در حالی که انتظار می‌رفت آمریکا به عنوان متحد اوکراین، فشارها بر روسیه را برای پایان جنگ افزایش دهد، دونالد ترامپ باز هم پشت اوکراینی‌ها را خالی کرد. این رئیس‌جمهور از توافق با روسیه بر سر صادرات گازوئیل خبر داد و خشم اروپاییان و حتی بسیاری از سیاستمداران آمریکایی را نیز برانگیخت.
در شرایطی که تنش‌ها در میدان جنگ بین اوکراین و روسیه در هفته‌های اخیر به شدت افزایش یافته است، بمب خبری دونالد ترامپ به یکباره منفجر شد و اوضاع را برای کی‌یف دشوارتر هم کرد.دونالد ترامپ با به راه انداختن جنگی «نامشروع و انتخابی» علیه ایران، بازارهای عرضه سوخت را متلاطم کرد و به افزایش قیمت سوخت در سراسر جهان دامن زد. در پی این اتفاق، او به ناچار به توافقی با روسیه متوسل شد تا شاید بتواند قیمت سوخت را تا حدودی کاهش دهد.رئیس‌جمهور آمریکا در ۹ اکتبر ۲۰۲۶ (17 مهر) اعلام کرد که با ولادیمیر پوتین بر سر عرضه گازوئیل روسیه به بازار آمریکا و بازار جهانی به توافق رسیده است. دولت آمریکا به همین جا هم بسنده نکرد و از صدور مجوز موقت، برای تسهیل عرضه جهانی گازوئیل روسیه خبر داد.این تصمیم ترامپ موجی از انتقادات را از سوی اوکراین، جمهوری‌خواهان و متحدان اروپایی آمریکا به دنبال داشت. این توافق در شرایطی صورت گرفته که اروپا در طول چندین سال جنگ روسیه و اوکراین، تحریم‌های گسترده‌ای را علیه مسکو اعمال کرده بود تا به این وسیله، فشار بر روس‌ها را افزایش دهد.
اروپاییان امیدوار بودند بتوانند با این تحریم‌ها، روسیه را به پایان دادن هر چه سریع‌تر جنگ، مجبور کنند. در چنین شرایطی، و درست در موقعیتی که تنش‌های میدان جنگ به شدت افزایش یافته بود، ترامپ تمامی برنامه‌های متحدان اروپایی‌اش را بر هم زد. این چندمین بار است که رئیس‌جمهور آمریکا به اعتماد متحدانش خیانت می‌کند و آن‌ها را در شرایطی دشوار قرار می‌دهد. او پیش‌تر هم با وضع تعرفه‌های سنگین بر کالاهای اروپایی، نشان داده بود که به راحتی پشت متحدانش را خالی می‌کند.مخالفان تصمیم ترامپ معتقدند که این اقدام آمریکا می‌تواند به افزایش منابع مالی روسیه منجر شده و کار را برای اوکراینی‌ها در میدان جنگ، سخت‌تر کند.
جمهوری‌خواهان مقابل ترامپحتی هم‌حزبی‌های دونالد ترامپ هم مقابل این تصمیم او ایستادند. جمعی از نمایندگان جمهوری‌خواه کنگره، طرحی را برای ممنوعیت خرید نفت و سایر فرآورده‌های نفتی روسیه تدوین کردند تا به این نحو، با تصمیم ترامپ مقابله کنند.برایان فیتزپاتریک، نماینده جمهوری‌خواه ایالت پنسیلوانیا، ۱۰ اکتبر اعلام کرد که قصد دارد این طرح را با عنوان «قانون رونالد ریگان؛ صلح از طریق قدرت» برای جلوگیری از خرید نفت روسیه مطرح کند. دان بیکن، دیگر نماینده جمهوری‌خواه ایالت نبراسکا، نیز از این تلاش برای جلوگیری از خرید نفت روسیه حمایت کرده است. او تأکید کرده که درآمدهای حاصل از فروش این فرآورده‌های نفتی به روس‌ها کمک می‌کند تا هزینه‌های جنگ با اوکراین را راحت‌تر تأمین کنند و این یعنی شرایط برای اوکراینی‌ها دشوارتر خواهد شد.وی در گفت‌وگو با رسانه اوکراینی «اوکراینسکا پراودا»، توافق دولت ترامپ برای واردات گازوئیل روسیه را تصمیمی نادرست ارزیابی کرده و گفته این توافق «نشانه ضعف در مقابل کرملین» است. بیکن سیاست‌های دولت ترامپ در قبال روسیه و اوکراین را سیاست‌هایی شکست‌خورده توصیف و تأکید کرده که این رویکرد معامله‌محور دولت ترامپ، جایگاه راهبردی آمریکا را تضعیف می‌کند.
