تصفیه‌خانه‌های فاضلاب تهران می‌توانند نقش مؤثری در کاهش فشار بر منابع آب متعارف و حل بحران آب ایفا کند؛ برآورد‌ها نشان می‌دهد با اختصاص ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب بازیافتی در سال، می‌توان نیاز آبی تمامی صنایع استان تهران را تأمین کرد.
در شرایطی که تأمین پایدار آب به یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریت شهری و بخش صنعت تبدیل شده است، ظرفیت تصفیه‌خانه‌های فاضلاب تهران می‌تواند نقش مؤثری در کاهش فشار بر منابع آب متعارف ایفا کند؛ ظرفیتی که با وجود تولید سالانه حدود ۳۹۰ میلیون مترمکعب آب بازیافتی، هنوز بخش محدودی از آن در صنعت مورد استفاده قرار می‌گیرد
در حال حاضر ۱۱ تصفیه‌خانه فاضلاب در سطح شهر تهران فعال هستند که بیش از ۳۹۰ میلیون مترمکعب در سال آب بازیافتی تولید می‌کنند. بخشی از این ظرفیت در صنایع مختلف و همچنین آبیاری فضای سبز به کار گرفته می‌شود، اما سهم مصرف صنعتی از مجموع آب بازیافتی تولیدشده، تنها حدود ۵ درصد است.
این در حالی است که برآورد‌ها نشان می‌دهد با اختصاص ۱۰۰ میلیون مترمکعب آب بازیافتی در سال، می‌توان نیاز آبی تمامی صنایع استان تهران را تأمین کرد؛ موضوعی که ضرورت توسعه زیرساخت‌های انتقال و مصرف آب بازیافتی در بخش صنعت را بیش از پیش نمایان می‌کند.
بر اساس مواد ۳۹، ۴۰ و ۴۱ قانون برنامه هفتم توسعه و قانون هوای پاک، صنایع مشمول این الزامات که در محدوده پوشش تصفیه‌خانه‌های فاضلاب قرار دارند، موظف به استفاده از آب بازیافتی در فرآیند‌های تولیدی خود هستند. صنایع غذایی و بهداشتی از مصرف آن در فرآیند تولید مستثنا هستند، اما می‌توانند از این منبع برای آبیاری محوطه‌ها و فضا‌های غیرتولیدی استفاده کنند.
پالایشگاه تهران؛ نمونه‌ای موفق از تبدیل فاضلاب شهری به منبع تأمین آب صنعت
یکی از نمونه‌های شاخص استفاده صنعتی از آب بازیافتی در تهران، همکاری شرکت فاضلاب تهران و پالایشگاه تهران است؛ پروژه‌ای که با هدف تصفیه تکمیلی و انتقال آب بازیافتی از تصفیه‌خانه جنوب تهران به پالایشگاه تعریف شده است.
پالایشگاه تهران روزانه حدود ۳۲ هزار مترمکعب آب نیاز دارد. بر همین اساس، قرارداد اجرای پروژه تصفیه کامل و انتقال آب بازیافتی با ظرفیت روزانه ۵۲ هزار مترمکعب تنظیم شده است؛ ظرفیتی که علاوه بر پاسخ‌گویی به نیاز فعلی پالایشگاه، امکان تأمین آب مورد نیاز طرح‌های در دست اجرا و برنامه‌ریزی‌شده این مجموعه را نیز فراهم می‌کند.
این پالایشگاه سالانه نزدیک به ۱۹ میلیون مترمکعب آب بازیافتی از تصفیه‌خانه فاضلاب جنوب تهران دریافت می‌کند و برای دستیابی به کیفیت مورد نیاز فرآیند‌های صنعتی، سامانه تصفیه تکمیلی متناسب با نیاز خود را ایجاد کرده است. آب بازیافتی منتقل‌شده در پالایشگاه، پس از طی مراحل تکمیلی تصفیه و آماده‌سازی، به آب تغذیه بویلر‌ها (BFW) با کیفیتی نزدیک به آب مقطر تبدیل می‌شود؛ فرآیندی که نشان می‌دهد آب حاصل از تصفیه فاضلاب شهری، با انجام مراحل تکمیلی و کنترل کیفیت، قابلیت استفاده در فرآیند‌های حساس صنعتی را نیز دارد.
توسعه چنین پروژه‌هایی، فراتر از تأمین آب مورد نیاز یک واحد صنعتی، به معنای ایجاد زنجیره‌ای پایدار میان مدیریت فاضلاب شهری و مدیریت منابع آب در بخش صنعت است. زنجیره‌ای که با کاهش وابستگی صنایع به منابع آب متعارف، افزایش بهره‌وری منابع موجود و بازگرداندن آب به چرخه مصرف، می‌تواند سهم مهمی در سازگاری تهران با محدودیت‌های آبی ایفا کند.