چرا بیت کوین تا ۵۵۶۰۰ دلار سقوط کرد؟ ریزش سهام فناوری، خروج سرمایه از صندوقهای اسپات و بستهشدن اجباری معاملات اهرمی ریزش را تشدید کردند.
جدیدترین ریزشهای بیت کوین در معاملات جمعه ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۹ آبان ۱۴۰۵) باعث سقوط قیمت به زیر ۶۰ هزار دلار شد و صبح امروز ۳۰ آبان، به محدوده ۵۵ هزار دلار رسید. بااینکه خروج پول از صندوقهای اسپات بیت کوین از روزهای قبل ادامه داشت، اما فروش گسترده سهام شرکتهای فناوری، موج ریزشی روز جمعه را تشدید کرد. با شکستن محدوده ۶۰ هزار دلار، بستهشدن اجباری معاملات اهرمی هم به فشار فروش اضافه کرد.
حال سوال این است که این ریزش تا کجا ادامه دارد؟ آیا به کف بازار رسیدهایم یا همچنان دلایل دیگری باعث ادامه سقوط قیمت بیت کوین خواهند شد؟ در این مطلب پاسخ میدهیم.
بیت کوین در چند روز اخیر چقدر افت کرد؟
قیمت بیت کوین از شهریور به این طرف یک روند نزولی ادامهدار داشته و از محدوده ۸۶ هزار دلار در ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) به ۵۵ هزار دلار در ۲۱ نوامبر (۳۰ آبان) رسیده است. بنابراین، ریزشهای اخیر، متأثر از همین بازار نزولی ۲ ماه گذشته بوده است.
وضعیت ۲۴ ساعت گذشته نیز جالبتوجه است؛ بیت کوین از محدوده ۶۲ هزار دلار شروع به ریزش کرد و در ساعت ۹:۴۵ صبح امروز ۳۰ آبان که کندل روزانه بسته شد، قیمت در کف محلی ۵۶.۶۳ هزار دلار قرار گرفت.
البته در زمان نگارش این مطلب در ساعت ۱۱ صبح، بخشی از این ریزش جبران شده و قیمت به بالای ۵۸ هزار دلار بازگشته است.
۱. ریزش سهام هوش مصنوعی موج فروش جمعه را تشدید کرد
سهام آنتروپیک، شرکت سازنده هوش مصنوعی کلاد، روز پنجشنبه ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان ۱۴۰۵) عرضه شد. قیمت عرضه اولیه این سهام ۸۳ دلار بود و اولین معامله عمومی آن در بورس نزدک، با قیمت ۱۱۱.۵۰ دلار انجام شد که حدود ۳۴ درصد بالاتر از قیمت عرضه بود.
اما دو اتفاق در ریزش قیمت سهام آنتروپیک نقش داشتند:
- اول، کسی که این سهام را در عرضه اولیه گرفته بود، همان ابتدای معاملات حدود ۳۴ درصد سود روی کاغذ داشت. بعضی از خریداران اولیه از این جهش استفاده کردند و سهمشان را فروختند تا سودشان را نقد کنند. قیمت نیز همان روز پنجشنبه تا ۹۷.۱۷ دلار عقب نشست و جمعه روی ۸۸.۹۱ دلار بسته شد.
- دوم، کسی که این سهام را حوالی ۱۱۱ دلار میخرید، باید به این سؤال جواب میداد که آنتروپیک در آینده چقدر سود میسازد که خرید سهم به این قیمت ارزش داشته باشد؟
رویترز گزارش داد آنتروپیک فقط در نیمه اول ۲۰۲۶، نزدیک به ۹ میلیارد دلار برای ظرفیت پردازشی و زیرساخت هزینه کرده بود. سرمایهگذاری در زیرساخت بهخودیخود میتواند اتفاق خوبی باشد. اما اگر هزینه سرورها، تراشهها و خدمات ابری سریعتر از درآمد مشتریان رشد کند، ممکن است شرکت، مشتری و درآمد بیشتری داشته باشد، اما همزمان سود کمتری از آنچه بازار انتظار دارد بسازد.
بنابراین، تردید درباره بازده این هزینهها در کنار موج فروش سهام فناوری، باعث شد خریداران برای پرداخت قیمتهای روز اول محتاطتر شوند.
افت سهام آنتروپیک چه ربطی به بیت کوین دارد؟
عرضه آنتروپیک برای والاستریت یک آزمون بود. سهام بخش فناوری از قبل تحت فشار بود و معاملهگران میخواستند ببینند آیا استقبال از یکی از بزرگترین شرکتهای هوش مصنوعی میتواند خریداران را به این بخش برگرداند یا خیر.
ارتباط این سقوط با ریزش قیمت بیت کوین، از تصمیم مشترک سرمایهگذاران برای کمکردن ریسک سبدشان نشأت میگیرد. وقتی تریدرها انتظار نوسان بیشتری دارند، ممکن است هم سهام فناوری را بفروشند و هم از موقعیتهایشان در کریپتو کم کنند.
روز جمعه ۲۹ آبان، هر دوی این بازارها افت کردند و رویترز گزارش داد که تقاضا برای خرید اوراق خزانه آمریکا بالا رفته است. این شواهد از فروش گسترده داراییهای پرریسک حکایت داشت.
بنابراین، تئوری مطرحشده (اما اثباتنشده) این است: سرمایهگذاران ابتدا بیت کوینهایشان را فروختند تا سهام آنتروپیک را بخرند. سپس، سهام آنتروپیک را فروختند تا اوراق قرضه بخرند.
