حوزه/ یک گزارش تحلیلی با بررسی ریشه‌های تاریخی نژادپرستی در فرانسه، از استعمار و برده‌داری تا تبعیض‌های معاصر علیه مهاجران و مسلمانان، تأکید می‌کند که نژادپرستی صرفاً به رفتارهای فردی محدود نیست، بلکه در ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و رسانه‌ای نیز بازتولید می‌شود.
به گزارش گروه ترجمه خبرگزاری حوزه، بخش تاریخ وب‌سایت «Afrique XXI» در گزارشی تحلیلی به قلم اوا سوفی، با اشاره به حمله مسلحانه ۲۳ اکتبر در شهر تراپ در حومه پاریس، مسئله نژادپرستی در فرانسه و ریشه‌های تاریخی و ساختاری آن را بررسی کرده است.
در این حمله، فردی به سوی رهگذران تیراندازی کرد که در نتیجه آن یک نفر کشته و پنج نفر دیگر، از جمله دختری ۱۲ ساله، زخمی شدند. به گزارش رسانه‌های فرانسوی، مظنون در بازجویی‌ها گفته بود قصد داشته سیاه‌پوستان و عرب‌ها را هدف قرار دهد. این حادثه بار دیگر بحث درباره خشونت‌های نژادپرستانه و اسلام‌هراسانه در فرانسه را به جریان انداخت.
بر اساس آمار وزارت کشور فرانسه، در سال ۲۰۲۵ تعداد ۹ هزار و ۷۳۷ جرم و تخلف با انگیزه نژادپرستانه، بیگانه‌ستیزانه یا ضد دینی ثبت شده که نسبت به سال قبل پنج درصد افزایش داشته است.
نژادپرستی؛ فراتر از رفتارهای فردی
سولن برون، جامعه‌شناس مرکز ملی پژوهش‌های علمی فرانسه، معتقد است نژادپرستی در این کشور پدیده‌ای تازه نیست و همچنان به‌صورت ساختاری ادامه دارد. به گفته او، تبعیض نژادی تنها در قالب اظهارات توهین‌آمیز یا حملات فیزیکی بروز نمی‌کند، بلکه در روابط قدرت و سازوکارهای اجتماعی نیز ریشه دارد.
بر اساس پژوهشی که سازمان «اس‌اواس نژادپرستی» در سال ۲۰۲۶ منتشر کرده، ۵۰ درصد آژانس‌های املاک حاضرند درخواست‌های تبعیض‌آمیز مالکان درباره خاستگاه متقاضیان اجاره مسکن را اجرا کنند. همچنین داشتن نامی با ریشه مغربی، شانس دعوت به مصاحبه شغلی را حدود یک‌سوم کاهش می‌دهد.
از استعمار و برده‌داری تا شکل‌گیری نظریه‌های نژادی
این گزارش با بازگشت به سال ۱۴۹۲، این دوره را یکی از نقاط عطف شکل‌گیری نژادپرستی مدرن معرفی می‌کند.
به گفته پژوهشگران مورد استناد گزارش، ریشه‌های نژادپرستی حتی به پیش از استعمار بازمی‌گردد؛ از جمله به روندهای تبعیض‌آمیز علیه سایر ادیان که در قرون وسطی به اجبار به مسیحیت گرویده شدند و همچنان به دلیل تبار خانوادگی خود مورد طرد و تعقیب قرار می‌گرفتند.
در ادامه، اقتصاد مزارع استعماری در قرن شانزدهم و نظام برده‌داری، زمینه شکل‌گیری دسته‌بندی‌های نژادی و تثبیت سلسله‌مراتب میان سفیدپوستان و سیاه‌پوستان را فراهم کرد. این روند در قرن نوزدهم با نظریه‌های موسوم به نژادپرستی علمی گسترش یافت و بعدها در نظام‌هایی همچون آپارتاید آفریقای جنوبی و قوانین جداسازی نژادی آمریکا نمود پیدا کرد.
تبعیض معاصر؛ از مفهوم «فرانسوی اصیل» تا اسلام‌هراسی رسانه‌ای
این گزارش در بخش دیگری به رواج اصطلاح «فرانسوی اصیل» در گفتمان سیاسی فرانسه می‌پردازد؛ تعبیری که در برابر شهروندان دارای پیشینه مهاجرتی قرار می‌گیرد و به باور نویسندگان و پژوهشگران مورد استناد، در بازتولید مرزبندی‌های نژادی نقش دارد.
فرانسیسکو بتانکور، مورخ، معتقد است نژادپرستی معاصر دیگر مانند گذشته بر ادعاهای زیست‌شناختی تکیه نمی‌کند، بلکه به حوزه فرهنگ منتقل شده است؛ به‌گونه‌ای که اقلیت‌های مهاجر به ناتوانی در سازگاری با شرایط اجتماعی و اقتصادی متهم می‌شوند.
گزارش همچنین با اشاره به قتل ابوبکر سیسه، جوان مالیایی مسلمان که در سال ۲۰۲۵ در مسجدی در منطقه گار فرانسه به قتل رسید، فضای سیاسی و رسانه‌ای علیه مسلمانان را مورد توجه قرار می‌دهد. بر اساس داده‌های مطرح‌شده در این مقاله، واژه «اسلام» بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ بیش از ۳۰ هزار بار در شبکه تلویزیونی سی‌نیوز فرانسه تکرار شده است.
فرانسیسکو بتانکور در جمع‌بندی این بحث می‌گوید: «نفرت علیه اقلیت‌های مهاجر به ابزاری سیاسی تبدیل شده است.»