از سوی دیگر، ۶ تن از سناتورهای آمریکا از هر دو حزب جمهوری‌خواه و دموکرات، از ترامپ خواستند «فوراً از این تصمیم عقب‌نشینی کند.» چهار تن از این گروه را جمهوری‌خواهان و دو نفر دیگر را دموکرات‌ها تشکیل می‌دادند. این افراد در بیانیه‌ای اعتراضی تأکید کردند که دولت آمریکا برای تصمیم به واردات فرآورده‌های نفتی روسیه «نه با کنگره مشورت کرده و نه طبق قانون، توضیحی برای توجیه تصمیم خود، ارائه داده است.»آن‌ها تصریح کرده‌اند که ترامپ با این اقدام، «یک شریان مالی» در اختیار روسیه قرار داده است و هر چه زودتر باید از این اقدام خود صرف‌نظر کند.سوزان کالینز از ایالت مین، لیزا مورکوفسکی از ایالت آلاسکا، تام تیلیس از ایالت کارولینای شمالی و جان کرتیس از ایالت یوتا، به عنوان سناتورهای جمهوری‌خواه و جین شاهین از ایالت نیوهمپشایر و ریچارد بلومنتال از ایالت کنتیکت به عنوان سناتورهای دموکرات، پای این بیانیه را امضا کرده‌اند.
این سناتورها تأکید کرده‌اند که بر اساس قوانین کنگره تا زمانی که روسیه به جنگ در اوکراین پایان نداده است، نباید هیچ واردات نفتی از این کشور انجام شود. آن‌ها این تصمیم ترامپ برای واردات گازوئیل از روسیه را «مستقیماً متضاد با قوانین» توصیف کرده‌اند.برخی نمایندگان دموکرات هم این اقدام ترامپ را «خیانت به اروپا و اوکراین» توصیف کرده‌اند. در ۹ اکتبر، جین شاهین، چاک شومر و الیزابت وارن در بیانیه‌ای مشترک تصمیم دولت ترامپ برای تسهیل فروش جهانی گازوئیل روسیه را محکوم کردند. در این بیانیه، این تصمیم «خیانتی کامل به اوکراین، متحدان اروپایی آمریکا و امنیت ملی این کشور» توصیف شده است.آن‌ها تاکید کردند که دولت ترامپ ابتدا با آغاز جنگ علیه ایران موجب افزایش قیمت سوخت شده و اکنون برای مهار پیامدهای آن به توافق با پوتین روی آورده است؛ توافقی که از نگاه آن‌ها درآمدهای روسیه را افزایش می‌دهد و با تلاش کنگره برای محدودکردن منابع مالی جنگ مسکو در تضاد است.
ترامپ اروپا را هم تنها گذاشترئیس‌جمهور آمریکا از همان روزهای آغازین بازگشتش به کاخ سفید، نشان داد که دیگر اروپا نمی‌تواند به آمریکا به عنوان یک متحد راهبردی، تکیه کند.ترامپ بارها با تصمیماتش علیه قاره سبز یا بی‌توجهی به نظرات اروپاییان، به این بی‌اعتمادی دامن زد. او حتی با مطرح کردن ادعاهایی در مورد گرینلند، به دنبال جدا کردن بخشی از خاک اروپا به نفع آمریکا بود. وی چندین بار اروپاییان را در تصمیماتش در مورد اوکراین، نادیده گرفت و اکنون با توافق واردات گازوئیل از روسیه، ضربه‌ای دیگر بر پیکر اروپا وارد کرده است.مقامات ارشد اروپا که در طول این دو سال، بیشتر راه مدارا با ترامپ را در پیش گرفته‌اند، مخالفت خود با این تصمیم را اعلام کردند. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، به نمایندگی از اعضای این اتحادیه، اعلام کرد که «پیام اتحادیه روشن است: اگر هدف پایان‌دادن به جنگ است، باید فشار بر روسیه افزایش یابد.» او از واشنگتن خواست به‌جای تسهیل فروش فرآورده‌های نفتی روسیه، تحریم‌های بیشتری اعمال کند.او همچنین به قانون تحریم‌های علیه روسیه در کنگره آمریکا با نام «قانون لیندسی گراهام» اشاره و تأکید کرد اجرای چنین قانونی می‌تواند «فشار بر مسکو را افزایش دهد.»اتحادیه اروپا همچنین اعلام کرد که تحریم‌های روسیه را با وجود توافق واشنگتن و مسکو ادامه می‌دهد و فهرست تحریم‌های جدیدی علیه افراد و نهادهای مرتبط با صنایع نظامی روسیه تصویب کرد.
