۲ حدود ۵۳ درصد بود. همچنین دو فهرست عربی با کسب مجموع ۱۹ کرسی، بالاترین میزان نمایندگی عربها در تاریخ کنست را به دست آوردند.
به اعتقاد نویسنده، مهمترین عامل این افزایش مشارکت، مخالفت با نژادپرستی، افزایش خشونت و قتل در شهرهای عربنشین و دفاع از حقوق روزمره، بودجهها و مقابله با تخریب خانهها بود. هشدارهای نتانیاهو درباره افزایش رأیدهندگان عرب نیز به بسیج بیشتر آنان کمک کرد.
بااینحال، مسئله فلسطین و غزه همچنان در اولویت سیاسی بسیاری از رأیدهندگان و احزاب عربی قرار داشت. تجربههای گذشته نشان میدهد که مشارکت سیاسی عربها گاهی با هدف کنار زدن نتانیاهو و تأثیرگذاری بر دولت انجام شده، بدون آنکه لزوماً به معنای تأیید سیاستهای ضد فلسطینی باشد.
نویسنده در پایان تأکید میکند چالش اصلی احزاب عربی، تبدیل قدرت انتخاباتی به تضمین حقوق شهروندی، بدون مشروعیتبخشی به دولتی مخالف تشکیل کشور فلسطین است.
رأی الیوم در مقاله ای نوشت: پس از بیش از هشت ماه جنگ با ایران، دولت ترامپ به دلیل افزایش هزینههای نظامی، فشارهای سیاسی داخلی و پیامدهای اقتصادی بحران هرمز، ناگزیر به سمت مذاکره حرکت کرده است. ایران با استفاده از موقعیت راهبردی تنگه هرمز، آن را به اهرم فشاری جهانی تبدیل کرده و بازگشایی آن را به توقف جنگ در همه جبههها، لغو تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و پایان محاصره دریایی مشروط کرده است.
در آمریکا نیز شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای، مخالفت ۷۱ درصد مردم با ادامه جنگ و افزایش تورم، فشار بر ترامپ را تشدید کرده است. افزایش قیمت انرژی و احتمال بالا رفتن نرخ بهره نیز نگرانی از رکود تورمی را افزایش داده است. همزمان، قطر، پاکستان، چین و کشورهای منطقه خواهان کاهش تنش هستند.
در مجموع، نویسنده معتقد است هزینه ادامه جنگ برای واشنگتن از توان تحمل آن فراتر رفته و توافق با تهران به ضرورتی راهبردی تبدیل شده است.
المیادین در مقاله ای نوشت: ترامپ با وجود مواضع علنی مبنی بر بینیازی از توافق با ایران، در شرایط دشوار سیاسی، نظامی و اقتصادی قرار گرفته است. شکست سنگین جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و از دست دادن اکثریت کنگره، امکان ازسرگیری جنگ را برای او دشوار کرده است.
از سوی دیگر، محاصره دریایی ایران و تلاش برای کنترل تنگه هرمز، هزینههای نظامی و لجستیکی فزایندهای به آمریکا تحمیل میکند، بیآنکه موفقیت آن در وادار کردن تهران به عقبنشینی تضمین شده باشد. پیروزی دموکراتها نیز نظارت بر هزینههای نظامی دولت را تشدید خواهد کرد.
با وجود افزایش نسبی صادرات نفت کشورهای خلیج فارس، تداوم تهدیدهای امنیتی، خطر مینهای دریایی و احتمال حمله به کشتیها مانع بازگشت ثبات به بازار انرژی و کاهش هزینههای حملونقل و بیمه شده است. بنابراین، ادامه جنگ و محاصره راهحل پایداری نیست و توافق سیاسی تنها مسیر واقعبینانه برای پایان دادن به بحران است. ایران نیز با حفظ توان موشکی و بازدارندگی خود، قصد ندارد بدون تضمینهای مطمئن از مواضعش عقبنشینی کند.
رسانه های چین و روسیه
خبرگزاری شینهوا گزارش داد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز سهشنبه ۱۷ نوامبر از حمله پهپادی به سامانه راداری متعلق به ارتش آمریکا در پایگاه هوایی شیخ عیسی در جنوب بحرین خبر داده است. سپاه اعلام کرد این عملیات در واکنش به نقض مکرر حریم هوایی ایران توسط پهپادهای آمریکایی انجام شده است. در بیانیه سپاه آمده است استفاده از پایگاهها و تأسیسات نظامی منطقه برای اقدامات خصمانه علیه ایران بدون پاسخ نخواهد ماند و ارتش آمریکا مسئول پیامدهای چنین اقداماتی خواهد بود.
در مقابل، فرماندهی کل نیروی دفاعی بحرین مدعی شد که سامانههای پدافند هوایی این کشور چند حمله پهپادی ایران را رهگیری و خنثی کردهاند.
وبسایت شبکه راشاتودی روسیه در گزارشی با عنوان «نقشه اسرائیل علیه ایران شکست خورد» به نقل از کسنیا اودوکیمووا، نویسنده وبسایت پراودا، از تشدید اختلافات میان بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی و دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بر سر نحوه مواجهه با ایران خبر داد. این گزارش به نقل از وبسایت واینت نوشت دو طرف در تماس تلفنی درباره احتمال ازسرگیری درگیری نظامی با ایران گفتوگویی پرتنش داشتهاند؛ هرچند دفتر نتانیاهو این خبر را تکذیب کرده است.
راشاتودی به نقل از پیتر کولچین، کارشناس نظامی و تحلیلگر سیاسی، نوشت طرح اسرائیل برای اجرای عملیاتی سریع علیه ایران شکست خورده و تلآویو اکنون برای ورود دوباره واشنگتن به رویارویی با تهران تلاش میکند. به گفته این تحلیلگر، حمایت آمریکا برای اسرائیل حیاتی است، اما کاخ سفید تمایلی به تأیید همه ابتکارات نتانیاهو ندارد.
این گزارش میافزاید بنبست نظامی، نتانیاهو را به سمت راهکارهای سیاسی و جلب حمایت بیشتر در ساختار سیاسی آمریکا سوق داده است. بر همین اساس، تلآویو تماسهای خود را با نمایندگان حزب دموکرات افزایش داده است.
