دونالد ترامپ پس از ناکامی در کسب جایزه صلح نوبل، حالا مدعی شده است که برای نوشته‌هایش شایسته دریافت جایزه پولیتزر نیز بوده است؛ اظهارنظری که در کنار حملات مکرر او به رسانه‌ها، تناقض جالبی را در رابطه رئیس‌جمهور آمریکا با دنیای روزنامه‌نگاری آشکار می‌کند.

به گزارش خبرفوری، ترامپ، در جریان گردهمایی انتخاباتی در کارولینای جنوبی، از دریافت نکردن نوبل و پولیتزر گلایه کرد و روزنامه‌نگارانی را که برای پوشش تحقیقات مربوط به ارتباطات او با روسیه جایزه گرفته بودند، به باد انتقاد گرفت.

پولیتزر چیست و چرا اهمیت دارد؟

جایزه پولیتزر یکی از معتبرترین جوایز حرفه‌ای آمریکاست که از سال ۱۹۱۷ اعطا می‌شود. این جایزه به ابتکار جوزف پولیتزر، روزنامه‌نگار و ناشر آمریکایی، پایه‌گذاری شد؛ مردی که باور داشت مطبوعات باید علاوه بر اطلاع‌رسانی، در برابر قدرت پاسخ‌گو باشند و از منافع عمومی دفاع کنند.

پولیتزر برخلاف جایزه صلح نوبل، جایزه‌ای نیست که به‌طور اختصاصی به رهبران سیاسی یا تلاش‌های دیپلماتیک اعطا شود. بخش مهمی از اعتبار آن به روزنامه‌نگاری تحقیقی، گزارش‌های خدمات عمومی، پوشش اخبار فوری، گزارش‌های بین‌المللی و افشای تخلفات و سوءاستفاده‌های احتمالی از قدرت مربوط است. این جایزه همچنین در حوزه‌هایی مانند ادبیات، نمایشنامه و موسیقی اهدا می‌شود.

در بخش روزنامه‌نگاری، پولیتزر اغلب به گزارش‌هایی تعلق می‌گیرد که با بررسی اسناد، مصاحبه با منابع متعدد و پیگیری طولانی‌مدت، موضوعاتی را آشکار می‌کنند که ممکن است صاحبان قدرت ترجیح دهند پنهان بمانند. به همین دلیل، این جایزه برای رسانه‌ها فقط یک افتخار حرفه‌ای نیست؛ بلکه نشانه‌ای از اعتبار و تأثیرگذاری کار روزنامه‌نگارانه نیز محسوب می‌شود.

ترامپ؛ منتقد رسانه‌ها و خواهان جایزه

اظهارات تازه ترامپ زمانی جالب‌تر می‌شود که سابقه پرتنش او با رسانه‌های جریان اصلی آمریکا را در نظر بگیریم. او بارها روزنامه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی منتقد دولتش را به انتشار اخبار جعلی متهم کرده و پوشش رسانه‌ای تحقیقات درباره روابط کارزار انتخاباتی‌اش با روسیه را نادرست دانسته است.

اکنون رئیس‌جمهوری که بارها اعتبار رسانه‌های منتقد خود را زیر سؤال برده، می‌گوید باید برای نوشته‌هایش جایزه پولیتزر می‌گرفت. این اظهارنظر در شرایطی مطرح شده که برخی از برندگان پولیتزر برای گزارش‌هایی درباره عملکرد دولت او و پیامدهای تصمیم‌هایش مورد تقدیر قرار گرفته‌اند.

در مراسم پولیتزر سال ۲۰۲۶ نیز روزنامه واشنگتن‌پست جایزه خدمات عمومی را برای گزارش‌هایی درباره تغییرات گسترده در نهادهای فدرال دولت ترامپ و پیامدهای انسانی آن دریافت کرد. نیویورک‌تایمز هم برای گزارش‌های تحقیقی درباره تعارض منافع و فرصت‌های مالی ناشی از قدرت سیاسی ترامپ و اطرافیانش برنده جایزه شد.

جایزه‌ای علیه صاحبان قدرت

اهمیت پولیتزر برای ترامپ فقط به اعتبار بین‌المللی آن محدود نمی‌شود. این جایزه در موارد متعددی به رسانه‌هایی اعطا شده که عملکرد دولت‌ها، نهادهای امنیتی، شرکت‌های بزرگ و سیاستمداران بانفوذ را زیر ذره‌بین برده‌اند. گزارش‌های تحقیقی درباره فساد، سوءاستفاده از قدرت و پنهان‌کاری نهادهای عمومی از مهم‌ترین بخش‌های این سنت روزنامه‌نگاری هستند.

البته دریافت پولیتزر لزوما به معنای تأیید همه مواضع سیاسی یک رسانه نیست. داوری بر اساس کیفیت و اهمیت اثر انجام می‌شود و هر جایزه به یک اثر یا مجموعه مشخص تعلق دارد، نه به محبوبیت عمومی یا جایگاه سیاسی فرد.

از همین منظر، ادعای ترامپ درباره شایستگی دریافت این جایزه پرسشی اساسی ایجاد می‌کند: او دقیقا کدام نوشته یا اثر را شایسته پولیتزر می‌داند؟ سخنان او را باید بیشتر در چارچوب گلایه از نادیده گرفته‌شدن و انتقاد از رسانه‌ها بررسی کرد تا اعلام نامزدی رسمی برای جایزه‌ای مشخص.

از نوبل تا پولیتزر؛ جست‌وجوی تأیید بیرونی

اصرار ترامپ بر دریافت جوایز معتبر، پیش از این نیز در ماجرای نوبل صلح دیده شده بود. او بارها مدعی شده بود که در حل‌وفصل چندین مناقشه بین‌المللی نقش داشته و به همین دلیل شایسته دریافت این جایزه است. با این حال، کمیته نوبل در سال ۲۰۲۶ جایزه صلح را به ناوی پیلای، حقوقدان اهل آفریقای جنوبی، اعطا کرد. ترامپ نیز در روزهای پس از اعلام برنده، بار دیگر از این تصمیم انتقاد کرد.

تفاوت مهم این دو جایزه آن است که نوبل صلح به تلاش‌های مرتبط با صلح و حل مناقشات اختصاص دارد، اما پولیتزر در بخش روزنامه‌نگاری، بیش از هر چیز کیفیت گزارش، قدرت مستندسازی و اهمیت آن برای جامعه را ارزیابی می‌کند. در نتیجه، نمی‌توان صرفا با استناد به نقش ادعایی یک سیاستمدار در تحولات جهان، استحقاق او برای دریافت پولیتزر را نتیجه گرفت.

اظهارات ترامپ در کارولینای جنوبی همچنین بار دیگر نشان داد که رقابت او با رسانه‌ها صرفا بر سر محتوای اخبار نیست؛ مسئله به اعتبار و مرجعیت نیز مربوط می‌شود. رئیس‌جمهوری که خود را قربانی پوشش ناعادلانه رسانه‌ها می‌داند، هم‌زمان خواهان دریافت اعتباری است که بخش مهمی از آن از طریق ارزیابی مستقل روزنامه‌نگاران و آثارشان شکل می‌گیرد.