۲. افزایش فاندینگ ریت، زمینه ریزش را از قبل فراهم کرده بود
پس از انتشار تورم بالاتر از انتظار آمریکا در اکتبر، معاملهگران احتمال افزایش دوباره نرخ بهره فدرال رزرو در دسامبر را جدیتر گرفتند. نرخهای بالاتر از دو مسیر به بازار فشار میآورند:
- هزینه فاندینگ ریت در معاملات فیوچرز پرپچوال و نگهداری پوزیشنهای اهرمی بالا میرود.
- اوراق کوتاهمدت دولتی برای سرمایهگذارانی که بهدنبال بازده با ریسک کمتر هستند، جذابتر میشود.
شرکت گلسنود (Glassnode) در گزارش ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) خود به افزایش حدود ۰.۴۵ واحد درصدی بازده اوراق سهماهه آمریکا و کاهش ۴.۲ درصدی عرضه استیبل کوینها در یک بازه ۹۰روزه اشاره کرده بود. این دو روند با کاهش نقدینگی در دسترس بازار کریپتو همخوانی دارند.
روز جمعه و همزمان با ریزش سهام، سرمایهگذاران بیشتری به خرید اوراق دولتی آمریکا روی آوردند تا ریسک کمتری بپذیرند. با افزایش تقاضا، قیمت این اوراق بالا رفت. حالا چون مبلغ سودی که این اوراق میپردازند ثابت است، کسی که آنها را گرانتر میخرد، نسبت به پولی که پرداخته بازده کمتری میگیرد. بههمیندلیل، بازده اوراق ۱۰ساله از حدود ۵.۰۵ درصد به ۴.۹۳ درصد رسید.
بهطور خلاصه، در هفتههای قبل، بالابودن نرخ بهره و گرانترشدن وامگرفتن به بازار فشار میآورد. اتفاق جمعه این بود که با شدتگرفتن فروش سهام، تقاضا برای اوراق دولتی بهعنوان دارایی کمریسکتر بیشتر شد.
۳. بیش از یک میلیارد دلار از صندوقهای اسپات بیت کوین خارج شد
یکی دیگر از دلایل ریزش قیمت بیت کوین در آبان ۱۴۰۵، کاهش تقاضای ETFهای بیت کوین بود که پیشتر آغاز شده بود.
صندوقهای اسپات آمریکا از ۱۷ تا ۱۹ نوامبر (۲۶ تا ۲۸ آبان) حدود ۱.۱۳ میلیارد دلار خروج خالص داشتند. خالص خروج فقط در روز پنجشنبه ۵۸۲.۳ میلیون دلار بود که ۵۴۱.۱ میلیون دلار آن به صندوق بلکراک مربوط میشد.
اهمیت این ارقام در زمانبندی آنهاست؛ خروج سرمایه پیش از شدیدترین ریزش روز جمعه جریان داشت و نشان میداد یکی از مسیرهای مهم تقاضا برای خرید بیت کوین ضعیف شده است.
۴. شکستن ۶۰ هزار دلار، فروش اجباری را تشدید کرد
گلسنود سه روز پیش از سقوط روز جمعه، محدوده ۵۹٬۵۰۰ تا ۶۲٬۲۰۰ دلار را بهعنوان یکی از نواحی تمرکز پوزیشنهای لانگ اهرمی شناسایی کرده بود. وقتی قیمت وارد چنین محدودهای میشود و وثیقه تریدرها دیگر برای باز نگهداشتن موقعیت کافی نیست، صرافی آن موقعیت را میبندد. بستهشدن اجباری لانگهای اهرمی فشار بیشتری به قیمت وارد میکند و میتواند موقعیتهای دیگری را هم به آستانه لیکوییدشدن برساند.
ساعت ۰۷:۴۰ صبح شنبه ۳۰ آبان، کندل ۱ ساعته بیت کوین در محدوده ۵۵.۷ دلار بسته شد. پس از آن، حوالی ساعت ۸:۳۸ و پس از رسیدن بیت کوین به ۵۵.۶ هزار دلار، نزدیک به ۲.۳۸ میلیارد دلار پوزیشن در کل بازار کریپتو لیکویید شدند که حدود ۲.۲۱ میلیارد دلار، معادل ۹۲.۶ درصد آن، مربوط به پوزیشنهای لانگ بود.
این ترتیب زمانی توضیح میدهد چرا ضعف چندروزه بازار در فاصله کوتاهی به افتی بهمراتب تندتر تبدیل شد.
نقش هک بایننس و رفتار طلا چه بود؟
قیمت طلا هم روز جمعه حدود ۲.۸ درصد افت کرد. رویترز همچنین ابهام مقرراتی پس از انتخابات میاندورهای آمریکا را از فشارهای زمینهای بازار دانست، هرچند سهم آن در افت جمعه مشخص نیست.
هک ۶ میلیارد دلاری بایننس در ۲۹ اکتبر (۷ آبان)، چند هفته پیش از ریزش جمعه ۲۱ نوامبر (۲۹ آبان) اتفاق افتاد. بایننس اعلام کرد حدود ۶.۳۴ میلیارد دلار دارایی تحتتأثیر قرار گرفته است.
بلومبرگ گزارش داد که پس از این رخداد و عقبنشینی تریدرها، بازار کمعمقتر شده و سفارشهای بزرگ راحتتر قیمت را جابهجا میکنند.
جمعبندی
فروش سهام فناوری زمان شدتگرفتن ریزش بیت کوین را توضیح میدهد، خروج پول از صندوقهای اسپات و ضعف تقاضای اسپات زمینه آن را و لیکوییدشدن معاملات اهرمی سرعت آن را.
برای تشخیص اینکه فشار فروش واقعاً فروکش کرده، رفتار خریداران بازار اسپات و جریان چند جلسه بعدی صندوقهای اسپات اهمیت دارد. پایان یک موج لیکوییدشدن میتواند به جهش موقت قیمت منجر شود.
