حوزه، حجت‌الاسلام سید مهدی عباس زیدی با تأکید بر ضرورت تقوا، بصیرت و تحقیق در شناخت فتنه‌ها، اظهار داشت: در شرایطی که حق و باطل درهم می‌آمیزند و گاه از مفاهیم دینی در راستای منافع سیاسی استفاده می‌شود، بررسی دقیق اخبار و ارزیابی ادعاها بر اساس حقیقت، دلیل و عدالت، ضرورتی انکارناپذیر است.
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام سید مهدی عباس زیدی روحانی هندی در خطبه‌های نماز جمعه که در شهرستان بجنور، ایالت اوتار پرادش هند برگزار شد، با تأکید بر ضرورت تقوا، بصیرت و تحقیق در شناخت فتنه‌ها، اظهار داشت: در شرایطی که حق و باطل درهم می‌آمیزند و گاه از مفاهیم دینی در راستای منافع سیاسی استفاده می‌شود، بررسی دقیق اخبار و ارزیابی ادعاها بر اساس حقیقت، دلیل و عدالت، ضرورتی انکارناپذیر است.
تقوا؛ زمینه‌ساز تشخیص حق از باطل
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به آیه ۲۹ سوره انفال، به اهمیت تقوا در تشخیص حق از باطل پرداخت و اظهار داشت: خداوند متعال در این آیه می‌فرماید: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر تقوای الهی پیشه کنید، برای شما نیروی تشخیص حق از باطل قرار می‌دهد.» فرمان قرآنی «فَتَبَیَّنُوا» بر ضرورت بررسی و اطمینان از صحت اخبار تأکید دارد. بر این اساس، نباید هیچ خبری را بدون تحقیق پذیرفت یا پیش از احراز صحت، آن را به دیگران منتقل کرد.
آمیختگی حق و باطل؛ عامل اصلی گمراهی در فتنه‌ها
این روحانی هندی با استناد به سخنی از امیرالمؤمنین امام علی(ع) در خطبه ۵۰ نهج‌البلاغه، به تبیین چگونگی شکل‌گیری فتنه‌ها پرداخت و گفت: اگر باطل از آمیختگی با حق جدا بود، بر حقیقت‌جویان پوشیده نمی‌ماند و اگر حق نیز از آمیختگی با باطل مصون بود، مخالفان نمی‌توانستند به آن طعنه بزنند؛ اما هنگامی که بخشی از حق و بخشی از باطل درهم می‌آمیزند، تشخیص حقیقت برای مردم دشوار می‌شود.
وی با بیان اینکه یکی از عوامل گسترش فتنه، تغییر دادن چهره مفاهیم و ارزش‌هاست، تصریح کرد: در چنین شرایطی، ظلم با نام عدالت، جانبداری با عنوان غیرت دینی و منافع شخصی با شعار مصلحت عمومی معرفی می‌شود. ازاین‌رو، صرف برخورداری از اطلاعات برای تشخیص مسیر صحیح کافی نیست، بلکه تقوا و بصیرت نیز ضرورت دارد.
پیروی از هواهای نفسانی؛ زمینه‌ساز شکل‌گیری فتنه
حجت‌الاسلام سید مهدی عباس زیدی در ادامه، با اشاره به یکی دیگر از سخنان امیرالمؤمنین امام علی(ع) درباره ریشه‌های فتنه، اظهار داشت: فتنه‌ها از خواسته‌هایی آغاز می‌شوند که مورد پیروی قرار می‌گیرند و احکامی که برخلاف دستور خداوند ساخته و به دین نسبت داده می‌شوند.
وی افزود: گاهی انسان پیش از بررسی شواهد، نتیجه‌ای را بر اساس تمایلات شخصی خود انتخاب می‌کند و سپس به دنبال دلایلی می‌گردد تا آن را درست جلوه دهد. در چنین وضعیتی، عقل به‌جای جست‌وجوی حقیقت، در خدمت توجیه خواسته‌های فردی قرار می‌گیرد و قدرت بصیرت و تشخیص انسان تضعیف می‌شود.
این کارشناس دینی با اشاره به واقعه جنگ جمل در تاریخ اسلام، خاطرنشان کرد: این رویداد تاریخی یادآور آن است که حتی در حضور شخصیت‌های شناخته‌شده مذهبی و اجتماعی نیز ممکن است تشخیص موضع صحیح دشوار شود.
وی تأکید کرد: شهرت، جایگاه اجتماعی و سابقه افراد نباید به‌تنهایی معیار تشخیص حق و باطل قرار گیرد؛ بلکه باید مواضع، سخنان و عملکرد اشخاص را با معیارهای حق سنجید و بررسی کرد که حقیقت با کدام موضع و جریان همراه است.
سوءاستفاده از مقدسات در راستای منافع سیاسی
حجت‌الاسلام سید مهدی عباس زیدی با اشاره به تحولات کنونی جهان عرب، نسبت به بهره‌برداری سیاسی از هویت دینی و احساسات مردم درباره اماکن مقدس هشدار داد و گفت: نام بردن از یک مکان مقدس، به‌خودی‌خود نمی‌تواند درستی یک ادعای سیاسی را اثبات کند.
وی افزود: همچنین ادعاهای مربوط به حمله به اماکن مقدس باید با رویکردی بی‌طرفانه و بر اساس شواهد و اطلاعات معتبر بررسی شوند. در چنین شرایطی، ضروری است که افراد تحت تأثیر احساسات، شعارها یا انتساب‌های مذهبی، از بررسی دقیق واقعیت‌ها غافل نشوند.
علم و تقوا؛ دو رکن اساسی برای تقویت بصیرت
خطیب جمعه بجنور هند، با تأکید بر ضرورت همراهی علم با تقوا و بصیرت اظهار داشت: تصمیم‌گیری صحیح تنها با کسب اطلاعات حاصل نمی‌شود، بلکه انسان باید توانایی تشخیص حقیقت و ارزیابی ادعاها بر اساس اصول و معیارهای درست را نیز در خود تقویت کند.
وی با اشاره به تجربه‌های تاریخی افزود: در طول تاریخ، برخی افراد تحت تأثیر شهرت و جایگاه شخصیت‌های شناخته‌شده قرار گرفتند، درحالی‌که افراد برخوردار از بصیرت، ادعاها و عملکردها را بر اساس معیارهای حق ارزیابی کردند و صرفاً به موقعیت اجتماعی اشخاص تکیه نکردند.
ضرورت تحقیق پیش از پذیرش و انتشار اخبار
حجت‌الاسلام سید مهدی عباس زیدی در پایان، همگان را به کسب علم، رعایت تقوای الهی و تقویت بصیرت دعوت کرد و گفت: پیش از پذیرش یا انتشار هرگونه خبر، سخن یا ادعای سیاسی، باید منبع آن را بررسی کرد و از وجود شواهد معتبر اطمینان یافت.
وی تأکید کرد: تشخیص حق از باطل نه بر پایه میزان محبوبیت افراد، شعارهای احساسی یا استفاده از اصطلاحات دینی، بلکه بر اساس حقیقت، استدلال و عدالت امکان‌پذیر است. در دوران فتنه، پایبندی به این اصول می‌تواند انسان را از گمراهی مصون بدارد و در شناخت مسیر درست یاری کند.