نیویورک – ایرنا – ارائه طرح هشت‌ماده‌ای استیضاح «پیت هگست»، وزیر جنگ آمریکا، از سوی یک نماینده جمهوری‌خواه کنگره، بار دیگر ابعاد حقوقی و سیاسی تجاوز نظامی دولت دونالد ترامپ علیه ایران را به یکی از مناقشه‌های اصلی واشنگتن تبدیل کرده است؛ پرونده‌ای که در آن، وزیر جنگ آمریکا نه‌تنها به آغاز و ادامه جنگ بدون مجوز کنگره، بلکه به نقض قوانین حفاظت از غیرنظامیان، کشتار افراد در حملات دریایی و نقش داشتن در اقدامات غیرقانونی آمریکا در ونزوئلا و یمن متهم است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، اهمیت این استیضاح در آن است که طراح آن نه یک نماینده دموکرات، بلکه «توماس مسی»، عضو جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان است؛ نماینده‌ای که با وجود اختلافاتش با دموکرات‌ها، این بار در برابر سیاست‌های جنگ‌طلبانه دولت هم‌حزبی خود ایستاده و معتقد است اجرای دستورهای غیرقانونی رئیس‌جمهوری، مسئولیت وزیر جنگ را از بین نمی‌برد.
مسی روز دوشنبه طرح استیضاح هگست را به مجلس نمایندگان ارائه کرد. وی در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان پیش‌بینی کرد که وزیر جنگ آمریکا تا پایان سال جاری میلادی از سمت خود کنار گذاشته شود.
او در واکنش به حمایت علنی ترامپ از هگست گفت: «آنها تا روزی از افراد حمایت می‌کنند که دیگر حمایت نکنند.» وی افزود: «من همچنان احتمال زیادی می‌دهم که پیت هگست تا ۳۱ دسامبر امسال در سمت خود باقی نماند.»
مسی: هگست نباید دستورهای غیرقانونی را اجرا می‌کرد
مهم‌ترین بخش طرح مسی به نقش هگست در تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران مربوط می‌شود. در سه بند از هشت بند طرح استیضاح، وزیر جنگ به آغاز و ادامه جنگ بدون مجوز کنگره و نادیده گرفتن محدودیت‌های قانونی اختیارات جنگی رییس‌جمهور متهم شده است.
مسی معتقد است هگست با اجرای دستور حمله به ایران، مسئولیت قانونی خود را نادیده گرفته است. او در اظهاراتی صریح تاکید کرده است: «هگست نباید دستورهای غیرقانونی را اجرا می‌کرد و به همین دلیل است که او را استیضاح می‌کنیم.»
وی با استناد به قانون اختیارات جنگی مصوب ۱۹۷۳ آمریکا می گوید دولت ترامپ به ورود به جنگ بدون مجوز کنگره و ادامه آن پس از پایان مهلت قانونی متهم است در حالیکه در این قانون، برای استفاده از نیروهای نظامی آمریکا در مخاصمات بدون مجوز کنگره محدودیت زمانی تعیین شده است.
به گفته طراح استیضاح وزیر جنگ ترامپ، دولت آمریکا حتی قطعنامه‌ای را که هر دو مجلس کنگره در ماه ژوئن برای خروج نیروهای آمریکایی از جنگ علیه ایران تصویب کرده بودند، نادیده گرفته است. دولت ترامپ در مقابل، مدعی شده بود که درگیری با ایران پایان یافته و محدودیت زمانی قانون اختیارات جنگی دیگر شامل آن نمی‌شود.
طعنه مسی به هگست: در کشتن ۲۰۰ دانش‌آموز موثر بودی!
یکی از تندترین بخش‌های اظهارات مسی، واکنش او به ادعای ترامپ درباره موفقیت و محبوبیت وزیر جنگ آمریکا بود. ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال، مسی را «بازنده‌ای تمام‌عیار» خوانده و مدعی شده بود که او قصد دارد یکی از محبوب‌ترین و موفق‌ترین مقام‌های نظامی آمریکا را استیضاح کند.
مسی در پاسخ با طعنه گفت: «این یک مسابقه محبوبیت نیست. من این مواد استیضاح را ارائه نکردم چون فکر می‌کردم پیت هگست ناکارآمد بوده است. او موثر عمل کرده است.»!
