معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی با تأکید بر اینکه ایران برای ورود به عرصه جدید دیپلماسی به تعهدات صرفاً مکتوب آمریکا اعتماد نخواهد کرد، گفت: تهران باید اقدامات عملی طرف آمریکای را ببیند.
جوان آنلاین: علی باقری‌کنی، معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگویی با تشریح ابعاد سفر اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی به مسکو و دیدار با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، این سفر را بخشی از دیپلماسی هدفمند و فعال جمهوری اسلامی ایران برای رایزنی با بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی دانست.
وی با اشاره به دیدار حدود سه‌ساعته محسن رضایی با رئیس‌جمهور روسیه اظهار کرد: هدف اصلی این سفر، انتقال پیام مقام معظم رهبری به رئیس‌جمهور روسیه بود. در این پیام، هم مؤلفه‌های مورد نظر جمهوری اسلامی ایران برای همکاری‌های دوجانبه مطرح شد و هم چشم‌انداز روابط و تعاملات آینده ترسیم شد تا طرف روسی درک روشن‌تری از مسیر همکاری با جمهوری اسلامی ایران در دوره جدید داشته باشد.
توسعه همکاری‌های راهبردی تهران و مسکو در دستور کار
باقری‌کنی با بیان اینکه همکاری‌های ایران و روسیه طی چند دهه گذشته ابعاد مختلفی پیدا کرده است، افزود: در این دیدار، همکاری‌های راهبردی دو کشور در سطوح دوجانبه، منطقه‌ای و بین‌المللی مورد بررسی قرار گرفت و طرفین دیدگاه‌های خود را درباره مناسبات و چشم‌انداز پیش‌رو مطرح کردند.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی، راهگذر شمال ـ جنوب را یکی از محورهای مهم مذاکرات دانست و گفت: موانع و کاستی‌های موجود در مسیر تکمیل و تسریع اجرای این طرح بررسی شد و دو طرف توافق کردند در نخستین فرصت، سازوکارها و اقدامات لازم را برای پیشرفت سریع‌تر آن دنبال کنند.
وی همچنین از بررسی موضوع انتقال گاز روسیه به ایران خبر داد و توضیح داد: این موضوع در دو سطح کوتاه‌مدت و میان‌مدت مطرح شده است؛ به‌گونه‌ای که در کوتاه‌مدت از ظرفیت‌های موجود استفاده شود و در میان‌مدت نیز زیرساخت‌های لازم برای انتقال حجم قابل توجهی از گاز روسیه به جمهوری اسلامی ایران فراهم شود. بخشی از این گاز برای مصرف داخلی و بخش عمده آن برای انتقال به کشورهای دیگر در نظر گرفته شده است.
باقری‌کنی با تأکید بر اهمیت راهبردی این طرح‌ها تصریح کرد: اجرای چنین پروژه‌هایی ظرفیت‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران را تقویت می‌کند و می‌تواند وابستگی کشورهای دیگر به ظرفیت‌های ترانزیتی و انرژی کشورمان را افزایش دهد؛ موضوعی که عملاً امکان فشارآوردن برخی قدرت‌ها، از جمله آمریکا، بر جمهوری اسلامی ایران را محدود می‌کند.
ترتیبات امنیتی منطقه باید درون‌زا باشد
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به بررسی ترتیبات جدید امنیتی منطقه در جریان سفر به مسکو اشاره کرد و گفت: نشست چهارجانبه تهران با حضور ایران، ترکیه، عربستان و پاکستان، از نگاه روسیه و چین نیز نقطه عطفی مهم به شمار می‌رود.
وی افزود: این ابتکار می‌تواند نقطه شروعی سازنده برای شکل‌گیری امنیت منطقه‌ای باشد. اگر همکاری‌ها در این چارچوب توسعه پیدا کند، امنیت‌سازی در منطقه به‌صورت درون‌زا و با مشارکت کشورهای منطقه شکل عملیاتی خواهد گرفت.
باقری‌کنی با بیان اینکه اصل شکل‌گیری ترتیبات امنیتی منطقه‌ای مورد تأکید روسیه و چین نیز قرار دارد، خاطرنشان کرد: کشورهای منطقه هم بر این موضوع تأکید دارند و باید از طریق رایزنی با بازیگران مختلف، زمینه اجرای این ترتیبات را فراهم کرد. نشست چهارجانبه تهران نقطه عطفی تعیین‌کننده بود و لازم است اقدامات بعدی بر مبنای آن شکل بگیرد.
