دریاچه‌ی ماراکایبو بیشتر شب‌های سال زیر نور صاعقه می‌درخشد؛ اما راز واقعی روشنایی آن از افسانه‌های چندصدساله‌اش هم عجیب‌تر است.
به گزارش سایت دیدبان ایران، اگر در روستایی کنار آب بزرگ شده بودید که شب‌هایش هرگز کاملاً تاریک نمی‌شد، احتمالاً روشنایی آسمان را هم مثل صدای موج‌ها بخشی جدانشدنی از دنیا می‌دانستید. حالا تصور کنید شبی سرتان را بالا بگیرید و ببینید آسمان، برای نخستین بار در عمرتان، خاموش شده؛ نه یک شب، تاریکی هفته‌ها ادامه پیدا می‌کند.
اواخر ژانویه‌ی ۲۰۱۰، مردم کنگو میرادور، روستایی کوچک در ونزوئلا، دقیقاً همین را تجربه کردند. شب‌ها که هوا تاریک می‌شد، دیگر خبری از صاعقه‌هایی نبود که از کودکی به دیدنشان عادت داشتند. چند شب آرام در ابتدا طبیعی به نظر می‌رسید؛ اما روزها گذشتند، هفته‌ها از راه رسیدند و روشنایی آشنا همچنان غایب ماند.
ادین هرناندس، ماهیگیر ۶۲ ساله‌ی روستا، تقریباً تمام عمرش را کنار دریاچه‌ی ماراکایبو گذرانده بود و به شب‌هایی عادت داشت که برق‌های پیاپی، ابرهای دوردست را روشن می‌کردند. برای ماهیگیرانی مانند او، صاعقه‌ها فقط منظره‌ای تماشایی نبودند. وقتی تاریکی روی آب می‌نشست، روشنایی آسمان راه بازگشت به خانه را نشانشان می‌داد. حالا فانوس آشنای آن‌ها خاموش شده بود.
چکیده مقاله: در جنوب‌غربی دریاچه‌ی ماراکایبو، آسمان بیشتر شب‌های سال با صاعقه‌های پیاپی روشن می‌شود؛ روشنایی‌ای که قرن‌ها راهنمای دریانوردان و ماهیگیران بود. زمستان ۲۰۱۰، این «فانوس» ناگهان خاموش شد و مردم کنگو میرادور هفته‌ها در انتظار بازگشتش ماندند. داستان کاتاتومبو از افسانه‌ی حمله‌ی فرانسیس دریک تا جت شبانه، کوهستان‌ها و رطوبت دریاچه پیش می‌رود؛ سپس ماهواره‌ها نشان می‌دهند دانشمندان حتی شدت واقعی پرصاعقه‌ترین کانون زمین را کمتر برآورد کرده بودند. فانوس ماراکایبو سرانجام بازگشت، اما روستایی که با نورش زندگی می‌کرد، آرام‌آرام خالی شد و سرنوشت دیگری میان گل‌ولای و سکوت پیدا کرد.
فرانسیسکا هرناندس، آموزگار ۲۸ ساله‌ی کنگو میرادور، هر شب به آسمان چشم می‌دوخت. او که با پژوهشگران مستقر در کاراکاس همکاری داشت، در مارس همان سال به خبرنگار گاردین گفت هرچه آسمان را تماشا می‌کند، اثری از صاعقه نمی‌بیند.
ادین هم دلتنگ روشنایی‌ای بود که به گفته‌ی خودش همیشه همراه مردم زندگی کرده و مانند فانوس دریایی راهشان را نشان داده بود. تا اوایل مارس، حدود پنج هفته از آغاز سکوت آسمان می‌گذشت. ساکنان منطقه بارها شب‌های کم‌طوفان را دیده بودند، اما غیبتی به این طولانی برایشان تازگی داشت. همان روزها، دانشمندان و فعالان محیط‌زیست هم بر سر علت ماجرا بحث می‌کردند.
ماجرا به طرز عجیبی متناقض به نظر می‌رسید. آسمانی که خاموش شده بود، بر فراز یکی از پرصاعقه‌ترین نقاط زمین قرار داشت؛ گوشه‌ای در جنوب‌غربی دریاچه‌ی ماراکایبو که مردمش طی نسل‌ها چنان به روشنایی شبانه‌اش خو گرفته بودند که نامش را «صاعقه‌ی ابدی» گذاشته بودند. اما در زمستان ۲۰۱۰، هیچ‌کس نمی‌دانست صاعقه‌های ابدی کی بازمی‌گردند.