این نماینده جمهوری‌خواه بلافاصله با لحنی کنایه‌آمیز، منظور خود از موثر بودن هگست را توضیح داد:«او در کشتن ۲۰۰ دانش‌آموز موثر عمل کرده است! او در بمباران قایق‌های ماهیگیری که ممکن است سرنشینان آن قاچاقچی مواد مخدر بوده باشند یا نبوده باشند، موثر عمل کرده است! او در اجرای یک عملیات آدم‌ربایی غیرقانونی در ونزوئلا نیز موثر بوده است!ما او را به دلیل همین عملکردش در نقض قانون و زیر پا گذاشتن قانون اساسی استیضاح می‌کنیم.»
این اظهارات اشاره مستقیم به حمله آمریکا به مدرسه‌ای در میناب در نخستین روز تجاوز نظامی علیه ایران دارد؛ حمله‌ای که به شهادت شمار زیادی از دانش‌آموزان انجامید. در طرح استیضاح هگست متهم به تضعیف سازوکارهای پنتاگون برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان و بی‌توجهی به قوانین مربوط به حفاظت از افراد غیرنظامی است.
در این بند، به کاهش نیروهای مسئول بررسی تلفات غیرنظامیان، برکناری برخی حقوقدانان ارشد نظامی و مواضع هگست درباره قواعد درگیری نظامی نیز اشاره شده است.
از کشتار در دریا تا ربایش مادورو
دامنه طرح استیضاح هگست به جنگ علیه ایران محدود نمی‌شود. مسی در مجموع هشت بند اتهامی را مطرح کرده که بخش‌هایی از سیاست خارجی و نظامی دولت ترامپ را در بر می‌گیرد.
دو بند از این طرح به حملات مرگبار ارتش آمریکا علیه قایق‌های مظنون به قاچاق مواد مخدر در دریای کاراییب و شرق اقیانوس آرام اختصاص دارد. مسی این حملات را مصداق قتل‌های فراقضایی دانسته و معتقد است ارتش آمریکا بدون طی مراحل قضایی و اثبات جرم، افرادی را هدف قرار داده و کشته است.
در یکی از موارد مورد اشاره در طرح استیضاح، یک قایق هدف حمله قرار گرفت و پس از انهدام آن، دو بازمانده که به بقایای شناور چسبیده بودند نیز در حمله دوم کشته شدند. مسی معتقد است چنین اقداماتی به معنای تبدیل کردن ارتش به مرجع تشخیص جرم و اجرای حکم مرگ بدون محاکمه است.
بند دیگری از استیضاح به ربایش نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری وقت ونزوئلا، در ژانویه ۲۰۲۶ مربوط می‌شود. مسی این اقدام را تجاوز به یک کشور مستقل و اقدامی بدون مجوز کنگره توصیف کرده است.
حملات آمریکا به یمن در سال ۲۰۲۵ نیز یکی دیگر از محورهای این پرونده است. در این بخش، هگست به هدایت حملات نظامی بدون مجوز کنگره و وارد کردن تلفات به غیرنظامیان متهم شده است.
آخرین بند نیز به برخورد هگست با «مارک کلی»، سناتور دموکرات و افسر بازنشسته نیروی دریایی آمریکا مربوط می‌شود. کلی به همراه چند قانون‌گذار دیگر در ویدئویی به نظامیان آمریکایی یادآوری کرده بود که قوانین این کشور اجازه سرپیچی از دستورهای غیرقانونی را می‌دهد.
هگست در واکنش به این ویدیو، کلی را تهدید به تنزل درجه و کاهش مزایای بازنشستگی کرده بود؛ اقدامی که مسی آن را تلاش برای سرکوب آزادی بیان و انتقام‌گیری از یک عضو کنگره دانسته است.
طعنه دیگر طراح استیضاح: من شکست خورده‌ام، اما ناراضی نیستم!
اختلاف مسی و هگست تنها به محتوای طرح استیضاح محدود نمانده است. هگست پیشتر مسی را نماینده‌ای شکست‌خورده و ناراضی توصیف کرده بود؛ اشاره‌ای به شکست این نماینده در انتخابات مقدماتی جمهوری‌خواهان در برابر رقیبی که از حمایت ترامپ برخوردار بود.
