بنابر گفته مسئولان، امسال برنامه‌ریزی برای انجام ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی انجام شده است. این ظرفیت از ظرفیت کل نیروگاه‌های حرارتی نیز بیشتر است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - تعمیرات به‌موقع و برنامه‌ریزی‌شده نیروگاه‌های حرارتی یکی از مهم‌ترین الزامات پایداری شبکه برق کشور و تأمین برق مطمئن در روزهای اوج مصرف به شمار می‌رود؛ چراکه آماده‌به‌کاری واحدهای نیروگاهی، علاوه بر افزایش قابلیت اطمینان تولید برق، از بروز خروج‌های اضطراری و کاهش توان تولید در زمان اوج بار جلوگیری می‌کند. در همین راستا، وزارت نیرو هر سال برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی را با در نظر گرفتن شرایط شبکه، میزان مصرف برق و وضعیت تأمین سوخت تدوین و اجرا می‌کند.
بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی معمولاً از اواخر شهریور یا اوایل مهرماه آغاز می‌شود و تا اواسط یا اواخر اردیبهشت سال بعد ادامه دارد. این بازه زمانی با هدف آماده‌سازی حداکثری نیروگاه‌ها پیش از شروع فصل گرم سال در نظر گرفته شده است؛ چراکه از اواخر اردیبهشت تا اواخر شهریور، به دلیل افزایش مصرف برق و ضرورت حضور حداکثری واحدهای نیروگاهی در مدار، امکان انجام بخش عمده تعمیرات وجود ندارد.
در همین زمینه، محمدجواد فروغی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی وزارت نیرو، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرده بود: هر سال برای تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی برنامه‌ریزی انجام می‌شود. این برنامه‌ریزی به صورتی است که با توجه به اینکه از اواخر اردیبهشت تا اواخر شهریور امکان انجام تعمیرات نداریم و نیروگاه‌ها باید در این بازه زمانی در حداکثر آمادگی در مدار باشند، از اواخر شهریور یا اوایل مهر، هر زمانی که شبکه برق اجازه دهد، تا اواسط یا اواخر اردیبهشت، تعمیرات نیروگاه‌ها انجام شود تا برای سال آینده آماده باشند.
وی افزود: امسال نیز این برنامه‌ریزی از مدت‌ها پیش انجام شده و برنامه نهایی تقریباً در اوایل شهریور به نیروگاه‌ها ابلاغ شده است و نیروگاه‌ها از برنامه زمان‌بندی تعمیرات خود مطلع شده‌اند تا برنامه‌ریزی لازم را انجام دهند.
فروغی ادامه داد: امسال برنامه‌ریزی برای انجام ۱۱۵ هزار مگاوات تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی انجام شده است. این ظرفیت از ظرفیت کل نیروگاه‌های حرارتی نیز بیشتر است؛ چراکه معمولاً نیروگاه‌های حرارتی در طول سال بیش از یک بار تعمیرات انجام می‌دهند.
یکی از موضوعات مهم در برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی امسال، شرایط تأمین سوخت در ماه‌های سرد سال است. محدودیت‌های تأمین گاز، ضرورت ذخیره‌سازی حداکثری سوخت مایع و آسیب‌های واردشده به بخشی از تأسیسات حوزه وزارت نفت در بخش‌های گاز و پالایش و پخش، از جمله عواملی هستند که بر زمان‌بندی تعمیرات نیروگاه‌ها تأثیر می‌گذارند.
مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بهره‌برداری تولید شرکت مادر تخصصی تولید نیروی برق حرارتی وزارت نیرو در این باره اظهار کرد: حتماً با توجه به شرایط خاصی که امسال در زمستان داریم و با توجه به آسیب‌هایی که در بخشی از تأسیسات مربوط به حوزه وزارت نفت، چه در بخش گاز و چه در بخش پالایش و پخش داشتیم، یک‌سری محدودیت‌ها در سال‌های قبل در حوزه تأمین سوخت داشتیم که امسال با توجه به این آسیب‌ها، محدودیت‌ها تشدید شده است؛ قطعاً ما در بحث تعمیرات نیروگاه‌ها باید این ملاحظات را داشته باشیم.