در شمال‌غربی ونزوئلا، دریاچه‌ی ماراکایبو پهنه‌ی بزرگی از آب را میان کوهستان‌ها و زمین‌های پست در بر می‌گیرد. بخش شمالی دریاچه به خلیج ونزوئلا و دریای کارائیب راه دارد و در جنوب‌غربی آن، رود کاتاتومبو که از کلمبیا سرچشمه می‌گیرد، به دریاچه می‌ریزد.
نزدیک دهانه‌ی رود، تالاب‌ها و آبراهه‌ها میان پوشش گیاهی انبوه گسترده شده‌اند. روستاهایی مانند کنگو میرادور برای زندگی در همین محیط شکل گرفته بودند. خانه‌های چوبی روی پایه‌هایی در دل آب می‌نشستند و قایق‌ها وسیله‌ی اصلی رفت‌وآمد بودند. برای بسیاری از خانواده‌ها، آبراهه‌ها همان نقشی را داشتند که خیابان‌ها در شهرهای دیگر بازی می‌کنند.
اما شهرت جهانی منطقه از اتفاقی می‌آید که با تاریک‌شدن هوا در آسمان رخ می‌دهد. در شب‌های پرطوفان، برق‌های پیاپی در میان ابرها ظاهر می‌شوند. گاهی رشته‌ای شاخه‌شاخه از نور در آسمان شکل می‌گیرد و گاهی توده‌ای عظیم از ابر، از درون روشن می‌شود. اندکی بعد، روشنایی دیگری در گوشه‌ی دیگری از افق پدیدار می‌شود و این رفت‌وآمد نور ممکن است ساعت‌ها ادامه پیدا کند.
صاعقه‌های دوردست ماراکایبو، شب را برای ماهیگیران و دریانوردان به نقشه‌ای از نور تبدیل می‌کردند
بسیاری از صاعقه‌ها فاصله‌ی زیادی با تماشاگر دارند. نورشان از دور دیده می‌شود، اما صدای رعد ممکن است هرگز به گوش نرسد. تصور رایج «صاعقه‌های بی‌صدا» در همین ماجرا ریشه دارد.
دریانوردان کارائیب در دوران استعمار از روشنایی دوردست برای جهت‌یابی استفاده می‌کردند. صاعقه‌ها جای دقیق بندر یا مسیر امن را مشخص نمی‌کردند، اما نشانه‌ای آشنا در افق بودند که بیشتر شب‌های سال دوباره پیدا می‌شد.
مردم نام مناسبی هم برایش پیدا کرده بودند؛ Faro de Maracaibo یا «فانوس دریایی ماراکایبو». برخلاف فانوس‌های معمولی، کسی برای این چراغ برجی نساخت، سوختی در مخزنش نریخت و نگهبانی برای روشن نگه‌داشتنش استخدام نکرد.
روشنایی از ابرهایی می‌آمد که بر فراز حوضه شکل می‌گرفتند و با هر تخلیه‌ی الکتریکی، شب را برای لحظه‌ای روشن می‌کردند. خود پدیده در منابع مختلف با نام‌های «فانوس ماراکایبو»، «فانوس کاتاتومبو» و «صاعقه‌ی کاتاتومبو» شناخته می‌شود و کاتاتومبو نام رودی است که به جنوب‌غربی دریاچه می‌ریزد. هرچه باشد این صاعقه‌ها شهرتی دیرینه دارند.
آگوستین کوداتسی، جغرافی‌دان ایتالیایی که در آمریکای جنوبی کار می‌کرد، در سال ۱۸۴۱ کاتاتومبو را صاعقه‌ای پیوسته توصیف کرد که درست مانند یک فانوس، دریانوردان را راهنمایی می‌کند. سرود رسمی ایالت زولیا هم هنوز از نوری یاد می‌کند که مسیر ملوانان را روشن می‌کند.
