چند روز پیش تصویری از یک بلاگر در موزه‌ای تاریخی در فضای مجازی منتشر شد که نشان می‌داد از راهبندها عبور کرده و با کلیدهای یک پیانوی ۱۲۷ ساله بازی می‌کند.

همشهری آنلاین - محمد سرابی: امسال تصاویر مشابهی از بلاگرها و اینفلوئنسرهایی دیده‌ایم که در آب‌های غارعلیصدر شنا کرده‌اند، زنان را در برنامه زنده اینستاگرامی کتک زده‌اند و... چرا عده‌ای برای دیده‌شدن نیازمند عبور از مرزها و شکستن قوانین هستند؟

ضدفرهنگ یادگاری نویسان

سال پیش بود که معلوم شد خرابکاران با شیء تیزی روی دروازه ملل مجموعه باستانی تخت ‌جمشید نام خود را نوشته بودند. مهرداد ناظری، جامعه‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه در این‌باره به همشهری می‌گوید: «یکی از موضوعاتی که در سال‌های اخیر در جامعه ما بسیار بروز و ظهور پیدا کرده، نوعی خودپرستی، منفعت‌طلبی یا فردگرایی مفرط است. در حقیقت، ما به مرحله‌ای رسیده‌ایم که دیگر منافع عمومی یا منافع جمعی آن‌قدر برایمان اولویت ندارد؛ با پدیده‌ای روبه‌رو هستیم که افراد اخلاقیات جمعی را مورد توجه قرار نمی‌دهند و به‌دنبال نوعی لذت‌جویی آنی هستند که نتیجه آن می‌تواند حذف یا بی‌توجهی به میراث ملی باشد.»

اقتصاد بیشتر دیده‌شدن

درآمد داشتن از صفحه‌های اینستاگرامی به تبلیغاتی بستگی دارد که مبلغ آن با تعداد دنبال‌کنندگان صفحه تعیین می‌شود. ناظری با اشاره به اینکه اقتصاد امروز نوعی اقتصاد مبتنی بر توجه است، می‌گوید: «اقتصاد مبتنی بر توجه یعنی اگر بتوانم توجه‌ها را به‌خودم جلب کنم از لحاظ اقتصادی و فردی رشد می‌کنم. جوامع و افرادی که کمتر با فرهنگ آشنا هستند، متأسفانه در این سیرک دیجیتال شرکت می‌کنند و یا به این موضوع می‌خندند، یا این موضوع را جالب فرض می‌کنند، یا آن را غیرمنتظره می‌بینند؛ همین باعث می‌شود ویوی صفحه آن فرد بالا برود و در نهایت همه اینها به‌نظر من کمک می‌کند که ما با پدیده‌ای غیرمنتظره روبه‌رو شویم که برای عده زیادی تأسف‌آور است، ولی برای عده‌ای می‌تواند شرایط متفاوتی داشته باشد.»

سرمایه عظیم فرهنگی

در غرب ایران به عنوان یکی از فرهنگی‌ترین کشورهای جهان می شناسند. اعتبار فرهنگ ایران به ادبیات، به حافظ، به مولانا، به سعدی و غیره است. بنابراین وقتی ما این سرمایه عظیم فرهنگی را در اختیار داریم و خودمان به آن توجه نمی‌کنیم، طبیعی است که با نسل‌هایی روبه‌رو می‌شویم که نوعی بی‌تفاوتی نسبت به این فرهنگ دارند. ناظری می‌گوید: «ما باید در آموزش، چه در سطح خانواده و چه در سطح مدرسه و دانشگاه، این سرمایه فرهنگی و عظمت و اثرگذاری آن را در هویت فردی، فرهنگی و جمعی خودمان پررنگ کنیم؛ اول باید آن را بشناسیم، بعد باید به آن احترام بگذاریم مثلاً اینکه موزه‌ای با یک پیانوی خیلی قدیمی بخشی از هویت یک ملت است که می‌تواند در قرن‌ها و سال‌ها در حقیقت بهره‌وری فرهنگی برای آن جامعه ایجاد کند.»