آیا تحریک الکتریکی اعصاب گوش می‌تواند به کنترل فشار خون بالا کمک کند؟ یک مطالعه کوچک نشان داده است این روش خانگی ایمن و قابل‌تحمل است، اما هنوز اثربخشی آن در کل بیماران ثابت نشده و برای تأیید نتایج به مطالعات بزرگ‌تر نیاز است.
به گزارش سلامت نیوز به نقل از sciencedaily، دستگاهی کوچک که با ارسال پالس‌های الکتریکی ملایم از طریق گوش، اعصاب را تحریک می‌کند، ممکن است به روشی جدید برای کمک به کنترل فشار خون بالا تبدیل شود. در یک کارآزمایی بالینی روی ۶۳ بیمار که از قبل داروهای کاهنده فشار خون مصرف می‌کردند، این روش ایمن بود، به‌خوبی تحمل شد و امکان استفاده از آن در خانه وجود داشت. با این حال، تأثیر آن در کل شرکت‌کنندگان به‌طور معناداری بیشتر از دستگاه دارونما نبود و نتایج امیدوارکننده عمدتاً در بیماران مبتلا به فشار خون شدیدتر مشاهده شد.
این پژوهش به سرپرستی محققان دانشگاه کوئین مری لندن انجام شده و نتایج آن در مجله Hypertension، وابسته به انجمن قلب آمریکا، منتشر شده است. پژوهشگران تأکید می‌کنند که برای مشخص شدن میزان اثربخشی این روش و شناسایی بیمارانی که احتمالاً بیشترین سود را از آن می‌برند، به مطالعات بزرگ‌تری نیاز است.
تحریک اعصاب گوش چگونه می‌تواند فشار خون را کاهش دهد؟
این روش آزمایشی که «تعدیل عصبی خودکار از راه پوست» (tAN) نام دارد، با هدف تأثیرگذاری بر دستگاه عصبی خودمختار طراحی شده است. این شبکه عصبی، بدون نیاز به کنترل ارادی، عملکردهای مهم بدن از جمله ضربان قلب، گوارش و فشار خون را تنظیم می‌کند.
پژوهشگران امیدوارند ارسال سیگنال‌های الکتریکی خفیف به اعصاب ناحیه گوش بتواند بر سازوکارهای طبیعی تنظیم فشار خون اثر بگذارد؛ آن هم بدون نیاز به جراحی یا روش‌های تهاجمی.
این دستگاه دستی را شرکت Afferent Medical Solutions توسعه داده است. دستگاه با دو گیره کوچک روی تراگوس، یعنی برجستگی غضروفی کوچکی که در جلوی مجرای گوش قرار دارد، نصب می‌شود. گیره‌ها تحریک الکتریکی ملایمی ایجاد می‌کنند و به بیمار امکان می‌دهند درمان را بدون مراجعه به کلینیک انجام دهد.
آزمایش دستگاه روی ۶۳ بیمار مبتلا به فشار خون کنترل‌نشده
این کارآزمایی بالینی با حمایت مؤسسه ملی پژوهش سلامت و مراقبت بریتانیا (NIHR)، روی ۶۳ فرد مبتلا به فشار خون کنترل‌نشده انجام شد. همه شرکت‌کنندگان دست‌کم یک داروی کاهنده فشار خون مصرف می‌کردند، اما فشار خون آن‌ها همچنان بالاتر از سطح توصیه‌شده بود.
پژوهشگران شرکت‌کنندگان را به‌صورت تصادفی به دو گروه تقسیم کردند. گروه اول از دستگاه فعال برای تحریک اعصاب استفاده کرد و گروه دوم دستگاهی مشابه اما غیرفعال دریافت کرد که برای مقایسه و ارزیابی اثر دارونما طراحی شده بود.
شرکت‌کنندگان در دو هفته نخست، هر روز به مدت ۳۰ دقیقه از دستگاه استفاده کردند. در ۱۰ هفته بعد، دفعات استفاده به هفته‌ای یک بار کاهش یافت.
نتایج نشان داد که این روش ایمن بود و شرکت‌کنندگان عموماً آن را به‌خوبی تحمل کردند. بیشتر آن‌ها نیز برنامه تعیین‌شده را رعایت کردند؛ موضوعی که نشان می‌دهد استفاده منظم از این فناوری در خانه امکان‌پذیر است.
