تهران- ایرنا- امیر عبدالحسینی، پژوهشگر هنر گفت: هنرمند، فرزند زمانه است، به طور طبیعی هنرمندانی که نسبت به رخدادهای اجتماعی مثل جنگ، واکنش نشان می‌دهند، نقش‌آفرینی و مسئولیت اجتماعی خودشان را انجام می‌دهند. آنها نسبت به وقایع زمان خود با هنر، زبان، ابزار و بیانی که بلد هستند، ادای دین می‌کنند.

به گزارش خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا، نمایشگاه «مدرسه میناب» با آثاری از هنرمندان شناخته‌شده هنرهای تجسمی، روایتی هنرمندان از پیوند هنر، هویت ملی و مظلومیت دانش‌آموزان و شهیدان میناب را به تصویر کشید. این رویداد از ۶ شهریور تا ۲۴ آبان ماه در گالری خانه تهران برپا بود.

این نمایشگاه را امیر عبدالحسینی، پژوهشگر هنر، کیوریت کرده است. به بهانه برپایی این نمایشگاه، درباره تاثیر مدیوم نقاشی بر رساندن پیام و ماندگاری روایت در تاریخ با این منتقد هنری به گفت‌وگو نشستیم.

هنرمند، فرزند زمانه است/ ادای دِین با خلق اثر از وقایع روزگار

امیر عبدالحسینی در خصوص برگزاری این نمایشگاه به خبرنگار هنرهای تجسمی ایرنا، گفت: بعد از واقعه غم‌انگیز میناب، طبیعتا هنرمندان ادیب، شاعر، موسیقی و نمایش به این موضوع واکنش نشان دادند و آثاری را اجرا کردند.

وی افزود: نکته‌ این بود که هنر دو مقوله دارد، مقوله حال و هواساز و جریان‌ساز و دیگری مقوله تاریخ‌ساز است.

این پژوهشگر ادامه داد: وقتی می‌خواهیم ببینیم کدام یک از هنرها تاریخ‌ساز است، با مراجعه به تاریخ هنر می‌بینیم که همیشه هنرمندان تجسمی و نقاش، جایگاه ویژه‌ای، به ویژه برای ثبت و روایت بعضی از رویدادها و اتفاقات مهم تاریخی، دارند.

عبدالحسینی تصریح کرد: با این رویکرد، از چند نسل از نقاشان صاحب نام دعوت کردم که آثاری با موضوع میناب خلق کنند. از تمام هنرمندان خواستم تا بر بوم مربع نقاشی کنند. زیرا مربع به عنوان اولین و محکم‌ترین فرم است و همه کودکان با آن ارتباط می‌گیرند. همچنین حیاط مدرسه در ذهن ما همیشه مربع یا مربع مستطیل است. بوم‌ها را تهیه کردم و برای هنرمندان فرستادم.

وی افزود: از هنرمندان نقاش خواهش کردم که در کارشان، به مخاطب جهانی هم توجه کنند. حتی برای عنوان آثار به این نکته توجه شد، زیرا وقتی که عنوان ترجمه می‌شود، برای مخاطبان غیر ایرانی نیز قابل فهم شود تا درک و دریافت درستی از اثر و روایت میناب داشته باشند.

همچنین عبدالحسینی با اشاره به قرار دادن یک بوم سفید در نمایشگاه، توضیح داد: عنوان این تابلو، بوم میناب خالی نخواهد ماند و اسم خالق، نقاش دیگر بود. این بوم سفید به عنوان یک نماد، به همه نقاشانی که نام و اثرشان در ادامه این نمایشگاه به این گنجینه اضافه می‌شود، تقدیم شد. همچنین در نظر دارم که این رویداد را در قالب یک تور نمایشگاهی در چند استان و کشور دیگر برگزار کنم. در نهایت ۹ اسفند، همزمان با سال‌روز بمباران مدرسه شجره طیبه میناب، نمایشگاه در بندرعباس برپا شود.

