ادعای العربی الجدید: انتظار میرود میان واشنگتن و تهران گشایشی حاصل شود که طی همین هفته اعلام شود
منابع مسئول و آگاه از تلاشهای میانجیگری میان ایالات متحده و ایران روز دوشنبه به روزنامه «العربی الجدید» اعلام کردند که انتظار میرود در چارچوب تلاشهای مستمر میانجیگران قطر و پاکستان برای توقف تنشها میان واشنگتن و تهران، گشایشی حاصل شود که قرار است طی همین هفته اعلام شود.
العربی الجدید نوشت: این منابع که ترجیح دادند هویتشان فاش نشود، تأکید کردند تلاشهای میانجیگری برای کاهش نقاط اختلاف میان دو طرف و ترغیب آنها به ارائه امتیازهای متقابل، با هدف جلوگیری از ازسرگیری جنگ میان دو کشور، همچنان ادامه دارد.
با وجود ادامه ادبیات تهدیدآمیز واشنگتن و تهران علیه یکدیگر و نگرانیها از احتمال ازسرگیری جنگ ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا در سوم نوامبر آینده، این منابع در گفتوگو با «العربی الجدید» احتمال دادند که منطقه در شرایط کنونی شاهد تشدید تنشها نباشد.
پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، شامگاه شنبه گفته بود که ایران «جاهطلبیهای هستهای» دارد و اگر از اهداف هستهای خود در میز مذاکرات دست نکشد، با «نابودی» مواجه خواهد شد.
او این اظهارات را در سخنرانی خود در دانشگاه تنسی در شهر ناکسویل آمریکا و در جریان پرداختن به پرونده ایران مطرح کرد.
هگست مدعی شد که ایران یک «زرادخانه بزرگ» از موشکهای متعارف ایجاد کرده و تلاش کرده است از راهبردی مشابه راهبرد کره شمالی پیروی کند.
در همین زمینه، سفارتخانههای آمریکا در کشورهای منطقه درباره احتمال وقوع تحولات امنیتی سریع هشدار دادهاند؛ تحولاتی که میتواند شامل حملات ایران و متحدانش باشد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، را متهم کرد که برای جلوگیری از ورود به زندان، در تلاش است ایالات متحده را به جنگی جدید با تهران بکشاند.
عراقچی این اظهارات را روز یکشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس و در واکنش به سخنان نتانیاهو درباره ایران مطرح کرد.
او نوشت که نتانیاهو «برای فرار از زندان، آمریکا را به جنگی جدید میکشاند و پیامدهایی را که این اقدام میتواند برای اسرائیل و رئیسجمهور آمریکا داشته باشد، نادیده میگیرد».
عراقچی روز یکشنبه همچنین بار دیگر بر پایبندی ایران به پیشنهادی تأکید کرد که بر اساس آن، تنگه هرمز طی هفت روز بازگشایی خواهد شد؛ مشروط بر اینکه واشنگتن به مطالبات ایران پاسخ دهد.
این مطالبات شامل رفع محاصره بنادر ایران، کاهش محدودیتهای اعمالشده بر صادرات نفت و توقف درگیریهای نظامی در جبهههای منطقهای است.
عراقچی توضیح داد که تهران ملاحظات آمریکا درباره این پیشنهاد را دریافت کرده و در حال بررسی آنهاست؛ با این حال، اختلافات همچنان ادامه دارد و مانع پیشرفت مذاکرات میشود.
اختلاف اصلی؛ اولویت با پرونده هستهای یا بازگشایی تنگه هرمز؟
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، یکی از مهمترین نقاط اختلاف این است که واشنگتن اصرار دارد برنامه هستهای ایران در صدر مذاکرات قرار گیرد.
این موضع شامل درخواست از تهران برای کاهش ملموس ظرفیتهای غنیسازی اورانیوم است. در مقابل، ایران میخواهد بازگشایی تنگه هرمز و رسیدگی به محدودیتهای اقتصادی و امنیتی اعمالشده علیه خود، در اولویت قرار گیرد.
تلاشهای دیپلماتیک قطر و پاکستان برای نزدیک کردن دیدگاههای ایالات متحده و ایران همچنان ادامه دارد؛ این در حالی است که مذاکرات با موانع سیاسی و امنیتی روبهروست و تاکنون توافقی برای پایان دادن به رویارویی میان دو طرف و بازگرداندن ثبات به منطقه حاصل نشده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که نگرانیها درباره پیامدهای تداوم بستهماندن تنگه هرمز، اختلال در تردد دریایی و تأمین انرژی در سطح جهان افزایش یافته است.
خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، روز یکشنبه گزارش داده بود که عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، ممکن است طی هفته جاری به تهران سفر کند.
به گزارش این خبرگزاری، این سفر میتواند «در چارچوب همکاری مستمر میان دو کشور و تحولات منطقهای و مذاکرات میان ایران و ایالات متحده آمریکا» انجام شود.
تنگه هرمز؛ محور اصلی بحران
تنگه هرمز یکی از مهمترین محورهای بحران کنونی به شمار میرود؛ زیرا موقعیتی حیاتی در تجارت جهانی نفت و گاز طبیعی مایعشده (الانجی) دارد.
بازگشایی این تنگه صرفاً اقدامی مرتبط با کشتیرانی نیست، بلکه میتواند نقطه شروعی برای کاهش تنشها و ازسرگیری مذاکرات درباره مسائل گستردهتر باشد.
با این حال، پیشنهاد ایران همچنان به برآوردهشدن مطالبات تهران مشروط است؛ در حالی که واشنگتن بر رسیدگی به نگرانیهای خود درباره برنامه هستهای ایران اصرار دارد.
اختلاف بر سر تحریمها، محاصره و سازوکارهای توقف درگیریهای نظامی نیز همچنان پابرجاست.
در چنین شرایطی، میانجیگری قطر و پاکستان با آزمونی سرنوشتساز روبهروست: جلوگیری از فروپاشی ارتباطات میان دو طرف و دستیابی به چارچوبی برای اجرای اقدامات متقابل اعتمادساز که بتواند در ادامه، زمینه مذاکراتی جامعتر درباره برنامه هستهای، تحریمها و ترتیبات امنیتی منطقهای را فراهم کند.