اما داستان‌های کاتاتومبو به گزارش‌های جغرافیایی محدود نماندند. در گذر زمان، روایتی شکل گرفت که صاعقه‌ها را حتی در سرنوشت یک حمله‌ی نظامی دخیل می‌دانست.
یکی از داستان‌های مشهور به سال ۱۵۹۵ برمی‌گردد؛ زمانی که فرانسیس دریک، دریانورد انگلیسی و دشمن سرسخت امپراتوری اسپانیا، در آب‌های کارائیب جولان می‌داد. بر اساس روایت رایج، دریک تصمیم گرفت شبانه و غافلگیرانه به ماراکایبو حمله کند. کشتی‌هایش در تاریکی پیش می‌رفتند و مهاجمان امیدوار بودند پیش از آنکه مدافعان اسپانیایی متوجه حضورشان شوند، خود را به شهر برسانند.
اما صاعقه‌های کاتاتومبو ناگهان آسمان را روشن کردند. کشتی‌ها در نور برق‌ها دیده شدند و مدافعان فرصت پیدا کردند برای مقابله آماده شوند. حمله‌ی غافلگیرانه شکست خورد و فانوس طبیعی ماراکایبو، دست‌کم در داستان، شهر را نجات داد.
روایت چنان جذاب و با شهرت کاتاتومبو سازگار بود که سال‌ها در نوشته‌های مختلف تکرار شد. حتی برخی منابع علمی و رسانه‌ای معاصر هم آن را بخشی از تاریخ منطقه دانستند.
افسانه می‌گفت صاعقه‌ها کشتی‌های فرانسیس دریک را آشکار کردند و ماراکایبو را نجات دادند
اریک کیروگا، فعال محیط‌زیست ونزوئلایی که از کودکی با این صاعقه‌ها بزرگ شده و سال‌هاست برای ثبت جهانی‌شان در یونسکو تلاش می‌کند، در سال ۲۰۲۴ بار دیگر سراغ اسناد تاریخی رفت و به نتیجه‌ی دیگری رسید.
بررسی روایت‌های آخرین لشکرکشی دریک، از جمله منظومه‌ی La Dragontea اثر لوپه د وگا، نشان می‌داد که ماجرای مشهور حمله به ماراکایبو پشتوانه‌ی تاریخی ندارد. پژوهشگران دیگری هم پیش از او به این روایت شک کرده و آن را حاصل خوانشی نادرست از منظومه دانسته بودند.
داستان روشن‌شدن کشتی‌های مهاجم ظاهراً از نبرد سن‌خوان در پورتوریکو، در نوامبر ۱۵۹۵ سرچشمه گرفته بود، نبردی که در آن شعله‌های کشتی‌های در حال سوختن صحنه را روشن کردند و موقعیت نیروها را آشکار کردند. در گذر زمان، ماجرای نبرد سن‌خوان با شهرت صاعقه‌های ماراکایبو درآمیخت و افسانه‌ای تازه ساخت.
حتی اگر کاتاتومبو هیچ حمله‌ای را خنثی نکرده باشد، ماجرای واقعی‌اش چیزی از افسانه کم ندارد. در بیشتر نقاط جهان، طوفان‌های تندری می‌آیند و می‌روند. در این گوشه از ونزوئلا، شرایطی وجود دارد که بارها و بارها ابرهای طوفانی را تقریباً به همان محدوده بازمی‌گرداند. برای فهمیدن دلیلش باید از دریاچه فاصله بگیریم و به کوه‌های اطراف نگاه کنیم.
ماراکایبو در حوضه‌ای قرار دارد که رشته‌کوه‌های آند و سیرا د پریخا بخش‌هایی از اطرافش را فراگرفته‌اند. از سوی شمال هم جریان‌های هوای مرطوب دریای کارائیب به منطقه راه پیدا می‌کنند. در طول روز، گرمای خورشید سطح آب و زمین‌های اطراف را گرم می‌کند.
آب گرم رطوبت فراوانی به هوا می‌دهد و جریان‌های ورودی از کارائیب هم بر مقدارش می‌افزایند. اما فراوانی رطوبت تنها بخشی از تعداد حیرت‌آور صاعقه‌های کاتاتومبو را توضیح می‌دهد. عامل مهم دیگر را رفتار بادها در میان کوهستان‌های اطراف دریاچه می‌دانند.
