تهران- ایرنا- شاعر پیشکسوت با تاکید بر اینکه طبیعت در شعر مجابی برای شادخویی انسان آفریده شده است، گفت: باید توجه داشت که این سرخوشی آگاهانه است؛ این نگرش به هستی در نتیجه جهانبینی خیامی و نیچهای است، میل به زندگی دارد و در برابر جهانبینی شوپنهاور میایستد.
به گزارش خبرنگار کتاب ایرنا، به مناسبت زادروز و در بزرگداشت زندهیاد جواد مجابی، مجموعه برنامه «هفت شبِ مجابی» برای پاسداشت و بازخوانی وجوه گوناگون کارنامه ادبی، فرهنگی و مطبوعاتی او برگزار میشود. سومین شب از این مجموعه با همت انتشارات بدرقه جاویدان با عنوان «شبِ شوخیانه» دوشنبه ۲۰ مهر در کتابفروشی بدرقه جاویدان برگزار شد. حافظ موسوی، سیدعلی صالحی، داریوش مودبیان، اسدالله امرایی، فرهاد عابدینی، علیرضا بهنام و علیرضا بهرامی در این شب حضور داشتند.
حافظ موسوی شاعر با بیان اینکه جواد مجابی نمونه شاخص روشنفکر است، ادامه داد: او نمونه روشنفکر با معیارهای غرب، که زادگاه روشنفکری است، بود. او همواره دلنگران آزادی است و هرجایی به آزادی خدشه وارد شود به آن واکنش نشان میدهد. خدشه به آزادی ممکن است به دلیل عملکرد دیگران یا به دلیل رفتار خودمان باشد. برخی در مواقعی مصلحتاندیشی میکنند، اما مجابی اهل مصلحتاندیشی نبود.
این شاعر با تاکید بر اینکه درباره شعر مجابی باید به تفصیل سخن گفت، اضافه کرد: زیرا مجابیِ شاعر در برابر همنسلانش کمتر خوانده شده است، بخشی از آثار مجابی با وقفه ۲۵ ساله به دست ما رسید. مجابی نخستین کتابش را در سال ۴۴ چاپ کرد، او به شاخه «موج نو» پیوست که شناختهترین شاعر آن احمدرضا احمدی بود، البته شعر این دو تفاوتهای بزرگی با هم دارد. مجابی شاعر جامعهگرا است و دغدغه سیاست و جامعه دارد شعر «بربام بم» یک نمونه از شعرهای اجتماعی او است، مجابی دراین شعر ویرانی را به عنوان کنشگر فعال در میان آبادی میبیند.
به گفته موسوی، شعر موج نو، شعری سمبلیک نبود بلکه رمزی بود، اگر معانی رمزها را میدانستید، معنی شعر را میفهمیدید و اگر معانی را نمیدانستید، شعر برای شما بیمعنا بود؛ واژهها در شعر موج نو با توجه به متن و جایگاهشان به معانی دست نمییافتند و واژه بیرون از شعر معنا داشت. شاعران موج نو میکوشیدند هویت از دست رفته واژگان را به آنها برگردانند.
این شاعر با اشاره مسائلی که در شعر مجابی آشکارا مشخص است، توضیح داد: طبیعت در شعر مجابی گویی برای شادخویی انسان آفریده است در حالی که این نگرش به هستی جهانبینی خیامی و نیچهای است و میل به زندگی دارد و در برابر جهانبینی شوپنهاور میایستد. البته باید توجه داشت که این سرخوشانهای عوامانه نیست، بلکه سرخوشی آگاهانه و روشنفکری است.
