مدیرکل محیط زیست فارس، فاضلاب سکونتگاه‌ها، فرودگاه شهید دستغیب و واحدهای صنعتی را از منابع اصلی آلودگی رودخانه چنارراهدار تا پل فسا اعلام کرد.
باشگاه خبرنگاران جوان - لیلا تاج‌گردون، مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس در خصوص «مسئله پساب صنعتی چنارراهدار شیراز با اشاره به موقعیت رودخانه چنارراهدار در جنوب شیراز و امتداد آن به سمت تالاب مهارلو اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده در سال‌های گذشته نشان می‌دهد فاضلاب سکونتگاه‌های اطراف، برخی مسیر‌های انتقال آب‌های سطحی، فاضلاب فرودگاه شهید دستغیب و پایگاه هوایی شهید دوران، واحدهای نشاسته‌سازی مستقر در مهدی‌آباد، شهرک صنعتی بزرگ شیراز، منطقه ویژه اقتصادی شیراز و لجن مازاد تصفیه‌خانه شماره ۲ شیراز، از جمله منابع مؤثر در آلودگی این رودخانه تا محدوده پل فسا بوده‌اند.
به گفته او، این پیگیری‌ها در برخی بخش‌ها به اصلاح شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب و بهبود مدیریت پساب منجر شده، اما در برخی دیگر از جمله شهرک صنعتی بزرگ شیراز، با وجود اجرای اقدامات کنترلی جدید، نظارت و پیگیری‌ها همچنان ادامه دارد.
اصلاح شبکه‌های فاضلاب و کنترل مسیر‌های ورود آلودگی
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس درباره اقدامات انجام‌شده در سکونتگاه‌های اطراف رودخانه گفت: فاضلاب برخی شهرک‌ها و منازل مسکونی که در سال‌های گذشته از طریق شبکه‌های ناقص وارد رودخانه می‌شد، با اصلاح شبکه انتقال و اقدامات شرکت آب و فاضلاب مدیریت شده و مسیر ورود این فاضلاب‌ها به رودخانه اصلاح شده است.
او درباره لوله‌های انتقال آب‌های سطحی شهرداری شیراز نیز توضیح داد: این مسیر‌ها با هدف انتقال آب‌های سطحی و کنترل سیلاب شهری مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما در برخی موارد تخلیه فاضلاب خاکستری ناشی از شست‌وشوی حیاط و فعالیت‌های مشابه از سوی برخی منازل، موجب ورود آلودگی به این لوله‌ها می‌شود. پیگیری این تخلفات با همکاری شهرداری و مراکز بهداشت شیراز در دستور کار قرار دارد.
تاج‌گردون با اشاره به اقدامات انجام‌شده در فرودگاه شهید دستغیب اظهار کرد: فاضلاب این مجموعه در گذشته یکی از عوامل مهم آلودگی رودخانه چنارراهدار و انتشار بوی نامطبوع در محدوده فرودگاه بود، اما با تکمیل شبکه جمع‌آوری فاضلاب و اتصال کاربری‌های موجود به شبکه داخلی، فاضلاب مجموعه به شبکه فاضلاب شهری منتقل می‌شود.
او افزود: شرکت هلیکوپتری مستقر در مجموعه فرودگاه نیز به دلیل محدودیت‌های فنی برای اتصال به شبکه داخلی، نسبت به احداث سپتیک برای مدیریت فاضلاب تولیدی اقدام کرده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس همچنین درباره پایگاه هوایی شهید دوران گفت: فرسودگی شبکه جمع‌آوری فاضلاب و نشت لوله‌ها در گذشته زمینه ورود بخشی از فاضلاب به کانال‌های زهکش محدوده باند فرودگاه را فراهم کرده بود که با تعویض لوله‌ها و اصلاح شبکه، فاضلاب جمع‌آوری‌شده به شبکه فاضلاب شهری متصل شده است.
ادامه نظارت بر واحدهای نشاسته‌سازی مهدی‌آباد
تاج‌گردون درباره وضعیت سه واحد نشاسته‌سازی مستقر در محدوده مهدی‌آباد اظهار کرد: تخلیه فاضلاب با بار آلودگی بالا و انتشار بوی نامطبوع از این واحد‌ها طی سال‌های گذشته مشکلات زیست‌محیطی و شکایت‌های مردمی را به دنبال داشته است.
او افزود: در پی برگزاری جلسات متعدد، صدور اخطاریه‌های رفع آلودگی، تعطیلی مقطعی واحد‌ها و طرح شکایت علیه مدیران عامل، اقدامات اصلاحی در این واحد‌ها دنبال شده است.
به گفته مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس، کاهش مصرف آب، بهینه‌سازی فرایند‌های تولید و ارتقای سامانه‌های تصفیه با استفاده از تجهیزاتی نظیر دکانتر، تری‌کانتر و اواپراتور، از جمله اقدامات انجام‌شده در این واحد‌ها بوده که با صرف هزینه‌های قابل توجه دنبال شده است.
او ادامه داد: بر اساس تصمیمات اتخاذشده در کارگروه ماده ۱۴ قانون هوای پاک، انتقال این واحد‌ها به خارج از محدوده شهر نیز در دستور کار پیگیری قرار دارد.
تاج‌گردون با اشاره به اقدامات نظارتی برای کنترل عملکرد این واحد‌ها گفت: به‌منظور بررسی وضعیت رودخانه در محدوده فعالیت این واحد‌ها و کنترل تخلفات احتمالی، امکان دسترسی به تصاویر دوربین‌های مداربسته آنها نیز فراهم شده است.