کوه‌ها مسیر حرکت هوا را تغییر می‌دهند و در نقاطی از حوضه، جریان‌های مختلف را به یکدیگر نزدیک می‌کنند. با فرارسیدن شب و تغییر دمای زمین و آب، الگوی بادها هم دگرگون می‌شود. یکی از اجزای کلیدی این سامانه، نواری از باد تند در ارتفاع کم است که پژوهشگران آن را «جت شبانه‌ی کم‌ارتفاع حوضه‌ی ماراکایبو» می‌نامند، جریانی که رطوبت دریای کارائیب و خود دریاچه را به سمت جنوب حوضه می‌برد.
آب گرم، رطوبت کارائیب و دیواره‌های کوهستانی، مواد اولیه‌ی طوفان‌های شبانه‌ی ماراکایبو را فراهم می‌کنند
در شرایط مناسب، این جریان‌ها هوای گرم و مرطوب را در بخش‌هایی از حوضه جمع می‌کنند و به صعودش کمک می‌رسانند. هوا هنگام بالا رفتن سرد می‌شود، بخار آب متراکم می‌شود و ابرهای عظیم طوفانی رشد می‌کنند.
درون ابرها، جریان‌های شدید هوا قطرات آب فوق‌سرد، بلورهای یخ و ذرات یخ‌زده را پیوسته جابه‌جا می‌کنند. برخورد ذرات به جدایی بارهای الکتریکی کمک می‌کند و وقتی اختلاف بار به اندازه‌ی کافی بالا برود، تخلیه‌ی الکتریکی رخ می‌دهد. صاعقه‌ای که از دور به شکل یک خط نورانی دیده می‌شود، حاصل همین فرایند متوالی در دل ابرهاست.
در ماراکایبو، آب گرم، رطوبت، کوهستان‌ها و تغییرات شبانه‌ی بادها بارها و بارها شرایط لازم برای شکل‌گیری این ابرها را فراهم می‌کنند. به همین دلیل، طوفان‌های تندری در منطقه بسیار بیشتر از بسیاری از نقاط دیگر زمین تکرار می‌شوند. پژوهشگران حتی دو کانون بسیار فعال در جنوب‌غربی حوضه شناسایی کرده‌اند؛ یکی نزدیک دهانه‌ی رود کاتاتومبو و دیگری نزدیک مرز ونزوئلا و کلمبیا.
جت کم‌ارتفاع شبانه، هوای مرطوب را به جنوب حوضه می‌راند و ابرهای طوفانی را بارها در همان محدوده می‌سازد
فعالیت صاعقه‌ها اما در طول سال ثابت نمی‌ماند. اوج اصلی سال در سپتامبر و اکتبر و کمینه‌ی فعالیت در ژانویه و فوریه رخ می‌دهد؛ یک اوج کوچک‌تر هم در حوالی آوریل و مه دیده می‌شود. تغییر دما، رطوبت و گردش هوا هم می‌تواند شدت طوفان‌ها را از سالی به سال دیگر عوض کند. همین وابستگی به آب‌وهوا، کلید درک اتفاق زمستان ۲۰۱۰ بود.
در سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰، ونزوئلا با خشکسالی شدیدی روبه‌رو شد. بارندگی در بخش‌هایی از کشور کاهش یافت و پایین‌رفتن سطح آب مخازن بزرگ، نیروگاه‌های برق‌آبی را زیر فشار گذاشت. بحران آن‌قدر جدی بود که خاموشی‌های برق به بخشی از زندگی روزمره‌ی مردم تبدیل شدند. در همان زمان، صدها کیلومتر دورتر از مراکز اصلی تولید برق، روشنایی طبیعی کاتاتومبو هم برای هفته‌ها از آسمان ناپدید شده بود.
در هر دو ماجرا، کمبود بارندگی نقش مهمی داشت؛ هرچند سازوکارشان فرق می‌کرد. نیروگاه‌های برق‌آبی با کاهش ذخایر آب روبه‌رو بودند و طوفان‌های ماراکایبو از دگرگونی رطوبت و الگوهای گردش هوا تأثیر می‌گرفتند.