با این حال، مقایسه تغییرات فشار خون در کل شرکت‌کنندگان نشان داد که تفاوت آماری معناداری میان گروه دریافت‌کننده تحریک فعال و گروه استفاده‌کننده از دستگاه غیرفعال وجود ندارد.
این دستگاه هنوز جایگزین داروهای فشار خون یا درمان‌های استاندارد نیست و بیماران نباید بدون نظر پزشک مصرف داروهای خود را تغییر دهند.
نتایج امیدوارکننده در بیماران مبتلا به فشار خون شدیدتر
با وجود نبود تفاوت معنادار در کل جمعیت مطالعه، پژوهشگران در میان افرادی که در ابتدای کارآزمایی فشار خون شدیدتری داشتند، به یافته‌ای قابل توجه رسیدند.
تحلیل یک زیرگروه از شرکت‌کنندگان که از پیش در برنامه پژوهش تعریف شده بود، نشان داد کاهش فشار خون در این افراد هنگام استفاده از تحریک فعال اعصاب، بیشتر از گروه دریافت‌کننده دستگاه غیرفعال بود.
این یافته احتمال می‌دهد که روش تحریک اعصاب گوش برای افرادی که فشار خونشان به‌سختی کنترل می‌شود، مؤثرتر باشد. با این حال، شمار شرکت‌کنندگان کم بود و نتایج این زیرگروه باید در مطالعات بزرگ‌تر تأیید شود. بنابراین، هنوز نمی‌توان درباره اثربخشی قطعی این روش در بیماران مبتلا به فشار خون شدید نتیجه‌گیری کرد.
دکتر آجای گوپتا، پژوهشگر اصلی این مطالعه، عضو هیئت علمی دانشگاه کوئین مری لندن و پزشک مشاور در مرکز درمانی بارتس، می‌گوید این فناوری روشی امیدوارکننده و قابل‌قبول برای بیماران است که در صورت اثبات اثربخشی می‌تواند به راهکاری کم‌هزینه و قابل گسترش برای میلیون‌ها نفر تبدیل شود.
او با اشاره به اینکه مطالعه در کل جمعیت انتخاب‌نشده به نتیجه آماری معناداری نرسید، افزود که در بیماران مبتلا به فشار خون شدیدتر، کاهش فشار خون بیشتری در گروه تحریک فعال نسبت به گروه دارونما مشاهده شد.
به گفته گوپتا، این پژوهش که نخستین و جامع‌ترین مطالعه از نوع خود معرفی شده است، مسیرهای تازه‌ای را برای بررسی این پرسش باز می‌کند که آیا تعدیل عصبی غیرتهاجمی می‌تواند به گروه‌های خاصی از بیماران مبتلا به فشار خون کنترل‌نشده کمک کند یا خیر.
تحریک اعصاب گوش می‌تواند به درمان فشار خون مقاوم کمک کند؟
فشار خون بالا یکی از عوامل مهم بیماری‌های قلبی‌عروقی است و خطر حمله قلبی و سکته مغزی را افزایش می‌دهد. این بیماری در طول زمان فشار بیشتری بر قلب و رگ‌های خونی وارد می‌کند و می‌تواند به آن‌ها آسیب برساند.
داروها به بسیاری از بیماران کمک می‌کنند فشار خون خود را کنترل کنند، اما در برخی افراد، با وجود دریافت درمان، فشار خون همچنان بالاتر از محدوده هدف باقی می‌ماند. همین مسئله پژوهشگران را به بررسی روش‌های مکمل برای کنترل بهتر فشار خون سوق داده است.
تحریک اعصاب گوش یکی از این روش‌های احتمالی است. اندازه کوچک دستگاه، غیرتهاجمی بودن و امکان استفاده در خانه می‌تواند در صورت اثبات اثربخشی، آن را به گزینه‌ای کاربردی برای برخی بیماران تبدیل کند.
با این حال، نتایج فعلی هنوز اثبات‌کننده یک درمان مؤثر جدید نیستند. انجام کارآزمایی‌های بالینی بزرگ‌تر برای تأیید یافته‌های امیدوارکننده در بیماران مبتلا به فشار خون شدیدتر و مشخص شدن افرادی که احتمالاً از این روش سود می‌برند، ضروری است.