در ادامه کیوریتور نمایشگاه مدرسه میناب در پاسخ به این پرسش که نقش آثار هنری چون تابلوی گرونیکای پیکاسو یا سوم ماه می گویا یا آثار رزمی حماسی مینیاتور ایران، در ثبت وقایع و ماندگاری آن در تاریخ و روایت زبان بین‌المللی چگونه می‌بیند، اظهار کرد: چندسالی است که فصلنامه‌ای با نام هنرهای تجسمی را سردبیری می‌کنم که با آن آشنا هستید. مجله قدیمی حوزه هنری است، روزگاری در این نشریه با مصطفی گودرزی و مرحوم دکتر حسین‌راد کار می‌کردم.

عبدالحسینی توضیح داد: اتفاقا شماره پنجاه و چهارم فصلنامه با عنوان «رزم‌جامه هنرهای تجسمی»، به سوال شما نیز مربوط است و به همین موضوع پرداخته شده، در این شماره به تاثیر متقابل هنرهای تجسمی از وقایعی مثل جنگ یا اثرگذاری بر شرایط جنگی پرداخته شده است. از روزگار نگارگری‌های تاریخ درخشان و شکوهمند هنر ایرانی تا نقاشی قهوه‌خانه، خیالی‌نگاری تا کتاب‌های مصور، پوستر، کاریکاتور، تصویرسازی، نقاشی و شاخه‌های مختلف هنرهای تجسمی حتی خوشنویسی و معدود هنرهای مفهومی، نقش جنگ در آثار بررسی شده است.

وی افزود: از نمونه‌های تاریخی مثل سوم ماه می فرانسیسکو گویا و گرونیکای پیکاسو که برشمردید تا مجموعه قتل عام بی‌گناهان و حتی وقایع محرم، کربلا، قیام مختار و نبرد امیرالمومنین در آثار ایرانی، مهم‌ترین نکته آن، ماندگاری در تاریخ و اثرگذاری روایت بر مخاطب همان روزگار بوده است.

عبدالحسینی اضافه کرد: این تابلوها بر نسل‌ها، هنرمندان و مخاطبان بعدی نیز اثرگذار بوده، از همه مهم‌تر در تاریخ هنر نیز به عنوان یک سند تصویری ماندگار، یک دوره تاریخی را معرفی کرده است.

هنرمند، فرزند زمانه است/ خلق اثر ادای دِینی به وقایع روزگار

این منتقد هنری ادامه داد: نمایشگاه مدرسه میناب هم همینطور است، آثار علاوه بر عیار، ارزش موضوعی و نگاه موزه‌ای دارند. در کنار عنوان نمایشگاه در پرانتزی نوشته‌ام، موزه موقت میناب تا بگویم این آثار، موزه‌ای است.

عبدالحسینی خاطرنشان کرد: این نقاشی‌ها در شرایط حاضر، ارزش تصویری دارد، روایت جدیدی را انتقال می‌دهد. حال و هوای این درد را منتقل و جریان، ایجاد می‌کند. مخاطب را به اندیشیدن دعوت می‌کند و بر او اثر می‌گذارد. همچنین این آثار به مرور زمان، تاریخ انقضا ندارند.

وی یادآور شد: بعضی از کارهای هنری که به عنوان واکنش سریع، خلق می‌شوند، شاید ارزش هنری داشته باشند اما تاریخ مصرف هم دارند، با گذشت زمان، دیگر دیده، شنیده و خوانده نمی‌شوند و از یاد می‌روند.

عبدالحسینی با اشاره به اینکه اما آثار این‌چنینی که ارزش هنری و موزه‌ای دارند، اظهار کرد: با گذر زمان، ارزش نقاشی‌های مدرسه میناب بیشتر می‌شود، آیندگان هم استقبال خواهند کرد از اینکه ببینند ۵۰ سال، ۱۰۰ سال یا ۱۵۰ سال قبل هنرمندان روزگار ما برای وقایع زمان خود ما، چه کاری کردند.

وی افزود: کاندنسکی، نقاش جمله معروفی دارد و می‌گوید؛ سه ویژگی هنرمند از غیرهنرمند را متمایز می‌کند، مهم‌ترین آن فرزند زمانه بودن هنرمند است.

این پژوهشگر اضافه کرد: به طور طبیعی هنرمندانی که نسبت به رخدادهای اجتماعی مثل جنگ، واکنش نشان می‌دهند، نقش‌آفرینی و مسئولیت اجتماعی خودشان را انجام می‌دهند. آنها نسبت به وقایع زمان خود با هنر، زبان، ابزار و بیانی که بلد هستند، ادای دین می‌کنند.