یکی از عوامل اقلیمی مؤثر در آن دوره، ال‌نینو بود، پدیده‌ای که با تغییر دمای بخش استوایی اقیانوس آرام، الگوهای گردش جو و بارندگی را در مناطق مختلف جهان جابه‌جا می‌کند. در حوضه‌ی ماراکایبو، سال‌های ال‌نینو معمولاً خشک‌ترند و ال‌نینوی ۲۰۰۹ و ۲۰۱۰ هم با خشکسالی بخش‌هایی از ونزوئلا همراه شد.
خشکسالی ۲۰۱۰ هم چراغ شهرهای ونزوئلا را خاموش کرد، هم فانوس طبیعی ماراکایبو را
برای منطقه‌ای مانند کاتاتومبو که طوفان‌هایش به ترکیب مشخصی از رطوبت و جریان‌های هوا وابسته‌اند، چنین دگرگونی‌هایی می‌توانستند بسیار تاثیرگذار باشند.
در پنجم مارس ۲۰۱۰، گاردین در گزارشی به قلم روری کارول خبر غیبت صاعقه‌ها را منتشر کرد. اریک کیروگا، همان فعال محیط‌زیستی که سال‌ها بعد افسانه‌ی دریک را زیر سؤال برد، گفت در تاریخ ثبت‌شده سابقه نداشته صاعقه‌ها چنین مدتی غایب بمانند و خشکسالی ناشی از ال‌نینو را عامل آن دانست. آخرین خاموشی ثبت‌شده به سال ۱۹۰۶ بازمی‌گشت و فقط سه هفته طول کشیده بود. کیروگا هشدار می‌داد که موهبتی بی‌همتا در خطر از دست رفتن است.
در کنگو میرادور، ماجرا ساده‌تر و ملموس‌تر بود. ماهیگیران روشنایی آشنای خود را از دست داده بودند و فرانسیسکا هرناندس شب‌های متوالی به آسمانی نگاه می‌کرد که برخلاف گذشته آرام مانده بود.
صاعقه‌ها بازگشتند، اما کنگو میرادور زیر گل‌ولای و فشار مهاجرت آرام‌آرام خالی شد
سرانجام با تغییر شرایط جوی در بهار ۲۰۱۰، صاعقه‌ها دوباره در آسمان منطقه پیدا شدند و فانوس طبیعی ماراکایبو پس از هفته‌ها غیبت، دوباره روشن شد. بازگشتشان نشان داد خاموشی زمستانی پایان پدیده نبوده و شرایط شکل‌گیری طوفان‌ها دوباره دارد فراهم می‌شود.
اما ماجرای ۲۰۱۰ پرسش مهمی پیش روی دانشمندان گذاشت. اگر تغییر شرایط اقلیمی می‌توانست هفته‌ها فعالیت صاعقه‌ها را مختل کند، آیا می‌شد دوره‌های پرطوفان و کم‌طوفان را پیش‌بینی کرد؟ برای ماهیگیران، قایق‌رانان و کسانی که روی آب کار می‌کردند، پاسخ اهمیت زیادی داشت. همان صاعقه‌هایی که زمانی به یافتن راه کمک می‌کردند، هنگام نزدیک‌شدن طوفان می‌توانستند جان انسان‌ها را تهدید کنند.
زندگی در کنگو میرادور هم در سال‌های بعد با تغییرات دیگری روبه‌رو شد. مسیر رود کاتاتومبو بارها تغییر کرد و گل‌ولای، شاخه‌ها و گیاهان را به سمت روستا آورد. آبراهه‌ها کم‌عمق شدند و رفت‌وآمد قایق‌ها دشوارتر شد. بسیاری از خانواده‌ها خانه‌های چوبی خود را ترک کردند؛ سرنوشتی که مستند «روزی روزگاری در ونزوئلا» هم روایتش می‌کند.
فرانسه در سال ۲۰۲۱ سراغ روستا رفت، از حدود ۲۰۰ خانواده‌ای که روزگاری آنجا زندگی می‌کردند، تنها نزدیک به ۱۰ خانواده مانده بودند. صاعقه‌ها بازگشتند، اما محیطی که نسل‌ها مردم در آن زندگی کرده بودند، آرام‌آرام از دست می‌رفت.
