داده‌های ساعت‌های مولکولی پیری نشان دادند مصرف داروهای GLP-1 سن زیستی اندام‌های بیماران را بین دو تا چهار سال جوان‌تر کرده است.
آثار داروهای محبوب کاهش وزن ظاهراً فراتر از لاغری است و می‌توانند روند پیری بدن را هم کُند کنند. شرکت‌های بزرگ داروسازی Eli Lilly و Novo Nordisk اعلام کرده‌اند که سن بیولوژیکی مصرف‌کنندگان این داروها با سرعت کمتری افزایش پیدا می‌کند. سن بیولوژیکی معیاری از فرسودگی واقعی اندام‌ها و سلول‌های بدن است که با بررسی تغییرات DNA یا پروتئین‌های خون اندازه‌گیری می‌شود.
طبق نتایج آزمایش‌های بالینی هر دو شرکت، افرادی که دچار اضافه‌وزن یا دیابت بوده‌اند و از داروهای معروف به GLP-1 استفاده می‌کردند، نسبت به کسانی که دارونما مصرف کرده بودند، سن بیولوژیکی کمتری داشتند. البته این میزان تفاوت بسته به نوع بافت بدن و روش سنجش متفاوت بوده، اما به‌طور میانگین سن زیستی بیماران حدود ۲ تا ۳ سال جوان‌تر ثبت شده است. این موضوع باعث شده تا بسیاری از دانشمندان این داروها را گزینه‌ای واقعی برای درمان فرسودگی ناشی از کهولت سن و افزایش طول عمر بدانند.
پژوهشگران این یافته‌ها را در همایش علمی «تحقیقات پیری و کشف دارو» در بوستون مطرح کرده‌اند. «استیو هوروات»، استاد دانشگاه کالیفرنیا در لس‌آنجلس و مخترع ساعت‌های پیری، کاهش ۲ ساله سن زیستی را اثری بسیار قوی دانست و اشاره کرد که این داروها احتمالاً جزو داروهای محافظ در برابر پیری هستند که روند پیری را کند یا حتی معکوس می‌کنند. با‌این‌حال، «وادیم گلادیشف»، زیست‌شناس دانشگاه هاروارد، تأکید کرده که هرچند این داروها در افراد بیمار خاصیت ضدپیری نشان داده‌اند، اما هنوز معلوم نیست آیا برای افراد سالم نیز چنین اثری دارند یا خیر.
کاهش سن بیولوژیکی با داروهای لاغری
عملکرد اصلی داروهای GLP-1 ارسال پیام سیری به مغز است، اما بررسی‌های واقعی نشان داده فواید آنها بسیار گسترده‌تر است و شامل بهبود کارکرد کلیه، کاهش فشار خون و افت شدید احتمال مرگ‌ومیر نیز می‌شود. به گفته مدیران علمی شرکت نوو نوردیسک، مصرف داروی سماگلوتاید (که با نام‌های Ozempic و Wegovy فروخته می‌شود) به‌طور واضح ساعت‌های زیستی بدن را جابه‌جا می‌کند و حتی در بررسی پروتئین‌های قلب توانسته سن این عضو را تا ۴ سال کاهش دهد.
برای به دست آوردن این نتایج، شرکت Novo Nordisk نمونه خون بیش از ۱۰ هزار نفر را بررسی کرده و سن زیستی آنها را با سطح پروتئین‌های کلیدی اندازه‌گیری کرده است. شرکت Eli Lilly نیز روی داروی خود به نام Tirzepatide (با نام‌های تجاری Mounjaro و Zepbound) آزمایش انجام داد و متوجه شد که این دارو هم سرعت ساعت‌های زیستی بدن را کند کرده است. این دو محصول اکنون پرفروش‌ترین داروهای دنیا هستند و Eli Lilly سال گذشته بیش از ۳۶ میلیارد دلار از فروش آن درآمد داشته است.
با وجود این نتایج امیدبخش، کارشناسان هشدار می‌دهند که این داروها بدون عارضه نیستند و یکی از مهم‌ترین عوارض آنها کاهش توده عضلانی است. دانشمندان هشدار می‌دهند تا زمانی که شواهد علمی کافی به دست نیامده، افراد لاغر نباید سراغ این داروها بروند. پژوهش‌های تازه با بودجه ۳۸ میلیون دلاری آژانس تحقیقات پیشرفته سلامت آمریکا (ARPA-H) آغاز شده تا طی ۱ تا ۲ سال آینده مشخص کند که آیا این داروها روی افراد سالم بالای ۶۰ سال هم اثرات ضدپیری و محافظت از توانایی‌های ذهنی و جسمی دارند یا خیر.
