جایزه ادبی جدیدی با عنوان «جایزه ادبیات هوش مصنوعی پاسکال» در فرانسه راه‌اندازی شده است که با هدف انتخاب و انتشار بهترین آثار نوشته‌شده با همکاری هوش مصنوعی برگزار می‌شود. شرکت‌کنندگان در این رقابت باید ابزارها و روش‌های به‌کاررفته در فرایند نگارش اثر خود را به‌طور شفاف اعلام کنند.
به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) به نقل از بوکسلر، جایزه ادبی پاسکال (Prix Pascal) به آثاری اختصاص دارد که با همکاری نویسندگان انسانی و ابزارهای هوش مصنوعی تولید شده‌اند. برگزارکنندگان تأکید کرده‌اند که این جایزه رقابتی برای سنجش فناوری نیست، بلکه کیفیت ادبی اثر و ظرفیت‌های خلاقانه همکاری انسان و ماشین را ارزیابی می‌کند.
این جایزه به نام بلز پاسکال، ریاضی‌دان، فیلسوف و نویسنده فرانسوی، نام‌گذاری شده است؛ اندیشمندی که در توسعه ماشین‌های محاسباتی اولیه نقش داشت و با اثر فلسفی و ادبی «اندیشه‌ها» (Pensées) نیز شناخته می‌شود.
بر اساس اعلام برگزارکنندگان، نویسندگان از سراسر جهان، بدون محدودیت ملیت یا محل اقامت، می‌توانند در این رقابت شرکت کنند؛ به شرط آنکه اثر خود را به زبان فرانسوی نوشته باشند. شرکت‌کنندگان برای ارسال اثر نیازی به همکاری با ناشر ندارند، اما دست‌نوشته باید منتشرنشده باشد.
متقاضیان باید علاوه بر نسخه دست‌نوشته، اطلاعات فنی مربوط به فرایند نگارش را نیز ارائه کنند. این اطلاعات شامل مدل هوش مصنوعی مورد استفاده، دستورهای متنی (پرامپت‌ها) و روش‌های به‌کاررفته در تولید اثر است. استفاده از مدل‌های زبانی بزرگ، از جمله چت‌جی‌پی‌تی، کلود، جمینای و لاما، مجاز اعلام شده است.
هیئت داوران این جایزه آثار را بر اساس کیفیت ادبی، خلاقیت و نوآوری ارزیابی خواهد کرد. همچنین، اثر برگزیده باید بتواند به شکلی تازه به یکی از چالش‌های زیست‌محیطی، اجتماعی یا اخلاقی پیش روی بشریت بپردازد یا درباره آن آگاهی ایجاد کند.
برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که دست‌نوشته برگزیده منتشر خواهد شد و برای انتشار و معرفی آن حمایت‌هایی در نظر گرفته می‌شود. مهلت ارسال آثار تا پایان نوامبر ۲۰۲۶ اعلام شده و قرار است فهرست نامزدهای نهایی و برنده نخستین دوره این جایزه در ماه دسامبر معرفی شود.
راه‌اندازی این جایزه در شرایطی صورت می‌گیرد که استفاده از هوش مصنوعی در نگارش آثار ادبی و احتمال بهره‌گیری از آن در رقابت‌های معتبر ادبی، بحث‌های گسترده‌ای را در صنعت نشر و میان نویسندگان برانگیخته است. برگزارکنندگان جایزه پاسکال، برخلاف رویکردهایی که بر شناسایی و رد آثار مشکوک به استفاده از هوش مصنوعی متمرکزند، بر اعلام شفاف میزان و شیوه استفاده از این فناوری تأکید دارند.