مسی در پاسخ به این اظهارات، با لحنی کنایه‌آمیز گفت: «خب، او درباره یک چیز درست می‌گوید؛ من نماینده شکست‌خورده‌ای هستم، اما ناراضی نیستم.»
او در ادامه با اشاره به ماهیت حقوقی استیضاح افزود: «من اینجا مودبانه برخورد می‌کنم. استیضاح چیست؟ در واقع فقط اخراج کردن یک نفر است. شما به زندان نمی‌روید، جریمه نمی‌شوید و مجازات کیفری نمی‌شوید.»
مسی همچنین هشدار داد که با در اختیار گرفتن کنترل کنگره از سوی دموکرات‌ها در ژانویه، هگست با برخورد بسیار سخت‌تری مواجه خواهد شد.
او گفت: «وقتی دموکرات‌ها کنترل را به دست بگیرند، به اندازه من با او مودبانه برخورد نخواهند کرد. آنها جلسات استماع برگزار می‌کنند و افرادی را که زیر نظر هگست خدمت کرده‌اند و اطلاعاتی دارند که هنوز علنی نشده است، برای شهادت فرا می‌خوانند.»
استیضاح هگست؛ شکاف در حزب جمهوری‌خواه بر سر جنگ ایران
اهمیت سیاسی این پرونده زمانی بیشتر می‌شود که طراح استیضاح، عضو حزب جمهوری‌خواه است؛ حزبی که ترامپ رهبری آن را بر عهده دارد و هگست نیز از حمایت مستقیم رئیس‌جمهوری برخوردار است.
مسی پیش‌بینی کرده است که شماری از جمهوری‌خواهان نیز به استیضاح هگست رای مثبت بدهند؛ به‌ویژه نمایندگانی که در انتخابات میان‌دوره‌ای با اختلاف اندکی پیروز شده‌اند و اکنون ممکن است برای فاصله گرفتن از سیاست‌های دولت تحت فشار باشند.
از سوی دیگر، شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای و بازگشت دموکرات‌ها به اکثریت کنگره، می‌تواند زمینه را برای تحقیقات گسترده‌تر درباره عملکرد پنتاگون فراهم کند.
با این حال، تصویب استیضاح در مجلس نمایندگان به تنهایی به معنای برکناری هگست نیست. مطابق قانون اساسی آمریکا، مجلس نمایندگان مواد استیضاح را تصویب می‌کند و سنا مسئول رسیدگی و صدور حکم نهایی است. محکومیت و برکناری وزیر نیز به رای موافق دو سوم سناتورهای حاضر نیاز دارد.
پرسش اصلی؛ چه کسی پاسخگوی جنگ و کشتار غیرنظامیان است؟
پرونده استیضاح هگست در نهایت فراتر از سرنوشت سیاسی یک وزیر است. این پرونده به مسئله مسئولیت دولت آمریکا در قبال تجاوز نظامی به ایران، کشتار غیرنظامیان، حملات مرگبار در دریا و نقض حاکمیت کشورهای دیگر مربوط می‌شود.
طعنه‌های مسی به هگست نیز از همین منظر اهمیت دارد. او با استفاده از ادعای ترامپ درباره موفقیت وزیر جنگ، تلاش کرده است نشان دهد که از نگاه او، اجرای موثر سیاست‌های نظامی لزوما به معنای قانونی بودن آنها نیست.
در واقع، پرسش محوری این است که اگر یک مقام ارشد نظامی دستورهای رئیس‌جمهوری را اجرا کند، اما این دستورها ناقض قوانین داخلی یا تعهدات قانونی آمریکا باشند، آیا می‌تواند خود را صرفا مجری تصمیم‌های کاخ سفید بداند؟
مسی پاسخ خود را روشن کرده است: هگست مسئول اجرای دستورها بوده و باید در برابر عملکردش پاسخگو باشد.
این پرونده همچنین نشان می‌دهد که پیامدهای تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران تنها به میدان جنگ محدود نمانده و اکنون به اختلافات درونی ساختار سیاسی واشنگتن نیز کشیده شده است؛ اختلافی که این بار یک نماینده جمهوری‌خواه با استناد به قانون اساسی و اختیارات کنگره، وزیر جنگ دولت هم‌حزبی خود را هدف استیضاح قرار داده است.