حوزه/ آثار علمی و معارفی حضرت آیتالله وحید خراسانی در موضوعات مختلفی همچون فقه، اصول فقه، عقاید، کلام، امامت، ولایت و فضائل اهلبیت علیهمالسلام منتشر شده است؛ آثاری که بخشی از آنها به مباحث تخصصی حوزههای علمیه اختصاص دارد.
به گزارش خبرگزاری حوزه، حضرت آیتالله حسین وحید خراسانی أعلی الله مقامه الشریف، افزون بر سالها تدریس و تربیت شاگردان در حوزه علمیه، آثار و تقریرات علمی متعددی در زمینههای گوناگون فقهی، اصولی و اعتقادی دارد که بخشی از آنها در قالب کتاب منتشر شده است.
مروری بر عناوین آثار منتشرشده و ثبتشده از ایشان نشان میدهد که این مجموعه را میتوان در چند محور اصلی دستهبندی کرد:
آثار فقهی و احکام شرعی
بخش قابل توجهی از آثار مرتبط با آیتالله وحید خراسانی به مباحث فقهی و احکام شرعی اختصاص دارد. «منهاج الصالحین» از جمله آثار مهم فقهی ایشان است که دربردارنده مباحث و احکام مورد نیاز مقلدان در ابواب مختلف فقهی است.
«توضیح المسائل» نیز از آثار شناختهشده در زمینه بیان احکام شرعی به زبان فارسی است که مسائل مورد ابتلای مکلفان را در موضوعات گوناگون بیان میکند.
در حوزه مناسک حج نیز دو عنوان «مناسک حج» و «مناسک الحج» در فهرست آثار ثبتشده ایشان قرار دارد که به احکام و مسائل مربوط به این فریضه عبادی میپردازد.
از دیگر عناوین مرتبط با مباحث فقهی میتوان به «أحکام النساء»، «احکام الخلل فی الصلاة» و «دروس البیع» اشاره کرد که بهترتیب به مباحث فقهی مربوط به زنان، احکام خلل و اشکالات نماز و مباحث فقهی بیع اختصاص دارند.
همچنین کتاب «بغیة الراغب فی مبانی المکاسب» با موضوع تقریر مباحث آیتالله وحید خراسانی در مبحث خیارات، از آثار مرتبط با درسهای فقهی ایشان به شمار میرود.
آثار اصول فقه
در حوزه علم اصول نیز چند عنوان از آثار مرتبط با مباحث علمی آیتالله وحید خراسانی به ثبت رسیده است. «تحف العقول فی علم الاصول» و دو مدخل کتابشناختی با عنوان «المغنی فی الأصول» از جمله این آثار هستند.
«امالی الوحید لما فی اصول الفقه من جدید» نیز عنوان دیگری در این حوزه است که به مباحث و مطالب تازه در علم اصول فقه اختصاص دارد.
این آثار در مجموع نشاندهنده حضور مباحث اصولی در مجموعه آثار علمی و درسی ایشان است؛ مباحثی که از ارکان اصلی استنباط احکام شرعی در حوزههای علمیه به شمار میروند.
آثار اعتقادی و کلامی
در حوزه عقاید و مباحث کلامی نیز دو عنوان «مقدمة فی أصول الدین» و «التکفیر فی ضوء الفقه الشیعی» در فهرست آثار ثبتشده وجود دارد.
کتاب «مقدمة فی أصول الدین» به موضوع اصول و مبانی اعتقادی میپردازد و «التکفیر فی ضوء الفقه الشیعی» نیز مسئله تکفیر را از منظر فقه شیعه بررسی میکند.
آثار مرتبط با امام حسین(ع)، حضرت زهرا(س) و امامت و ولایت
بخش دیگری از آثار مرتبط با آیتالله وحید خراسانی به موضوعات امامت، ولایت، فضائل اهلبیت علیهمالسلام و مناسبتهای مرتبط با زندگی و سیره آن بزرگواران اختصاص دارد.
در این بخش، دو عنوان «إن الحسین مصباح الهدی و سفینة النجاة» و «مصباح الهدی و سفینة النجاة» با محوریت جایگاه و مقام امام حسین علیهالسلام به چشم میخورد.
«العقد النضید» و «حدیث لوح» نیز از دیگر عناوین ثبتشده در این مجموعه هستند.
در موضوع امامت و مهدویت، کتاب «حلقه وصل رسالت و امامت» و اثر «به یاد آخرین خلیفه و حجت پروردگار» قرار دارند که عناوین آنها بر پیوند موضوع رسالت و امامت و جایگاه حجت الهی دلالت دارد.
در زمینه معارف مرتبط با حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها نیز دو عنوان «علی أعتاب ذکری المصیبة العظمی شهادة الصدیقة الکبری فاطمة الزهراء علیهاالسلام» و «فدک، نحله خاتم صلیاللهعلیهوآله به دخترشان صدیقه کبری علیهاالسلام» در این فهرست دیده میشود.
همچنین «ربانی آیاتالله و منتهیالآمال جمیع انبیا و اوصیا علیهمالسلام»، «نفس نفیس خاتمیت» و مجموعه «مقتطفات ولائیة» از دیگر عناوین مرتبط با مباحث معارفی و ولایی هستند. عنوان «عبقات ولائیة» نیز در فهرست ارائهشده از آثار مرتبط با این حوزه آمده است.
تنوع موضوعی در آثار
مجموع عناوین یادشده نشان میدهد که آثار مرتبط با حضرت آیتالله وحید خراسانی تنها به مباحث تخصصی فقه و اصول محدود نیست و موضوعات اعتقادی، کلامی و معارف اهلبیت علیهمالسلام را نیز دربرمیگیرد.
البته در بررسی کتابشناختی این آثار باید میان کتابهای تألیفی، تقریرات درسهای خارج و آثاری که بر اساس بیانات و مباحث علمی ایشان تدوین شدهاند، تمایز قائل شد؛ چراکه درج نام یک اثر در فهرست کتابشناختی بهتنهایی برای اثبات تألیف مستقیم آن از سوی ایشان کافی نیست.