در همان سال‌ها، دانشمندان با ابزارهایی که صدها کیلومتر بالاتر از سطح زمین می‌چرخیدند، می‌کوشیدند رفتار فانوس کاتاتومبو را دقیق‌تر بشناسند.
برای قرن‌ها، شهرت کاتاتومبو بر مشاهده‌ی مردم، روایت دریانوردان و گزارش‌های جغرافیایی تکیه داشت. همه می‌دانستند صاعقه‌ها در منطقه فراوان‌اند، اما مقایسه‌ی دقیقش با سایر نقاط جهان به ابزارهایی نیاز داشت که بتوانند فعالیت طوفان‌ها را در گستره‌ای وسیع ثبت کنند. ماهواره‌ها این امکان را فراهم کردند.
ابزارهای تصویربرداری صاعقه می‌توانند نور ناشی از تخلیه‌های الکتریکی را در ابرها شناسایی کنند. دانشمندان با کنار هم گذاشتن داده‌های سال‌های مختلف، نقشه‌ای جهانی از کانون‌های صاعقه ساختند و میزان فعالیت مناطق مختلف را با روشی یکسان مقایسه کردند. نتیجه‌ی یکی از مشهورترین این بررسی‌ها در سال ۲۰۱۶ منتشر شد.
پژوهشگران با تحلیل داده‌های شانزده‌ساله‌ی حسگر تصویربرداری صاعقه‌ی ناسا دریافتند که دریاچه‌ی ماراکایبو از نظر تراکم صاعقه در صدر کانون‌های جهان قرار دارد. در فعال‌ترین نقطه‌ی منطقه، میانگین حدود ۲۳۳ رخداد صاعقه در هر کیلومتر مربع در سال برآورد شد.
ماهواره‌ها ماراکایبو را به صدر نقشه‌ی جهانی صاعقه بردند
داده‌های همین پژوهش، طوفان‌های شبانه به‌طور میانگین حدود ۲۹۷ روز از سال بر فراز دریاچه شکل می‌گیرند. روشنایی‌ای که برای ادین هرناندس و دیگر ماهیگیران بخشی از زندگی روزمره به حساب می‌آمد، حالا در اندازه‌گیری‌های جهانی هم جایگاهی استثنایی پیدا کرده بود.
در مرحله‌ی بعد دانشمندان سعی کردند از شناخت جریان‌های هوا و تغییرات فصلی برای پیش‌بینی صاعقه کمک بگیرند. گروهی به سرپرستی آنخل مونیوز از مؤسسه‌ی بین‌المللی پژوهش اقلیم و جامعه در دانشگاه کلمبیا، در ژانویه‌ی ۲۰۱۶ پیش‌بینی فصلی صاعقه را برای کاتاتومبو منتشر کردند؛ نخستین پیش‌بینی از این نوع، نه‌فقط در منطقه که در کل جهان.
پیش‌بینی فصلی به‌جای لحظه‌ی وقوع هر صاعقه، دوره‌های پرخطر را نشان می‌داد. همین اطلاعات برای ماهیگیران، صنعت نفت و برنامه‌ریزی فعالیت‌های انسانی در منطقه ارزش زیادی داشت.
بااین‌حال داستان رکورد ماراکایبو به همان عدد مشهور ۲۳۳ ختم نشد. در مارس ۲۰۲۶، پژوهش تازه‌ای در نشریه‌ی بولتن انجمن هواشناسی آمریکا داده‌های سه ابزار ماهواره‌ای ناسا را از سال ۱۹۹۵ تا ۲۰۲۳ کنار هم گذاشت.
اصلاح کارایی حسگر، رکورد تراکم صاعقه را از ۲۳۳ به ۳۵۹ رخداد در هر کیلومتر مربع رساند
پژوهشگران برای برآورد دقیق‌تر، کارایی حسگر قدیمی ناسا را در آشکارسازی صاعقه دوباره تخمین زدند. هیچ حسگری همه‌ی تخلیه‌های الکتریکی را ثبت نمی‌کند و تراکم واقعی صاعقه فقط با درنظرگرفتن همین کاستی به دست می‌آید.
