نشست تخصصی تحلیل و ارزیابی میزان استفاده و گردش مالی ابزارهای حاکمیت‌گریز دسترسی به اینترنت، به‌عبارت‌دیگر فیلترشکن‌ها، با حضور نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، مؤسسات افکارسنجی و صاحب‌نظران حوزه فضای مجازی برگزار شد.
این نشست که به همت گروه رسانه، ارتباطات و فضای مجازی «دفتر مطالعات فرهنگی و آموزش» مرکز پژوهش‌های مجلس ترتیب داده شده بود، بر چهار محور کلیدی در خصوص وضعیت استفاده از ابزارهای دور زدن فیلترینگ تمرکز داشت.
شرکت‌کنندگان در این نشست، زوایای پنهان و آشکار استفاده از فیلترشکن‌ها را در قالب چهار پرسش اصلی به بحث و تبادل‌نظر گذاشتند: پرسش اول به بررسی دقیق میزان واقعی استفاده کاربران از این ابزارها و چالش‌های موجود در روش‌های سنجش و برآورد آن اختصاص داشت.
پرسش دوم به تحلیل رفتار کاربران در استفاده از سرویس‌های رایگان در مقایسه با ابزارهای پولی و سهم هر یک در سبد مصرفی جامعه مربوط شد. در پرسش سوم، واکاوی حجم مالی بازار فروش فیلترشکن‌ها و امکان‌سنجی برای تخمین دقیق درآمد حاصل از این خدمات در کشور مورد توجه قرار گرفت.
جمع‌بندی جلسه برآورد گردش مالی بازار فیلترشکن‌ها
و در نهایت پرسش چهارم که موضوع ارزیابی سهم ترافیک عبوری از طریق فیلترشکن‌ها نسبت به کل ترافیک اینترنت کشور و ترافیک بین‌الملل را به بحث گذاشت. در پایان این نشست، کارشناسان بر ضرورت دستیابی به تصویری دقیق و قابل‌اتکا از وضعیت فعلی تأکید کردند. حاضران در جلسه با اشاره به لزوم ارزیابی دقیق اعتبار داده‌های موجود، بر چند نکته کلیدی توافق کردند:
| توجه به تفاوت‌های روش‌شناختی در پیمایش‌های مختلف |
| استفاده از شاخص‌های سنجش معتبر و استاندارد برای ارزیابی ابعاد فرهنگی، امنیتی، اقتصادی و فنی |
| تعیین مبانی محاسباتی شفاف برای تخمین گردش مالی بازار فیلترشکن‌ها |
| استفاده از روش‌های علمی و تطبیقی برای تحلیل شواهد موجود به منظور اتخاذ سیاست‌گذاری‌های دقیق در آینده |
موضوع گردش مالی فیلترشکن‌ها همیشه یکی از دغدغه‌های اصلی دولت بوده است. در طی سال‌های گذشته، برخی مقام‌ها از گردش مالی 50 هزار میلیاردی این بازار خبر داده بودند. محمد جعفر قائم پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور پزشکیان، اخیراً درباره هزینه‌های گزاف فروش فیلترشکن اعلام کرد: «سود حاصل از فروش فیلترشکن بین 7 تا 12 هزار میلیارد تومان برآورد شده که مشخص نیست به جیب چه کسانی می‌رود؛ اما قطعاً به جیب وزارت ارتباطات یا مخابرات و اپراتورها نمی‌رود.» او معقتد است منفعت شخصی یا نفوذ افراد، مانع از تصمیم‌گیری برای برداشتن فیلترینگ شده است.