او تأکید کرد: ارزیابی میزان اثربخشی اقدامات اصلاحی، مستلزم تداوم پایش و نظارت و همکاری سایر دستگاه‌های مرتبط است.
پیگیری قضایی و توسعه ظرفیت تصفیه فاضلاب شهرک صنعتی شیراز
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به فعالیت بیش از دو هزار واحد صنعتی در شهرک صنعتی بزرگ شیراز اظهار کرد: عملکرد تصفیه‌خانه فاضلاب این شهرک در بررسی‌های انجام‌شده رضایت‌بخش نبوده است؛ ازاین‌رو اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس پس از صدور اخطاریه و پیگیری‌های مستمر، شکایتی را در مراجع قضایی مطرح کرده که پرونده مربوطه در حال حاضر در مرحله صدور رأی قرار دارد.
او افزود: پیگیری‌های دستگاه‌های نظارتی استان و اقدامات مسئولان شرکت شهرک‌های صنعتی به ایجاد سه مدول تصفیه فاضلاب در این شهرک منجر شده است. مدول‌های اول و دوم در حال بهره‌برداری هستند و عملیات سازه‌ای مدول سوم نیز به پایان رسیده و مرحله آبگیری آن انجام شده است.
تاج‌گردون ادامه داد: بر اساس اعلام مدیران شهرک صنعتی، بهره‌برداری کامل از مدول سوم و تأمین استاندارد‌های زیست‌محیطی آن تا پایان سال جاری پیش‌بینی شده است.
او با تأکید بر ضرورت کنترل کیفیت پساب ورودی و خروجی تصفیه‌خانه گفت: علاوه بر نظارت بر کیفیت فاضلاب ورودی به شبکه و پساب خروجی تصفیه‌خانه، شناسایی واحد‌هایی که فاضلاب با بار آلودگی بیش از حدود مجاز به شبکه شهرک تخلیه می‌کنند نیز در دستور کار قرار دارد و اخطاریه‌های لازم برای این واحد‌ها صادر شده است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس همچنین از راه‌اندازی تصفیه‌خانه منطقه ویژه اقتصادی شیراز خبر داد و گفت: این مجموعه پس از پیگیری‌های اداره‌کل حفاظت محیط زیست فارس و طرح شکایت قضایی علیه مدیران منطقه، نسبت به احداث تصفیه‌خانه اقدام کرده و این تأسیسات اکنون در حال بهره‌برداری است.
پیگیری مدیریت لجن مازاد تصفیه‌خانه شماره ۲ شیراز
او افزود: اطلاعات دقیق درباره روند اجرای این توافق در اختیار شهرداری و شرکت آب و فاضلاب است.
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به ظرفیت تصفیه‌خانه شماره ۲ شیراز گفت: در حال حاضر روزانه حدود ۱۰۰ هزار مترمکعب فاضلاب در این تصفیه‌خانه تصفیه می‌شود؛ در حالی که در گذشته همین میزان فاضلاب به‌صورت مستقیم به رودخانه هدایت می‌شد.
بهسازی محدوده پل فسا با هدف کاهش ماندابی شدن و بوی نامطبوع
تاج‌گردون درباره عملیات بهسازی رودخانه در محدوده پل فسا نیز اظهار کرد: اجرای این طرح با توجه به شرایط نامناسب شیب رودخانه و ماندابی شدن فاضلاب عبوری در این محدوده در دستور کار قرار گرفته است؛ وضعیتی که با ایجاد شرایط بی‌هوازی، زمینه انتشار بوی نامطبوع را فراهم می‌کند.
او افزود: بر اساس توافق میان شهرداری شیراز و شرکت آب منطقه‌ای فارس، احداث کانال روباز بتنی به طول مجموع ۴۰۰ متر، شامل ۲۰۰ متر در هر طرف پل فسا، پیش‌بینی شده است.
به گفته تاج‌گردون، اجرای این طرح در کنار لایروبی رودخانه، اصلاح شیب مسیر و ایجاد فضای سبز در حاشیه کانال، با هدف بهبود جریان آب، کاهش ماندابی شدن و کنترل بوی نامطبوع دنبال می‌شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست فارس در پایان تأکید کرد: بهسازی محدوده پل فسا تنها بخشی از اقدامات موردنیاز برای مدیریت آلودگی رودخانه چنارراهدار است و حل پایدار این مسئله، علاوه بر اصلاحات عمرانی، به تکمیل زیرساخت‌های تصفیه فاضلاب، کنترل مستمر منابع آلاینده و تداوم همکاری همه دستگاه‌های مسئول وابسته است.
او خاطرنشان کرد: رعایت الزامات زیست‌محیطی مستلزم استمرار پایش و نظارت است و اگرچه پیگیری‌های انجام‌شده در برخی بخش‌ها به اصلاح شبکه‌های جمع‌آوری فاضلاب و بهبود مدیریت پساب منجر شده، در سایر بخش‌ها نیز این اقدامات تا دستیابی به استاندارد‌های زیست‌محیطی ادامه خواهد داشت.
تاج‌گردون یادآور شد: حفاظت از رودخانه چنارراهدار ارتباط مستقیمی با سلامت محیط زیست منطقه و کاهش فشار آلودگی بر تالاب مهارلو دارد و تحقق این هدف نیازمند مسئولیت‌پذیری و همکاری مستمر تمامی دستگاه‌های مرتبط است.
منبع: محیط زیست فارس