در مطالعات جدید برآورد بیشینه‌ی تراکم صاعقه در کانون ماراکایبو از حدود ۲۳۳ به ۳۵۹ رخداد در هر کیلومتر مربع در سال رسید؛ تقریبا ۵۴ درصد بالاتر از برآورد مشهور قبلی. درواقع دانشمندان با برآورد تازه‌ی کارایی آشکارسازی حسگر فهمیدند که همان داده‌های گذشته، فعالیت صاعقه را کمتر از میزان واقعی نشان داده بودند.
به‌علاوه پژوهش جدید نشان می‌داد رتبه‌بندی کانون‌های صاعقه به دوره‌ی زمانی و ابزار اندازه‌گیری بستگی دارد. در داده‌های حسگر ایستگاه فضایی، غرب جمهوری دموکراتیک کنگو و در داده‌های ابزار قدیمی‌تر OTD، شرق این کشور صدر جدول را گرفته‌اند. حسگر ایستگاه فضایی بین‌المللی حتی روی دامنه‌های کوهستانی کلمبیا، در همسایگی ماراکایبو، مقادیر بالاتری از خود دریاچه ثبت کرد.
وقتی همه‌ی داده‌ها کنار هم قرار می‌گیرند، ماراکایبو همچنان در صدر می‌ایستد. پژوهش دیگری که در سال ۲۰۲۵ منتشر شد و داده‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ را بررسی می‌کرد، نشان داد چرخه‌های روزانه و ماهانه‌ی صاعقه‌ها در این یک دهه تغییر چندانی نکرده‌اند.
پژوهشگران همچنین ارتباطی میان تغییرات صاعقه و میانگین دمای آب دریاچه پیدا کردند؛ نشانه‌ای از اینکه خود دریاچه بخار آب لازم برای رشد طوفان‌ها را تأمین می‌کند.
فعالیت صاعقه در خود دریاچه از سالی به سال دیگر نوسان زیادی داشت و همین امر شناسایی روندی منظم را در داده‌های این دوره دشوار می‌کرد. آسمان ماراکایبو همچنان از تغییرات دما و گردش هوا تأثیر می‌گرفت؛ همان عواملی که در زمستان ۲۰۱۰ فعالیت مشهورش را برای مدتی به‌شدت کاهش داده بودند.
امروز دانشمندان کاتاتومبو را بسیار بهتر از دریانوردانی می‌شناسند که قرن‌ها پیش با روشنایی‌اش راه پیدا می‌کردند. ماهواره‌ها فعالیت صاعقه را از فضا ثبت می‌کنند و مدل‌های هواشناسی، تغییر بادها و رطوبت را دنبال می‌کنند. اما خود پدیده هنوز به همان شیوه‌ی قدیمی شکل می‌گیرد.
گرمای روز آب دریاچه و زمین‌های اطراف را گرم می‌کند. جریان‌های مرطوب وارد حوضه می‌شوند و کوهستان‌ها مسیر حرکت هوا را تغییر می‌دهند. با فرارسیدن شب، شرایط برای رشد ابرهای طوفانی فراهم می‌شود و درون آن‌ها، بارهای الکتریکی آرام‌آرام از یکدیگر جدا می‌شوند.
وقتی اختلاف بار به اندازه‌ی کافی بزرگ شود، نخستین برق در میان ابرها ظاهر می‌شود. چند لحظه بعد صاعقه‌ی دیگری در گوشه‌ای دیگر از آسمان می‌درخشد و سپس روشنایی تازه‌ای در دوردست پدیدار می‌شود.
نورها روی آب، هنوز منظره‌ای را می‌سازند که زمانی راهنمای ماهیگیران کنگو میرادور بود. خانه‌های چوبی روستا کم‌جمعیت‌تر شده‌اند، مسیر آبراهه‌ها تغییر کرده و بسیاری از کسانی که کنار دریاچه زندگی می‌کردند، از آنجا رفته‌اند.
اما در شب‌هایی که شرایط جوی مساعد باشد، ابرهای طوفانی دوباره بر فراز جنوب‌غرب ماراکایبو جمع می‌شوند. تاریکی برای لحظه‌ای کنار می‌رود و روشنایی صاعقه روی آب می‌افتد. نور محو می‌شود، دریاچه دوباره در تاریکی فرو می‌رود و اندکی بعد، برق دیگری از میان ابرها می‌درخشد. فانوسی که هیچ‌کس نساخته، هر شب دوباره خودش را می‌سازد.