مقاومت ملت ایران معادلات امنیتی منطقه را تغییر داده است
وی در پاسخ به پرسشی درباره طرح موضوع «ترتیبات امنیتی پساجنگ» و احتمال وقوع درگیری‌های جدید گفت: مقاومت ملت ایران و دلاوری نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران مورد اذعان بازیگران مختلف منطقه‌ای و بین‌المللی قرار گرفته است. در همین سفر نیز رئیس‌جمهور روسیه بر این موضوع تأکید کرد که مقاومت ملت ایران مورد تحسین جهانی قرار گرفته و جایگاه کشورمان را در عرصه بین‌المللی ارتقا داده است.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ادامه داد: این دستاورد حاصل توانمندی نیروهای مسلح و مقاومت ملت ایران در عرصه‌های مختلف است که شرایط جدیدی را در منطقه رقم زده است. بنابراین، دوران پس از این مقاومت و ارتقای جایگاه جمهوری اسلامی ایران، نیازمند تدبیر و سیاست‌گذاری برای شکل‌گیری ترتیبات امنیتی جدید است.
باقری‌کنی با اشاره به تهدیدهای آمریکا و رژیم صهیونیستی تأکید کرد: این تهدیدها واکنشی به اقتدار ظهور یافته و تثبیت‌شده جمهوری اسلامی ایران در منطقه است. برای حفاظت از منافع ملی، امنیت ملی، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشور باید آمادگی لازم را داشته باشیم و با نگاهی راهبردی، موضوع امنیت‌سازی منطقه‌ای را دنبال کنیم.
وی همچنین بر ضرورت ادامه رایزنی‌های راهبردی با قدرت‌های بین‌المللی، به‌ویژه روسیه و چین، تأکید کرد و گفت: باید تحت رهبری حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، جایگاه جمهوری اسلامی ایران را به‌عنوان یکی از قدرت‌های مهم جهان ارتقا دهیم. همکاری با سازمان همکاری شانگهای و مجموعه بریکس نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.
دیگر به تعهدات کاغذی آمریکا اکتفا نمی‌کنیم
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در ادامه، درباره احتمال میانجی‌گری کشورهایی همچون قطر، پاکستان و روسیه در موضوع مذاکرات با آمریکا اظهار کرد: ایران و روسیه دو شریک راهبردی هستند و در موضوعات مختلف، دیدگاه‌های خود را با یکدیگر مطرح می‌کنند.
وی با اشاره به موضع جمهوری اسلامی ایران درباره ازسرگیری مسیر دیپلماسی گفت: در این زمینه باید ابتدا ایده عملیاتی جمهوری اسلامی ایران که شامل هفت شرط است، از سوی طرف مقابل اجرا شود و پس از آن می‌توان اقدامات دیگر را پیگیری کرد.
باقری‌کنی با اشاره به آنچه نقض مکرر تعهدات و اقدامات خصمانه آمریکا در یک سال و نیم گذشته خواند، اظهار کرد: آمریکایی‌ها در چهار مقطع، روندهای دیپلماتیک را با اقدامات خصمانه و نقض عهدهای خود برهم زدند؛ در بهار سال گذشته، هم‌زمان با مذاکرات، جنگ را آغاز کردند؛ در پاییز همان سال، در حالی که ایران مسیر دیپلماسی را دنبال می‌کرد، فرایند غیرقانونی اسنپ‌بک را به جریان انداختند و در زمستان نیز در شرایطی که دیپلماسی از سوی ایران پیگیری می‌شد، جنگ دیگری را رقم زدند.
وی با اشاره به تفاهم صورت‌گرفته و نقض مکرر مفاد آن از سوی آمریکا افزود: طرف آمریکایی حتی اجازه نداد این تفاهم سه‌هفته‌ای به مسیر خود ادامه دهد و از همان روز نخست موارد متعددی از نقض آن مشاهده شد. پس از آن نیز مقام‌های آمریکایی اعلام کردند که این توافق به اندازه کاغذی که روی آن نوشته شده، ارزش ندارد.
معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی در پایان تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران حق دارد برای ورود به عرصه جدید دیپلماسی، به تعهدات کاغذی آمریکا اکتفا نکند. ما باید اقدامات عملی طرف آمریکایی را به چشم خود ببینیم و هرگاه این اقدامات محقق شد، زمینه و بستر برای گشایش سرفصل جدید فراهم خواهد شد.