همان‌گونه که انتظار می‌رفت اروپاییان نگران درآمدزایی بیشتر روسیه از محل صادرات فرآورده‌های نفتی و احتمال طولانی‌تر شدن جنگ اوکراین هستند. همین مسئله، وزرای خارجه کشورهای سوئد، لیتوانی و ایرلند را هم به واکنش واداشته است.«عمیقاً از این توافق متأسفم و امیدوارم اجرایی نشود.» این نظر ماریا مالمر استنرگارد؛ وزیر خارجه سوئد در مورد توافق گازوئیلی ترامپ و روسیه است. او از کشورهای اروپایی خواست مستقل از تصمیم واشنگتن، از دارایی‌های مسدودشده روسیه برای افزایش حمایت نظامی و مالی از اوکراین استفاده کنند و فشار بر مسکو را بالا ببرند.کستوتیس بودریس؛ وزیر خارجه لیتوانی هم تأکید کرده که این توافق نه تنها قیمت فرآورده‌های نفتی را کاهش نمی‌دهد بلکه به انسجام کشورهای ناتو آسیب می‌زند. او هم بر حمایت از اوکراین در آستانه زمستان و جلوگیری از تقویت توان مالی روسیه به عنوان اولویت اروپا، تأکید کرده است.هلن مک‌انتی؛ وزیر خارجه ایرلند، هم توافق ترامپ و رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین را «نگران‌کننده» خواند و تأکید کرد اتحادیه اروپا باید فشار بر روسیه را حفظ و حتی تشدید کند.
اوکراین: احساس می‌کنیم به ما خیانت شدهرئیس‌جمهور اوکراین ولودیمیر زلنسکی در واکنش به این توافق اعلام کرد که این توافق «نه منصفانه است و نه صادقانه». او تأکید کرد که احساس می‌کند به او خیانت شده است.زلنسکی در پیام‌های خود در شبکه‌های اجتماعی نوشت: «اجازه دادن به روسیه برای فروش فرآورده‌های نفتی به منزله سرمایه‌گذاری در جنگی است که باید پایان یابد، نه اینکه طولانی شود.»در ادامه، زلنسکی از آمریکایی‌ها خواست تا به جای توافق با روسیه، با اوکراین توافق کنند. او مدعی شد که این اوکراین است که مشخص می‌کند کدام کشتی‌ها حرکت کنند و کدام پالایشگاه‌ها کار کنند.در نقطه مقابل، ترامپ خواستار پایان دوران ریاست‌جمهوری زلنسکی و جایگزینی او با فرد دیگری شد؛ مسئله‌ای که خشم و ناراحتی بیشتر رئیس‌جمهور اوکراین را به دنبال داشت.
آخرین تلاش‌های ترامپ برای انتخابات
بسیاری از تحلیلگران معتقدند که این اقدام ترامپ، بیشتر با هدف انتخاباتی انجام شده است.ترامپ با آغاز کردن جنگ علیه ایران، محبوبیتش را به زیر ۳۰ درصد رسانده و موجب کاهش شدید سبد آرای جمهوری‌خواهان در انتخابات آتی کنگره در آبان شده است. او به هر چیزی متوسل می‌شود تا نگاه افکار عمومی آمریکا به خود و حزبش را تا حدودی تغییر دهد، به این امید که بتواند انتخابات را از سر بگذراند. او حتی به رأی خریدن هم روی آورده و به آمریکایی‌ها وعده داده که اگر جمهوری‌خواهان در انتخابات پیروز شوند، به هر آمریکایی ۵ هزار دلار می‌پردازد؛ وعده‌ای که از نظر کارشناسان، عملیاتی نخواهد شد.به عقیده کارشناسان، ترامپ به جای توافقی مناسب با ایران، راه‌های دیگری را در پیش گرفته که او را به مقصد، نخواهد رساند.