طنز جواد مجابی ریشه در عقلانیت دارد
علیرضا بهنام شاعر با اشاره به ارتباط طنز و شعر جواد مجابی، گفت: عنصر طنز تراژیکی که مجابی دنیا را از آن زاویه نگاه میکردند، در نوشتههای او وجود دارد، تفاوت عمده در نگاه مجابی به طنز با بسیاری از طنزآوران وجود دارد، طنز مجابی ریشه در عقلانیت دارد و طنزی است که برای انتقاد از رفتار و کردار قدرتمندان به کار میرفت و سالها در عصر تاریکی به صورت مخفیانه نوشته میشد و میبینیم در عصر نوزایی اقبال به آن دیده میشود.
این شاعر با تکیه بر جایگاه عبید زاکانی در ادب فارسی، توضیح داد: عبید زاکانی همشهری جوادمجابی، محل رجوع و وثوق مجابی بود. جووانی بوکاچو(شاعر ایتالیایی) و عبید زاکانی چیزی را که باید غیرعقلانی باشد، عقلانیتی میکنند. بخشی از آثار مجابی در این گروه قرار میگیرد، او حکایتی مینویسد تا تلنگری به ذهن منتقد و عقلانی ما بزند.
او با تاکید بر تاثیری که جواد مجابی در شعر گذاشت، توضیح داد: کاری که مجابی در شعر میکرد اهمیت دارد، زیرا پیش از او مدرنیته و سنت را داشتیم و برخورد مدرنیته و سنت در شعر مجابی اتفاق میافتد. واقعیت این است که فکر میکنم با غیاب جسمانی مجابی باید خوانش آثار او آغاز شود. مجابی شخصیت مهم و بزنگاه شعر فارسی است و اگر مجابی درست خوانده نشود، بسیاری از آثاری که بعد از مجابی سروده خواهد شد فهمیده نمیشود.
جواد مجابی کلمات جدید میساخت
اسدالله امرایی مترجم با اشاره به اینکه جواد مجابی کلمات جدید میساخت، گفت: گاهی این کار را برای این انجام میداد که بتواند مسالهای را بیان و از سانسور فرار کند. مجابی نسلی را پرورش دادند که میتوانند راه او را ادامه بدهند.
این مترجم با بیان اینکه بسیاری از آثار مجابی هنوز امکان انتشار ندارند، توضیح داد: این یکی از ویژگیهای انسان طناز است که این واژگان تازه را به کار ببرد، و طنازترها این واژگان را به شکلی به کار میبردند که بتوان آن را منتشر کرد.
او افزود: امیدوارم نتیجه برگزاری این جلسات این باشد که ما آثار این نویسنده و رماننویس را بخوانیم، زیرا بزرگترین قدردانی از یک نویسنده، خوانده شدن آثار او است.
جواد مجابی از اکنون آغاز میشود
علیرضا بهرامی روزنامهنگار با تاکید بر اینکه جواد مجابی از اکنون آغاز میشود، گفت: من به دو دلیل مدیون مجابی هستم، یک دلیل عام و همان الگو و شخصیتی است که مجابی برای ما داشت. دلیل دوم اصالت در آثار مجابی است استمرار در کار اوست که تعالی و کمال را ایجاد میکند و میتوان درباره ان تحلیل کرد.
او با بیان اینکه دیدگاه افراد در بزنگاههای تاریخی بر ماندگاری آثار آنها تاثیر مستقیم دارد، ادامه داد: مجابی در سال ۷۸ طنز مینوشت و گروهی هم در مطبوعات طنز مینوشتند که فروش خوبی هم داشت. وقتی به عنوان مصرفکننده میخواستیم قضاوت کنیم میدیدیم که آن طنزها جان ندارد، کتابهای آن نویسندگان تمایلی به چاپ مجدد ندارد، زیرا متکی بر رویدادی گذرا بود و رویدادهای بعدی جامعه ایران بسیار عظیمتر بود.
در این مراسم داریوش مودبیان به تحلیل و بررسی بخشی از متن کتاب «عین حب نبات» پرداخت و محمدحسن حامدی مدیرمسئول مجله تندیس، چند شعر را که بعد از درگذشت جواد مجابی سروده بود، خواند.