وی تصریح کرد: با هماهنگی‌هایی که با وزارت نفت داریم و با همکاران وزارت نفت، هماهنگی لازم انجام می‌شود که این تعمیرات به گونه‌ای انجام شود که ملاحظات سوخت و محدودیت‌های سوخت در آن لحاظ شود.
فروغی با اشاره به تلاش برای کاهش حجم تعمیرات در دوره محدودیت سوخت گفت: ما سعی می‌کنیم کمترین حجم تعمیرات را در دوره محدودیت سوخت، یعنی ماه‌های سرد سال، لحاظ کنیم؛ بنابراین همه این ملاحظات باید در بحث تعمیرات نیروگاه‌ها دیده شود تا ان‌شاءالله هم نیروگاه‌ها بتوانند توان تأمین برق شبکه را در زمستان و هم در تابستان سال آینده داشته باشند.
بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده، تاکنون حدود ۲۳ درصد از کل برنامه تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی آغاز شده و حدود ۱۳ درصد از کل برنامه نیز به پایان رسیده است.
در بخش تعمیرات اساسی نیز مجموعاً ۱۷ هزار مگاوات برنامه تعمیرات اساسی برای نیروگاه‌های حرارتی کشور تدوین شده که تاکنون حدود ۲۷ درصد از این برنامه آغاز شده است. تلاش وزارت نیرو بر آن است که باقی‌مانده برنامه‌های تعمیراتی نیز در موعد مقرر اجرا و تکمیل شود.
البته زمان‌بندی خروج واحدهای نیروگاهی برای انجام تعمیرات، صرفاً تابع تقویم نیست و باید با الزامات تأمین پایدار برق و شرایط شبکه هماهنگ شود. به همین دلیل، در شرایط خاص امسال، محدودیت تأمین سوخت، ناترازی گاز، ضرورت ذخیره‌سازی حداکثری سوخت مایع و آسیب‌های ناشی از جنگ، از جمله ملاحظات مؤثر بر برنامه‌ریزی و اجرای تعمیرات نیروگاه‌ها به شمار می‌روند.
تعمیرات نیروگاهی؛ سرمایه‌گذاری برای پایداری برق
از نگاه کارشناسی، تعمیرات نیروگاهی صرفاً یک اقدام فنی و دوره‌ای نیست، بلکه یکی از ابزارهای اصلی مدیریت ریسک در صنعت برق محسوب می‌شود. انجام به‌موقع تعمیرات پیشگیرانه و اساسی، ضمن افزایش راندمان و قابلیت اطمینان تجهیزات، احتمال بروز خرابی‌های ناگهانی و خروج اضطراری واحدها را کاهش می‌دهد و به حفظ ظرفیت تولید برق در زمان اوج مصرف کمک می‌کند.
در مقابل، به تعویق افتادن تعمیرات ضروری می‌تواند احتمال بروز نقص فنی، کاهش آمادگی تولید و افزایش هزینه‌های بهره‌برداری را به دنبال داشته باشد. از این رو، اجرای دقیق برنامه تعمیرات و هماهنگی میان وزارت نیرو و وزارت نفت در زمینه تأمین سوخت، اهمیت دوچندانی دارد.
در نهایت باید گفت اجرای موفق برنامه ۱۱۵ هزار مگاواتی تعمیرات نیروگاه‌های حرارتی، در کنار مدیریت محدودیت‌های سوخت و رعایت الزامات پایداری شبکه، نقش مهمی در عبور مطمئن از زمستان پیش‌رو و افزایش آمادگی نیروگاه‌ها برای تابستان سال آینده خواهد داشت. موضوعی که تحقق آن مستلزم تکمیل به‌موقع تعمیرات، اولویت‌بندی صحیح خروج واحدها و هماهنگی مستمر میان بخش‌های مختلف صنعت انرژی کشور است.