بعد از مدرسه، قرار نیست نقش «معلم دوم» کودک را داشته باشیم. مهم‌تر از اینکه چقدر کنار او هستیم، این است که چطور کمکش می‌کنیم. زمان مناسب برای انجام تکالیف، داشتن یک استراحت کوتاه بعد از مدرسه و مهم‌تر از همه، حفظ استقلال کودک در زمان حل تکالیف، می‌تواند روی یادگیری و اعتمادبه‌نفس او تأثیر زیادی داشته باشد.
تکلیف را با بچه انجام بدهیم یا فقط کنارش باشیم؟
قرار نیست بعد از مدرسه، نقش «معلم دوم» را بازی کنیم! مهم‌تر از اینکه چقدر کنار بچه‌ایم، این است که چطور کمکش می‌کنیم.
طبق پژوهش‌های منتشرشده در Frontiers، حمایت والدین وقتی به یادگیری کمک می‌کند که استقلال کودک حفظ شود؛ نه اینکه جای او فکر کنیم، جواب بدهیم یا مدام کارش را کنترل کنیم.
اول تکلیف یا اول یک نفس؟
اگر بچه تازه از مدرسه برگشته و خسته است، لزوماً بهترین زمان برای انجام تکالیف ریاضی و املا نیست. یک مطالعه منتشرشده در PubMed روی دانش‌آموزان ۸ تا ۱۵ ساله در دانمارک نشان داد که عملکرد با گذشت روز کاهش پیدا می‌کند؛ اما یک استراحت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه‌ای می‌تواند عملکرد را بهتر کند.
گاهی بهتر است اول: میان‌وعده --» کمی حرکت و استراحت --» بعد تکلیف
استراحت یعنی چی؟
استراحت قرار نیست تبدیل شود به یک ساعت بازی با موبایل!
یک وقفه کوتاه می‌تواند شامل این‌ها باشد: کمی خوراکی، بازی یا حرکت، دوش گرفتن، حرف زدن از اتفاقات مدرسه یا حتی چند دقیقه لم دادن و هیچ کاری نکردن!
هدف این است که کودک از حالت «تمام روز باید عملکرد داشته باشم» خارج شود و بعد دوباره سراغ یادگیری برود.
حالا رسیدیم به مرز باریک کمک‌کردن!
یک قانون ساده: کنارش باش؛ جایش نباش.
یعنی اگر گفت: «مامان، اینو نمی‌فهمم.»، نگو: «بده من انجامش بدم.»
بپرس: «کدوم قسمت برات نامفهومه؟» بعد اجازه بده خودش راه‌حل را پیدا کند.
کمک خوب، مغز کودک را فعال نگه می‌دارد
طبق یک متاآنالیز منتشرشده در Frontiers در سال ۲۰۲۳، با بررسی بیش از ۱۶ هزار دانش‌آموز، می‌گوید رابطه مشارکت والدین در تکالیف با پیشرفت ریاضی به نوع مشارکت بستگی دارد. حمایت والدین با مداخله مستقیم و کنترل‌گرانه یکسان نیست.
پس به‌جای گفتن جواب: سؤال بپرسیم و سرنخ و فرصت فکر کردن بدهیم.
مراقب «کمکِ زیادی» باش!
پژوهش پارک و همکاران در سال ۲۰۲۳ در PubMed نشان داد، کمک مداخله‌گرانه و ناخواسته والدین با کاهش پیشرفت تحصیلی ارتباط دارد؛ این ارتباط برای کودکانی با ذهنیت ثابت نسبت به توانایی‌هایشان، قوی‌تر بود.
یعنی وقتی مدام می‌گوییم: «بذار من بهت بگم.»، «این‌طوری بنویس.»، «نه، اشتباهه!»، «بده خودم انجام بدم.»... ممکن است ناخواسته این پیام را منتقل کنیم: «خودت از پسش برنمیای.»
نقش ما دقیقاً چیه؟
نه معلم خصوصی، نه ناظر امتحان، نه انجام‌دهنده تکلیف!
نقش ما بیشتر شبیه یک همراه است:
- فضای مناسب را فراهم کنیم
- اگر گیر کرد راهنمایی‌اش کنیم
- کمکش کنیم برنامه‌ریزی کند
- و بعد دوباره کار را به خودش برگردانیم.
